Að lesa og skrifa ókunnugt orð
Ég get lesið ókunnugt orð upphátt og skrifað orð eftir heyrn án þess að giska.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Lestrarreglur
6 mín.Þetta er samantekt: einstök tilvik hafa komið fyrir frá fyrstu lexíu, hér er þeim safnað saman.
1. Þögult e í lok orðs breytir sérhljóðanum á undan — „töfra-e“:
| án e | með e |
|---|---|
| cap /kæp/ | cape /keɪp/ |
| hat /hæt/ | hate /heɪt/ |
| not /nɒt/ | note /nəʊt/ |
| win /wɪn/ | wine /waɪn/ |
2. Tveir sérhljóðar saman eru lesnir sem einn:
| ee | see, tree — /iː/ |
| ea | eat, tea — /iː/, en bread, head — /e/ |
| oo | book, good — /ʊ/; school, food — /uː/ |
| ou | house, out — /aʊ/ |
3. c og g á undan e, i, y breyta um hljóð (g á sér margar undantekningar — get, give, girl — c nánast engar):
| c → /s/ | city, centre, nice |
| c → /k/ | cat, cold, cup |
| g → /dʒ/ | page, gym |
| g → /ɡ/ | go, get, big |
4. Stafir sem ekki eru bornir fram:
| k á undan n | know, knife |
| w á undan r | write, wrong |
| b á eftir m | climb |
| gh | bought, thought, night |
| h fremst í sumum orðum | hour, honest |
| l | walk, talk, half |
5. Stór stafur og punktur. Með stórum staf er skrifað: upphaf setningar, I hvar sem það stendur, nöfn, heiti borga og landa, þjóðerni og tungumál, vikudagar og mánuðir. Í lok setningar — punktur, spurningarmerki eða upphrópunarmerki.
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumálLokastafurinn e borinn fram
✗ name, hate með „e“ í lokin → ✓ /neɪm/, /heɪt/. Á íslensku er sérhljóði í lok orðs alltaf borinn fram („saga“, „kona“). Á ensku er lokastafurinn e þögull og breytir í staðinn sérhljóðanum á undan (regla 1).
Þöglir stafir bornir fram
✗ knife, know með /k/, ✗ half með /l/ → ✓ /naɪf/, /nəʊ/, /hɑːf/. Á íslensku heyrist k á undan n („kné“), og half minnir á „hálfur“, þar sem l er borið fram (regla 4).
Litlir stafir þar sem enskan hefur stóra
✗ monday, may, icelandic → ✓ Monday, May, Icelandic. Á íslensku eru vikudagar, mánuðir, þjóðerni og tungumál skrifuð með litlum staf („mánudagur“, „maí“, „íslenska“).
Framburður
3 mín.Lestu upphátt og berðu saman: name, time, see, bread, book, school, house, city, page, know, write, night, walk, hour.
sýna svörin
Texti
3 mín.My friend Kate wrote me a letter. It was a whole page about a small island. She took a plane there in May. The island is very nice, but there isn't a city. At night she walked for an hour, and the light was very bright. "Be honest," she wrote. "Do you want to come next summer?"
Æfingar
8–10 mín.1. Pörun.
- cap
- hat
- map
- cape
- hate
- made
Sýna svörin
2. Val.
Hvernig er c lesið? 1) city — /s/ eða /k/ 2) cold — /s/ eða /k/ 3) nice — /s/ eða /k/
Sýna svörin
3. Finndu þögla stafinn.
know, write, night, walk, hour
Sýna svörin
4. Leiðréttu stóru stafina.
my friend anna is icelandic. she lives in reykjavik. her birthday is in may.
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir
- töfra-e
- sérhljóðasambönd
- c og g á undan e-i-y
- þöglir stafir
- stórir stafir og punktur
Næst — lexía 35: að segja frá sjálfum sér í samhengi.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
12 orð- letter /ˈletə/ stafur; bréf
- sound /saʊnd/ hljóð
- island /ˈaɪlənd/ eyja
- knife /naɪf/ hnífur
- bright /braɪt/ bjartur
- light /laɪt/ ljós; léttur
- whole /həʊl/ heill, allur
- honest /ˈɒnɪst/ heiðarlegur
- climb /klaɪm/ klifra
- page /peɪdʒ/ blaðsíða
- silent /ˈsaɪlənt/ þögull (um staf)
Ritun
Endurskrifaðu textann og settu inn stóra stafi og punkta: my name is jón i live in reykjavik i am icelandic my birthday is on the third of may i work in a big office
sýna svörin
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
Segðu okkur hvað þú vilt sjá næst — við lesum hverja skilaboð.
⚑ valfrjálst