Málfræði ~21 mín af kjarna eftir

Að nefna reglur

Eftir þessa kennslustund geturðu

Ég get sagt hvað er skylda, hvað er bannað og hvað þarf ekki að gera.

Hefja kennslustund Kjarni 19–21 mín · skref: 6 · valfrjálst: +2

Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.

Málfræði

5 mín.

must og have to segja bæði frá nauðsyn, en hún kemur úr ólíkri átt.

hvaðan hún kemur dæmi
must frá þeim sem talar: ég ákvað það, mér finnst það mikilvægt I must call my mother today.
have to utan frá: regla, lög, aðstæður I have to wear a uniform at work.

Í tali máist þessi munur oft út, og have to hefur betur: það passar alltaf. En einn mun má ekki þurrka út:

mustn't og don't have to eru EKKI það sama. Þau eru andstæður.

You mustn't smoke here. Hér má ekki reykja. Bann.
You don't have to come tomorrow. Þú þarft ekki að koma á morgun. Leyfi til að sleppa því.

Myndir. must er hjálparsögn: ekkert -s, ekkert do, á eftir því kemur grunnmynd. have to er venjuleg sögn: he has to, Do you have to…?, I don't have to.

He must go. / He has to go.
Do you have to work on Sunday?
I don't have to work.

must hefur enga þátíð — í stað hennar er notað had to: I had to work yesterday.

Auglýsing

Villur íslenskumælandi nemenda

skrifað fyrir þitt tungumál
1

mustn't í merkingunni „þarft ekki“

✗ You mustn't come tomorrow í merkingunni „þú þarft ekki að koma“ → ✓ You don't have to come tomorrow. Íslenska greinir skýrt á milli „má ekki“ og „þarf ekki“, en mustn't lítur út eins og einföld neitun á must og er því oft lesið sem „þarf ekki“. mustn't er bann — „má ekki“. Villan snýr merkingunni við og er því dýrust.

2

must með to

✗ I must to go

✓ I must go

„Ég verð að fara“, „ég þarf að fara“: „að“ verður að to, eins og með can í lexíu A1 #20. have to heldur sínu to, must ekki.

3

have to án do

✗ Have you to work on Sunday? → ✓ Do you have to work on Sunday?; ✗ I haven't to work → ✓ I don't have to work. „Þarftu að vinna?“, „Ég þarf ekki“: á íslensku færist sögnin fram og „ekki“ kemur á eftir henni. En have to er venjuleg sögn og fær do, eins og í lexíu A1 #8.

Framburður

3 mín.

Í mustn't er t-ið í miðjunni ekki borið fram: /ˈmʌsnt/.

have to í samfelldu tali — /ˈhæftə/, með /f/, ekki /v/: nánast eins og íslenska „haft“ með stuttu /ə/ á eftir. Og has to — /ˈhæstə/. Þetta er ekki kæruleysi heldur viðmiðið; heyrirðu /aɪ ˈhæftə ɡəʊ/, þá er það I have to go.

Auglýsing

Texti

3 mín.

At my work we have to wear a uniform, and we have to be there at nine. You mustn't use your phone in the office — it's a rule. On Friday we don't have to stay until six. We can go home at four. Yesterday I had to work late because my colleague was ill.

Upplesin

Æfingar

8–10 mín.

1. Eyðufylling.

  1. You smoke here — it's forbidden
  2. You come tomorrow — it's Sunday
  3. Children play with matches
Sýna svörin
mustn't, don't have to, mustn't.

2. Eyðufylling.

  1. I call my mother today — I really want to
  2. She wear a uniform at work
  3. Yesterday I work late
Sýna svörin
must, has to, had to.

3. Villuleit.

  1. I must to go.
  2. I musted work yesterday.
  3. You mustn't come tomorrow. (ekki nauðsynlegt)
Sýna svörin
I must go. / I had to work yesterday. / You don't have to come tomorrow.

4. Pörun.

  1. You mustn't go.
  2. You don't have to go.
Sýna svörin
`You mustn't go.` — bannað; `You don't have to go.` — ekki nauðsynlegt.
Auglýsing

Samantekt

Farið yfir

  • must og have to
  • bann andspænis því að eitthvað sé ekki skylda
  • had to í þátíð

Næst — lexía 11: ráð og skoðanir.

Endir kjarna

Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.

Kennslustund 47

valfrjálst

Orðaforði í spjaldastokkinn

12 orð
  • rule /ruːl/ regla
  • uniform /ˈjuːnɪfɔːm/ einkennisbúningur
  • forbidden /fəˈbɪdn/ bannaður, bannað
  • allowed /əˈlaʊd/ leyfður, leyft
  • smoke /sməʊk/ reykja
  • colleague /ˈkɒliːɡ/ samstarfsmaður
  • office /ˈɒfɪs/ skrifstofa
  • late /leɪt/ seint, seinn
  • early /ˈɜːli/ snemma, snemmbúinn
  • careful /ˈkeəfl/ varkár
  • important /ɪmˈpɔːtnt/ mikilvægur
  • necessary /ˈnesəsəri/ nauðsynlegur

Ritun

Fjórar setningar um reglurnar í vinnunni eða í náminu: hvað er skylda, hvað er bannað og hvað þarf ekki að gera.

Fyrirmynd

At my work we have to wear a uniform. We have to be there at nine. You mustn't use your phone in the office. On Friday we don't have to stay until six.

Gátlisti

Drög vistuð á þessu tæki
Auglýsing

Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum

Diktatbyggt á þessari kennslustund Skrifaðu niður það sem þú heyrir. Athugun sýnir hvert orð sem er ólíkt og hvernig. Skrifaðu einræðuna Upplesinbyggt á þessari kennslustund Lesa texta kennslustundar upphátt — talgreining undirstrikar orð sem hún náði ekki. Lestu textann upphátt Lestur og hlustunA1–C1 Textar á öllum stigum með lesskilningsspurningum; handritið opnast eftir svörun. Prófaðu

Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?

Senda hugmynd
Auglýsing
Auglýsing