Að segja „einhver“, „eitthvað“, „hvergi“
Ég get talað um óþekkta manneskju, hlut eða stað og myndað neitun rétt.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Málfræði
5 mín.Samsettu orðin eru byggð úr tveimur hlutum: some / any / no / every + body / thing / where.
| manneskja | hlutur | staður | |
|---|---|---|---|
| some- | somebody, someone | something | somewhere |
| any- | anybody, anyone | anything | anywhere |
| no- | nobody, no one | nothing | nowhere |
| every- | everybody, everyone | everything | everywhere |
Reglan um valið er sú sama og fyrir some og any í lexíu A1 #15:
| staðhæfing | Somebody called you. / I saw something. |
| spurning | Is there anybody here? / Do you want anything? |
| neitun | I didn't see anybody. = I saw nobody. |
nobody, nothing, nowhere fela þegar í sér neitun, og því er sögnin jákvæð: I saw nothing, en ekki I didn't see nothing. Eins og á íslensku: „Ég sá ekkert“ eða „Ég sá ekki neitt“ — ein neitun, ekki tvær.
Sögnin á eftir þeim er alltaf í eintölu: Everybody is here, Nothing is ready. Á íslensku er „allir“ í fleirtölu, og það ruglar.
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumálFleirtala á eftir everybody
✗ Everybody are here
✗ Everybody have gone home
✓ Everybody is here
Everybody has gone home. „Allir eru hér“, „allir eru farnir heim“: íslenska frumlagið er í fleirtölu. everybody telst hins vegar eintala, eins og he: is, has.
some- í spurningu
„Hringdi einhver?“, „Sagði hann eitthvað?“: á íslensku er „einhver“ og „eitthvað“ notað bæði í staðhæfingu og spurningu, og það er þýtt með some-. Venjuleg spurning er með any-: Did anybody call?, Did they say anything? Spurning með some- er ekki villa, en hún merkir að þú býst við „já“ eða ert að bjóða eitthvað, eins og í lexíu A1 #15: Would you like something to drink?
not á eftir sögninni
✗ I saw not anybody
✓ I didn't see anybody
eða I saw nobody. „Ég sá ekki neinn“: á íslensku kemur „ekki“ á eftir sögninni. Á ensku ber didn't neitunina, eins og í lexíu A1 #8 — eða neitunin felst í nobody.
Framburður
3 mín.Áherslan í samsettu orðunum fellur á FYRRI hlutann: SOMEbody, ANYthing, NOwhere, EVERYone.
Seinni hlutinn er borinn fram veikt: -body → /bədi/, -thing → /θɪŋ/, með /θ/ eins og íslenska „þ“ og sama nefhljóði og í lexíu A1 #19.
Texti
3 mín.Somebody called you this morning, but they didn't leave a message.
Did they say anything?
Nothing. I asked, but nobody answered.
Is there anybody in the office now?
No, everybody has gone home. There's nobody here.
I can't find my keys anywhere.
Æfingar
8–10 mín.1. Eyðufylling.
- called you this morning
- Is there in the office?
- has gone home — the office is empty
- I asked, but answered
Sýna svörin
2. Eyðufylling.
- Did they say ?
- I saw interesting yesterday
- There is in the fridge — it's empty
Sýna svörin
3. Villuleit.
- I didn't see nobody.
- Everybody are here.
- I can't find my keys nowhere.
Sýna svörin
4. Pörun.
- somewhere
- somebody
- something
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir
- samsett orð með some- / any- / no- / every-
- reglan um some / any / no
- bann við tvöfaldri neitun
- eintala á eftir everybody
Næst — lexía 15: hvernig hlutirnir eru gerðir.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
12 orð- anywhere /ˈeniweə/ einhvers staðar, neins staðar
- anybody /ˈenibədi/ einhver, neinn
- nobody /ˈnəʊbədi/ enginn
- everybody /ˈevribədi/ allir
- something /ˈsʌmθɪŋ/ eitthvað
- anything /ˈeniθɪŋ/ eitthvað, neitt
- nowhere /ˈnəʊweə/ hvergi
- everywhere /ˈevriweə/ alls staðar
- message /ˈmesɪdʒ/ skilaboð
- key /kiː/ lykill
- empty /ˈempti/ tómur
- ask /ɑːsk/ spyrja
Ritun
Fjórar setningar um morguninn í dag, með fjórum ólíkum samsettum orðum.
Fyrirmynd
Somebody called me this morning. They didn't say anything. There was nobody in the office at eight. Now everybody is here.
Gátlisti
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
⚑ valfrjálst