Að segja frá helginni
Ég get sagt hvað ég gerði í gær og um helgina.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Málfræði
4 mín.Reglulegar sagnir mynda þátíð með endingunni -ed, og hún er SÚ SAMA í öllum persónum.
| I / you / he / she / we / they | worked, lived, watched |
| I worked at home yesterday. | Ég vann heima í gær. |
| She watched a film. | Hún horfði á kvikmynd. |
| We walked in the park. | Við gengum um í garðinum. |
Ekkert -s og engar breytingar eftir persónum: ein mynd fyrir alla — þetta er einfaldasta tíðin í ensku.
Stafsetning: work → worked, live → lived (aðeins -d), study → studied (y á eftir samhljóða breytist), stop → stopped (samhljóðinn tvöfaldast).
Í þessari lexíu — aðeins staðhæfing. Spurning og neitun í þátíð eru myndaðar með hjálparsögninni did, og það er efni A2: Did you work?, I didn't work. Í bili skaltu segja frá því sem gerðist í staðhæfingum.
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumálEnding eftir persónum
✗ He workeds
✗ She workeds
✓ He worked
Á íslensku breytist þátíðin eftir persónu og tölu („ég talaði“, „þú talaðir“, „við töluðum“), og því virðist grunsamlegt að enska sögnin haldist óbreytt. Við bætist að -s úr nútíð (she works) situr fast í minninu og er ranglega hengt aftan við þátíðina.
Sögnin á undan frumlaginu
✗ Yesterday worked I at home
✓ Yesterday I worked at home
Á íslensku er sögnin annað orðið í setningunni: „Í gær vann ég heima“, „Á laugardaginn þreif ég íbúðina“. Á ensku kemur frumlagið fyrst og svo sögnin, hvaða orð sem stendur fremst: On Saturday I cleaned my flat.
-ed í óreglulegum sögnum
✗ goed, ✗ haved → réttu myndirnar koma í lexíu 29. Þetta þekkir þú úr íslensku: þar er sagt „fór“, ekki „faraði“.
Framburður
4 mín.Endingin -ed er borin fram á þrjá vegu, og bókstafurinn e í henni heyrist oftast alls ekki.
| Hljóð | Á eftir hverju | Dæmi |
|---|---|---|
| /t/ | á eftir órödduðum | worked, watched, stopped |
| /d/ | á eftir rödduðum hljóðum og sérhljóðum | lived, played, opened |
| /ɪd/ | aðeins á eftir t og d | wanted, needed, started |
Helsta villan er að lesa -ed sem sérstakt atkvæði alls staðar: worked er eitt atkvæði, ✓ /wɜːkt/, ekki ✗ /ˈwɜːkɪd/. Aukaatkvæði kemur meira upp um útlending en hreimurinn.
Texti
3 mín.Last weekend I stayed at home. On Saturday I cleaned my flat and cooked dinner. In the evening I watched a film and listened to music. On Sunday the weather was warm, so I walked in the park. I talked to my sister on the phone. We laughed a lot.
Æfingar
8–10 mín.1. Eyðufylling.
- I (work) at home
- She (watch) a film
- We (walk) in the park
- He (study) English
Sýna svörin
2. Pörun.
- worked
- watched
- lived
- played
- wanted
- started
Sýna svörin
3. Villuleit.
- Yesterday worked I at home.
- She workeds in a shop.
- Last week we play football.
Sýna svörin
4. Skrifaðu þátíðarmyndina.
stop, study, live, open, listen
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir
- -ed í reglulegum sögnum
- stafsetning
- þrír framburðir endingarinnar
- orð um liðinn tíma
Næst — lexía 29: óreglulegar sagnir og að segja frá ferðalagi í réttri röð.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
13 orð- stay /steɪ/ dvelja, vera um kyrrt
- clean /kliːn/ þrífa; hreinn
- garden /ˈɡɑːdn/ garður
- relax /rɪˈlæks/ slaka á
- listen to /ˈlɪsn tuː/ hlusta á
- talk to /ˈtɔːk tuː/ tala við
- laugh /lɑːf/ hlæja
- start /stɑːt/ byrja
- finish /ˈfɪnɪʃ/ klára, ljúka
- need /niːd/ þurfa
- weekend /ˌwiːkˈend/ helgi
- picnic /ˈpɪknɪk/ lautarferð
- so /səʊ/ þess vegna
Ritun
Fimm setningar um síðustu helgi, allar í þátíð.
Fyrirmynd
Last weekend I stayed at home. I cleaned my flat and cooked dinner. In the evening I watched a film. On Sunday I walked in the park.
Gátlisti
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
Segðu okkur hvað þú vilt sjá næst — við lesum hverja skilaboð.
⚑ valfrjálst