Málfræði ~21 mín af kjarna eftir

Að segja frá ferðalagi í réttri röð

Eftir þessa kennslustund geturðu

Ég get sagt sögu af nokkrum atburðum og nefnt þá í réttri röð.

Hefja kennslustund Kjarni 19–21 mín · skref: 6 · valfrjálst: +2

Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.

Málfræði

5 mín.

Tuttugu algengustu sagnirnar taka ekki -ed — þær hafa sína eigin þátíðarmynd. Hana er ekki hægt að leiða út, hana þarf að læra utanbókar.

be → was/were go → went have → had do → did say → said
get → got make → made come → came see → saw know → knew
take → took give → gave find → found think → thought tell → told
leave → left feel → felt put → put bring → brought buy → bought

said er borið fram /sed/, bought og thought — með löngu /ɔː/ og þöglu gh.

Röð atburða í frásögn byggist á fjórum orðum:

First, … Fyrst
Then, … Síðan
After that, … Eftir það
Finally, … Að lokum

Þau standa fremst í setningunni og á eftir þeim kemur komma.

Auglýsing

Villur íslenskumælandi nemenda

skrifað fyrir þitt tungumál
1

-ed í óreglulegri sögn

✗ goed, ✗ taked, ✗ buyed → ✓ went, took, bought. Á íslensku eru líka sterkar sagnir sem skipta um sérhljóð í þátíð („taka → tók“, „koma → kom“, „gefa → gaf“), og sumar ensku myndanna minna á þær: took, came, gave. En reglan um -ed er svo einföld að hún grípur inn í um leið og minnið bregst. Villan er óhjákvæmileg og hverfur aðeins með endurtekningu.

2

Röng orðaröð með then

✗ Then went I home

✗ I went then home

✓ Then I went home

Á íslensku er sögnin annað orðið: „Svo fór ég heim“ — eða „svo“ kemur beint á eftir sögninni: „Ég fór svo heim“. Hvorugt gengur á ensku: frumlagið kemur á undan sögninni, hvaða orð sem stendur fremst — sama regla og í lexíu 7. (I then went home er líka rétt, en þannig er skrifað, ekki talað.)

3

Rugl á said og told

say — að segja eitthvað, tell — að segja einhverjum: He said that, He told me. ✗ He said me → ✓ He told me. Á íslensku er ein sögn fyrir hvort tveggja, og hún tekur með sér þágufall: „Hann sagði mér það“. Því verður „sagði mér“ beint að said me.

Framburður

3 mín.

Í óreglulegum sögnum breytist sérhljóðinn, og það er aðalatriðið sem þarf að heyra:

see /siː/ → saw /sɔː/ know /nəʊ/ → knew /njuː/
take /teɪk/ → took /tʊk/ give /ɡɪv/ → gave /ɡeɪv/
buy /baɪ/ → bought /bɔːt/ think /θɪŋk/ → thought /θɔːt/

Í bought og thought eru stafirnir gh alls ekki bornir fram — þeir eru leifar af fornu hljóði.

Auglýsing

Texti

3 mín.

Last summer I went to Italy. First, I took a plane to Rome. Then I found a small hotel next to the station. The hotel was old but clean. After that, I walked in the city every day. I saw a lot of old streets and I bought a book about Rome. Finally, I came home in August.

Upplesin

Æfingar

8–10 mín.

1. Eyðufylling.

  1. I (go) to Italy
  2. She (take) a taxi
  3. We (see) a film
  4. He (buy) a new car
  5. They (come) home late
Sýna svörin
went, took, saw, bought, came.

2. Villuleit.

  1. I goed to the park.
  2. He said me the answer.
  3. I went then home.
Sýna svörin
I went to the park; He told me the answer; Then I went home. / I then went home. / I went home then.

3. Röð atburða.

Raðaðu: Finally, First, Then, After that.

Sýna svörin
First → Then → After that → Finally.

4. Pörun.

  1. go
  2. see
  3. buy
  4. think
  5. take
Sýna svörin
go — went; see — saw; buy — bought; think — thought; take — took.
Auglýsing

Samantekt

Farið yfir

  • tuttugu óreglulegar sagnir
  • fjögur orð um röð atburða
  • say gegn tell

Næst — lexía 30: upprifjun á lexíum 25–29.

Endir kjarna

Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.

Kennslustund 30

valfrjálst

Orðaforði í spjaldastokkinn

12 orð
  • went /went/ fór
  • saw /sɔː/ sá
  • took /tʊk/ tók
  • bought /bɔːt/ keypti
  • thought /θɔːt/ hugsaði
  • told /təʊld/ sagði
  • first /fɜːst/ fyrst
  • then /ðen/ svo, síðan
  • after that /ˈɑːftə ðæt/ eftir það
  • finally /ˈfaɪnəli/ að lokum
  • about /əˈbaʊt/ um
  • late /leɪt/ seint, seinn

Ritun

Fimm setningar um ferðalag, með orðunum um röð atburða.

Fyrirmynd

Last summer I went to Italy. First, I took a plane to Rome. Then I found a small hotel. After that, I walked in the city every day. Finally, I came home.

Gátlisti

Drög vistuð á þessu tæki
Auglýsing

Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?

Segðu okkur hvað þú vilt sjá næst — við lesum hverja skilaboð.

Senda hugmynd →
Auglýsing
Auglýsing