Sabihin kung ano ang nagawa na
Kaya kong sabihin na tapos na ang isang gawain at na nakikita ang resulta nito ngayon.
Inihayag na oras ng pangunahing bahagi. Dalawa sa mga pangunahing bloke ay walang numero, kaya mas mahaba ang tunay na aralin kaysa sa kabuuan nito.
Gramatika
5 minhave / has + ikatlong anyo ng pandiwa. Hindi tungkol sa isang sandali sa nakaraan ang panahunang ito, kundi tungkol sa RESULTA na mayroon ngayon.
| I have finished my work. → I've finished. | Natapos ko na — tapos na ang trabaho. |
| She has gone home. → She's gone. | Umuwi na siya — wala na siya rito. |
| Have you eaten? | Kumain ka na ba? |
| I haven't finished yet. | Hindi ko pa natatapos. |
| Yes, I have. / No, I haven't. | Maikling sagot. |
Kasama ng he, she, it — has, kasama ng lahat ng iba — have. Ang ikatlong anyo ay mula sa talahanayan ng aralin 1.
Ang pagkakaiba sa pangnagdaan — kung tungkol saan ang mensahe:
| Past Simple — kailan | Present Perfect — resulta |
|---|---|
| I finished the work at five. | I have finished the work. (tapos na) |
| She went home an hour ago. | She has gone home. (wala na siya) |
Kapag binanggit sa pangungusap ang ORAS ng pangyayari (yesterday, at five, last week), hindi puwede ang Present Perfect — Past Simple ang kailangan. Ang buong paghahambing ay nasa aralin 20.
Apat na salitang kasama ng Present Perfect:
| just — kani-kanina lang | I've just finished. |
| already — na | I've already eaten. |
| yet — na (sa tanong), pa (sa negatibo); sa dulo | Have you finished yet? / Not yet. |
| still — pa rin (kasama ng negatibo) | I still haven't finished. |
Ang just at already ay inilalagay sa pagitan ng have at ng ikatlong anyo.
Mga mali ng mga nagsasalita ng Filipino
isinulat para sa iyong wikaIkalawang anyo sa halip na ikatlo
✗ She has went home
✗ I have saw
✓ She has gone home
I have seen. Sa Tagalog, iisa ang anyo ng naganap na kilos — “umalis”, “nakita” — at sa isip, went at saw ang katapat nito. Sa Ingles, ikatlong anyo lang ang kasunod ng have/has.
Present Perfect na may oras
✗ I have finished at five
✓ I finished at five
Madaling gawing have + ikatlong anyo ang “na”, at natural sa Tagalog ang “Natapos ko na kaninang alas-singko” — may “na” at may oras. Sa Ingles, kapag binanggit ang oras, Past Simple lang.
“Kumain ka na?”
✗ You ate already?
✓ Have you eaten yet?
Walang pantulong na pandiwa sa tanong na Tagalog, at nagiging already ang “na”. Sa Ingles, ang tanong tungkol sa resulta ay Have you + ikatlong anyo, at nasa dulo ang yet: hindi ✗ Have you yet eaten?
Pagbigkas
3 minAng 's ay maaaring is o has — ang kasunod lang ang nagpapakita kung alin:
| She's working. | = she is (bago ang -ing) |
| She's gone. | = she has (bago ang ikatlong anyo) |
Walang diin ang have at has sa tuloy-tuloy na pananalita: /həv/, /həz/, at madalas ay /əv/, /əz/ lang. Ang I've finished ay binibigkas nang isang buo: /aɪv ˈfɪnɪʃt/.
Teksto
3 minHave you finished the report?
Not yet. I've written two pages, but I still haven't finished.
Has Tom seen it?
No, he hasn't. He's gone home — he left at five.
And have you eaten?
Yes, I've just had lunch.
Mga pagsasanay
8–10 min1. Pagpupuno.
- I (finish) my work
- She (go) home
- They (see) the film
- He (not / eat)
Ipakita ang mga sagot
2. Pagpupuno.
- I've finished. (isang minuto na ang nakalipas)
- Have you eaten ?
- I've seen this film, thanks
- I haven't finished
Ipakita ang mga sagot
3. Paghahanap ng mali.
- She has went home.
- I have finished at five.
- Have you yet finished?
Ipakita ang mga sagot
4. Pagpili.
- `I my work.` (tapos na, hindi binanggit ang oras)
- `I my work at five.`
Ipakita ang mga sagot
Buod
Natalakay
- ang have/has + ikatlong anyo
- ang resulta laban sa sandali
- ang just
- already
- yet
- still
Susunod — aralin 4: magtanong tungkol sa karanasan.
Dulo ng core
Itinuturing na tapos ang aralin kapag nagawa na ang mga ehersisyo. Lahat pagkatapos nito ay opsyonal.
opsyonal
Bokabularyo para sa deck
12 salita- finish /ˈfɪnɪʃ/ tapusin
- already /ɔːlˈredi/ na (gaya ng “tapos na”)
- yet /jet/ na (sa tanong); pa (sa negatibo)
- just /dʒʌst/ kani-kanina lang
- still /stɪl/ pa rin
- report /rɪˈpɔːt/ ulat
- page /peɪdʒ/ pahina
- lunch /lʌntʃ/ tanghalian
- ready /ˈredi/ handa
- lost /lɒst/ naiwala, nawala
- forget /fəˈɡet/ makalimutan
- forgotten /fəˈɡɒtn/ nakalimutan (ikatlong anyo ng forget)
Pagsulat
Apat na pangungusap tungkol sa araw na ito: ano ang nagawa na, ano ang hindi pa.
Halimbawa
I've already finished two pages. I've just had lunch. I haven't written the report yet. Tom has gone home.
Checklist
Magsanay sa araling ito sa iba pang mga seksyon
May ideya ka ba para sa feature?
⚑ opsyonal