Reći šta umem da radim
Mogu da kažem šta umem i šta ne umem da radim, da učtivo zamolim za nešto i da tražim dozvolu.
Deklarisano vreme jezgra. Dva bloka jezgra nemaju broj, pa je stvarna lekcija duža od ovog zbira.
Gramatika
4 mincan — umeće i mogućnost. Posle njega glagol stoji BEZ to.
| I can swim. | Umem da plivam. |
| She can't drive. | Ona ne ume da vozi. |
| Can you cook? | Umeš li da kuvaš? |
| Yes, I can. / No, I can't. | Kratak odgovor. |
can ne dobija -s u trećem licu i ne traži do u pitanju — on je sam sebi pomoćni glagol: He can swim, Can he swim?, He can't swim.
Druga uloga can — učtiva molba i dozvola:
| Can you repeat that, please? | Ponovite, molim vas. |
| Can I have a coffee, please? | Mogu li da dobijem kafu? |
| Can I sit here? | Mogu li da sednem ovde? |
Ovo je druga stepenica lestvice započete u lekcijama 1 i 16: tamo su bili Sorry? i A coffee, please — najkraći oblici. Sada imaš učtiviji. Treći, Could you…, čeka na nivou A2: could je formalno prošlo vreme od can, i nema smisla baviti se njime pre nego što ti can postane prirodan.
Greške govornika srpskog jezika
prilagođeno vašem jezikucan sa to
✗ I can to swim
✓ I can swim
U srpskom posle „umem“ i „mogu“ dolazi „da“ + glagol („umem da plivam“), pa se to „da“ prenese kao to — tim pre što je posle want u lekciji 19 to bilo obavezno.
can sa do
✗ Do you can swim?
✗ I don't can
✓ Can you swim?
I can't. U srpskom se pitanje i odricanje grade isto za sve glagole („Da li umeš?“, „Ne umem“), pa se i za can uzme obrazac sa do iz lekcije 8.
-s u trećem licu
✗ He cans swim
✓ He can swim
Srpsko „ume“, „može“ menja se po licima kao svaki drugi glagol, pa se i na can doda -s, kao na works iz lekcije 9.
know umesto can
✗ I know swim
✗ I know to swim
✓ I can swim
Umeće se u srpskom često izražava glagolom „znati“ („Znam da plivam“, „Znaš li da voziš?“), i on se prevede kao know. U engleskom umeće izražava can, a know znači znati nekoga ili nešto: You know my brother.
Izgovor
3 mincan i can't ne razlikuju se po suglasniku, nego po samoglasniku i dužini.
| zvuči | kako | |
|---|---|---|
| can (u potvrdnoj rečenici) | /kən/ | slabo, kratko, skoro „kn“ |
| can't | /kɑːnt/ | dug samoglasnik, naglašeno |
| can (u kratkom odgovoru) | /kæn/ | naglašeno |
Upravo zato se I can swim i I can't swim po sluhu razlikuju dužinom samoglasnika, a ne glasom t — u brzom govoru t se često uopšte ne čuje.
Tekst
3 minI can swim and I can cook, but I can't drive. My brother can drive. He can't cook — he eats in cafés. — Can you play the guitar? — No, I can't. But I can sing. — Can I have a glass of water, please?
Vežbe
8–10 min1. Popunjavanje.
- I (+) swim, but I (−) drive
- you cook?
- He play the guitar — he studies music
Prikaži odgovore
2. Pronalaženje greške.
- I can to swim.
- Do you can drive?
- He cans cook.
Prikaži odgovore
3. Transformacija.
Napravi pitanje i odričnu rečenicu od She can drive.
Prikaži odgovore
4. Povezivanje.
- Can you repeat that, please?
- Can I have a coffee, please?
- Can I sit here?
Prikaži odgovore
Rezime
Obrađeno
- can i can't u svim oblicima
- učtiva molba i traženje dozvole pomoću can
Sledi lekcija 21: kako pitati gde se šta nalazi.
Kraj osnove
Lekcija se računa kao završena kada se urade vežbe. Sve nakon ovoga je opciono.
opciono
Reči za špil
12 reči- drive /draɪv/ voziti (automobil)
- play /pleɪ/ igrati; svirati
- ride /raɪd/ jahati, voziti (bicikl)
- ski /skiː/ skijati se
- guitar /ɡɪˈtɑː/ gitara
- piano /piˈænəʊ/ klavir
- bicycle /ˈbaɪsɪkl/ bicikl
- badly /ˈbædli/ loše
- again /əˈɡen/ ponovo, opet
- slowly /ˈsləʊli/ polako, sporo
- help /help/ pomagati
- understand /ˌʌndəˈstænd/ razumeti
Pisanje
Četiri rečenice: šta umeš, šta ne umeš, šta ume neko iz porodice.
Primer
I can swim and cook. I can't drive. My brother can drive, but he can't cook.
Kontrolna lista
Vežbajte ovu lekciju u drugim odeljcima
Imate ideju za novu funkciju?
Recite nam šta biste želeli da vidite sledeće — čitamo svaku poruku.
⚑ opciono