Gramatyka ~20 min z części głównej zostało

Powiedzieć, co potrafię

Po tej lekcji potrafisz

Potrafię powiedzieć, co umiem i czego nie umiem, uprzejmie o coś poprosić i zapytać o pozwolenie.

Rozpocznij lekcję Rdzeń 18–20 min · kroki: 6 · opcjonalne: +2

Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.

Gramatyka

4 min

can — umiejętność i możliwość. Po nim czasownik stoi BEZ to.

I can swim. Umiem pływać.
She can't drive. Ona nie umie prowadzić samochodu.
Can you cook? Umiesz gotować?
Yes, I can. / No, I can't. Krótka odpowiedź.

can nie dostaje -s w trzeciej osobie i nie potrzebuje do w pytaniu — sam jest czasownikiem posiłkowym: He can swim, Can he swim?, He can't swim.

Drugie zadanie can — uprzejma prośba i pozwolenie:

Can you repeat that, please? Powtórz, proszę.
Can I have a coffee, please? Mogę prosić o kawę?
Can I sit here? Mogę tu usiąść?

To drugi stopień drabiny zaczętej w lekcjach 1 i 16: tam były Sorry? i A coffee, please — najkrótsze formy. Teraz masz formę uprzejmiejszą. Trzecia, Could you…, czeka na poziomie A2: could to formalnie czas przeszły od can, a omawianie go, zanim can wejdzie w nawyk, nie ma sensu.

Reklama

Błędy osób mówiących po polsku

dostosowane do Twojego języka
1

can z to

✗ I can to swim

✓ I can swim

To nie kalka z polskiego: polski bezokolicznik nie ma żadnej cząstki („umiem pływać”). to wkrada się z przyzwyczajenia z lekcji 19, gdzie po want musiało stać.

2

can z do

✗ Do you can swim?

✗ I don't can

✓ Can you swim?

I can't. Po polsku pytanie i przeczenie obywają się bez czasownika posiłkowego („Umiesz?”, „nie umiem”), a w angielskim nauczyłeś się dokładać do — i ta reguła rozciąga się na can, który sam jest czasownikiem posiłkowym.

3

-s w trzeciej osobie

✗ He cans swim

✓ He can swim

Polski czasownik zmienia końcówkę w każdej osobie („umiem”, „umie”), a w angielskim he swims ma -s, więc odruchowo dokleja się je i do can. can końcówek nie przyjmuje.

4

Pytanie bez zmiany szyku

✗ You can swim?

✓ Can you swim?

Po polsku pytanie robi się intonacją albo słówkiem „czy”, a szyk zostaje taki sam jak w zdaniu oznajmującym („Umiesz pływać?”, „Czy umiesz pływać?”). W zwykłym angielskim pytaniu can musi stanąć przed podmiotem.

Wymowa

3 min

can i can't różnią się nie spółgłoską, lecz samogłoską i jej długością.

brzmi jak
can (w zdaniu twierdzącym) /kən/ słabo, krótko, prawie „kn”
can't /kɑːnt/ długa samogłoska, z akcentem
can (w krótkiej odpowiedzi) /kæn/ z akcentem

Właśnie dlatego I can swim i I can't swim różnią się na ucho długością samogłoski, a nie dźwiękiem t — w szybkiej mowie t często w ogóle nie słychać.

Reklama

Tekst

3 min

I can swim and I can cook, but I can't drive. My brother can drive. He can't cook — he eats in cafés. — Can you play the guitar? — No, I can't. But I can sing. — Can I have a glass of water, please?

Czytanie na głos

Ćwiczenia

8–10 min

1. Uzupełnianie luk.

  1. I (+) swim, but I (−) drive
  2. you cook?
  3. He play the guitar — he studies music
Pokaż odpowiedzi
can / can't, Can, can.

2. Wyszukiwanie błędów.

  1. I can to swim.
  2. Do you can drive?
  3. He cans cook.
Pokaż odpowiedzi
I can swim. / Can you drive? / He can cook.

3. Przekształcanie.

Zrób pytanie i przeczenie ze zdania She can drive.

Pokaż odpowiedzi
Can she drive? / She can't drive.

4. Dopasowywanie.

  1. Can you repeat that, please?
  2. Can I have a coffee, please?
  3. Can I sit here?
Pokaż odpowiedzi
`Can you repeat that, please?` — nie dosłyszałeś; `Can I have a coffee, please?` — w kawiarni; `Can I sit here?` — w pociągu obok jest wolne miejsce.
Reklama

Podsumowanie

Omówione

  • can i can't we wszystkich formach
  • uprzejma prośba i pozwolenie z can

Dalej — lekcja 21: jak zapytać, gdzie co jest.

Koniec części głównej

Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.

Lekcja 21

opcjonalne

Słownictwo do fiszek

12 słów
  • drive /draɪv/ prowadzić samochód
  • play /pleɪ/ grać
  • ride /raɪd/ jeździć konno, na rowerze
  • ski /skiː/ jeździć na nartach
  • guitar /ɡɪˈtɑː/ gitara
  • piano /piˈænəʊ/ pianino
  • bicycle /ˈbaɪsɪkl/ rower
  • badly /ˈbædli/ źle
  • again /əˈɡen/ jeszcze raz, znowu
  • slowly /ˈsləʊli/ powoli
  • help /help/ pomagać
  • understand /ˌʌndəˈstænd/ rozumieć

Pisanie

Cztery zdania: co umiesz, czego nie umiesz, co umie ktoś z rodziny.

Wzór

I can swim and cook. I can't drive. My brother can drive, but he can't cook.

Lista kontrolna

Wersja robocza jest zapisana na tym urządzeniu
Reklama

Masz pomysł na funkcję?

Powiedz nam, co chciałbyś zobaczyć dalej — czytamy każdą wiadomość.

Wyślij pomysł →
Reklama
Reklama