Λέω τι μπορώ να κάνω
Μπορώ να πω τι ξέρω να κάνω και τι δεν ξέρω, να ζητήσω κάτι ευγενικά και να ζητήσω άδεια.
Δηλωμένος χρόνος πυρήνα. Δύο από τα μπλοκ πυρήνα δεν έχουν αριθμό, οπότε το πραγματικό μάθημα είναι μεγαλύτερο από αυτό το άθροισμα.
Γραμματική
4 λεπτάcan — ικανότητα και δυνατότητα. Μετά από αυτό το ρήμα μπαίνει ΧΩΡΙΣ to.
| I can swim. | Ξέρω να κολυμπάω. |
| She can't drive. | Δεν ξέρει να οδηγεί. |
| Can you cook? | Ξέρεις να μαγειρεύεις; |
| Yes, I can. / No, I can't. | Σύντομη απάντηση. |
Το can δεν παίρνει -s στο τρίτο πρόσωπο και δεν χρειάζεται do στην ερώτηση — είναι από μόνο του βοηθητικό ρήμα: He can swim, Can he swim?, He can't swim.
Η δεύτερη δουλειά του can — η ευγενική παράκληση και η άδεια:
| Can you repeat that, please? | Μπορείτε να το επαναλάβετε, παρακαλώ; |
| Can I have a coffee, please? | Μπορώ να πάρω έναν καφέ; |
| Can I sit here? | Μπορώ να καθίσω εδώ; |
Αυτό είναι το δεύτερο σκαλί της σκάλας που ξεκίνησε στα μαθήματα 1 και 16: εκεί είχαμε τα Sorry? και A coffee, please — τις πιο σύντομες μορφές. Τώρα έχεις και μια πιο ευγενική. Η τρίτη, Could you…, σε περιμένει στο A2: το could τυπικά είναι ο τύπος του παρελθόντος του can, και δεν έχει νόημα να το αναλύσουμε πριν το can γίνει συνήθεια.
Λάθη των ελληνόφωνων
γραμμένο για τη γλώσσα σαςcan με to
✗ I can to swim
✓ I can swim
Στα ελληνικά μετά το «μπορώ» έρχεται πάντα «να» («μπορώ να κολυμπήσω»), και το «να» μεταφέρεται ως to, πόσο μάλλον μετά το want to του μαθήματος 19. Μετά το can το ρήμα μπαίνει σκέτο.
can με do
✗ Do you can swim?
✗ I don't can
✓ Can you swim?
I can't. Στα ελληνικά η άρνηση είναι πάντα ένα «δεν» μπροστά από οποιοδήποτε ρήμα («δεν μπορώ», «δεν δουλεύω»), και αφού στα μαθήματα 8–9 το «δεν» έγινε don't, μπαίνει κι εδώ. Το can όμως φτιάχνει μόνο του την ερώτηση και την άρνηση.
-s στο τρίτο πρόσωπο
✗ He cans swim
✓ He can swim
Το ελληνικό «μπορεί» έχει δική του κατάληξη για το τρίτο πρόσωπο, και μετά το μάθημα 9 το -s μπαίνει από συνήθεια· το can όμως δεν αλλάζει ποτέ.
know αντί για can
✗ I know to swim
✓ I can swim
Στα ελληνικά την ικανότητα τη λέμε συχνά με το «ξέρω» («ξέρω να κολυμπάω», «ξέρεις να οδηγείς;»), και η φράση μεταφράζεται κατά λέξη. Στα αγγλικά για ό,τι ξέρεις να κάνεις λες can.
Προφορά
3 λεπτάΤα can και can't δεν διαφέρουν στο σύμφωνο, αλλά στο φωνήεν και στη διάρκεια.
| ακούγεται | πώς | |
|---|---|---|
| can (σε καταφατική πρόταση) | /kən/ | αδύναμα, σύντομα, σχεδόν «κν» |
| can't | /kɑːnt/ | μακρύ φωνήεν, τονισμένο |
| can (σε σύντομη απάντηση) | /kæn/ | τονισμένο |
Γι' αυτό ακριβώς τα I can swim και I can't swim ξεχωρίζουν στο αυτί από τη διάρκεια του φωνήεντος και όχι από τον ήχο t — στον γρήγορο λόγο το t συχνά δεν ακούγεται καθόλου.
Κείμενο
3 λεπτάI can swim and I can cook, but I can't drive. My brother can drive. He can't cook — he eats in cafés. — Can you play the guitar? — No, I can't. But I can sing. — Can I have a glass of water, please?
Ασκήσεις
8–10 λεπτά1. Συμπλήρωση κενών.
- I (+) swim, but I (−) drive
- you cook?
- He play the guitar — he studies music
Εμφάνιση απαντήσεων
2. Εύρεση λάθους.
- I can to swim.
- Do you can drive?
- He cans cook.
Εμφάνιση απαντήσεων
3. Μετασχηματισμός.
Φτιάξε ερώτηση και άρνηση από το She can drive.
Εμφάνιση απαντήσεων
4. Αντιστοίχιση.
- Can you repeat that, please?
- Can I have a coffee, please?
- Can I sit here?
Εμφάνιση απαντήσεων
Σύνοψη
Καλύφθηκαν
- τα can και can't σε όλους τους τύπους
- η ευγενική παράκληση και η άδεια με το can
Επόμενο — μάθημα 21: πώς ρωτάω πού βρίσκεται κάτι.
Τέλος του βασικού μέρους
Το μάθημα θεωρείται ολοκληρωμένο όταν γίνουν οι ασκήσεις. Ό,τι ακολουθεί είναι προαιρετικό.
προαιρετικό
Λεξιλόγιο για τις κάρτες
12 λέξεις- drive /draɪv/ οδηγώ (αυτοκίνητο)
- play /pleɪ/ παίζω
- ride /raɪd/ κάνω ιππασία· κάνω ποδήλατο
- ski /skiː/ κάνω σκι
- guitar /ɡɪˈtɑː/ κιθάρα
- piano /piˈænəʊ/ πιάνο
- bicycle /ˈbaɪsɪkl/ ποδήλατο
- badly /ˈbædli/ άσχημα, κακά
- again /əˈɡen/ ξανά, πάλι
- slowly /ˈsləʊli/ αργά
- help /help/ βοηθάω
- understand /ˌʌndəˈstænd/ καταλαβαίνω
Γραφή
Τέσσερις προτάσεις: τι ξέρεις να κάνεις, τι δεν ξέρεις, τι ξέρει να κάνει κάποιος από την οικογένειά σου.
Πρότυπο
I can swim and cook. I can't drive. My brother can drive, but he can't cook.
Λίστα ελέγχου: μετά το can δεν υπάρχει to; στην ερώτηση δεν υπάρχει do; στο τρίτο πρόσωπο το can είναι χωρίς -s;
Εξασκηθείτε σε αυτό το μάθημα στις άλλες ενότητες
Έχετε ιδέα για νέα λειτουργία;
Πείτε μας τι θα θέλατε να δείτε στη συνέχεια — διαβάζουμε κάθε μήνυμα.
⚑ προαιρετικό