Een vermoeden over het verleden uitspreken
Ik kan een vermoeden uitspreken over wat er gebeurd is, en achteraf een oordeel geven over de beslissing van een ander.
Opgegeven kerntijd. Twee van de kernblokken hebben geen tijdsaanduiding, dus de echte les duurt langer dan deze som.
Grammatica
17 minIn B1 #10 sprak je vermoedens uit over het heden: He must be at home — his car is outside. Maar vaker raden we naar wat al gebeurd is: waar het pakje gebleven is, waarom een collega niet kwam. Modale werkwoorden hebben geen verleden vorm voor een vermoeden, daarom draagt have met de derde vorm het verleden: He must have left. Het is dezelfde have die in would have ‘zou’ naar het verleden verplaatste (B2 #4).
De vorm: modaal werkwoord + have + derde vorm. have verandert voor geen enkele persoon.
| bevestiging | She must have left early. |
| ontkenning | He can't have seen us. / They might not have heard the bell. |
| vraag | Could she have taken the wrong bus? |
| duurvorm | He must have been sleeping — he didn't hear the phone. |
| lijdende vorm | The parcel must have been delivered next door. |
De eerste betekenis — een vermoeden over het verleden. De schaal is dezelfde als in B1 #10, alleen over wat al gebeurd is:
| vorm | hoe zeker | voorbeeld |
|---|---|---|
| must have | bijna zeker dat het gebeurd is | Her coat is gone — she must have left. |
| may have / might have / could have | misschien is het gebeurd | They might have missed the train. |
| may not have / might not have | misschien is het niet gebeurd | She may not have got my message. |
| can't have / couldn't have | bijna zeker dat het niet gebeurd is | He can't have known — nobody told him. |
De duurvorm must have been doing is een vermoeden over iets wat op dat moment aan de gang was, zoals must be doing over het heden (B1 #10). De lijdende vorm must have been done gebruik je als er iets met een voorwerp gedaan is: het pakje is bezorgd, het raam is ingegooid, en wie het gedaan heeft, doet er niet toe of is onbekend.
Het bewijs noem je meestal erbij, net als in het heden: The streets are wet — it must have rained in the night. In een vraag neem je could: Could he have forgotten? — ‘Zou hij het vergeten zijn?’
De tweede betekenis — een oordeel achteraf. Hier weet de spreker wat er gebeurd is, en oordeelt erover:
| vorm | betekenis | voorbeeld |
|---|---|---|
| should have | had gemoeten, maar niet gedaan | You should have called me. |
| shouldn't have | had niet gemoeten, maar wel gedaan | I shouldn't have said that. |
| could have | had gekund, maar de kans niet benut | You could have told me! |
| needn't have | gedaan, maar het was niet nodig | You needn't have waited — I had a key. |
Het Nederlands zegt dit met ‘had … moeten’, ‘had … kunnen’, ‘had niet … hoeven’. should have krijgt een andere nuance afhankelijk van de persoon: You should have told me — een verwijt, I should have told you — spijt, bijna hetzelfde als I wish I had told you (B2 #8). could have klinkt in een verwijt scherper: ‘je had het gekund, maar je deed er geen moeite voor’. In het Brits Engels klinkt You might have warned me! net zo — dat is een verwijt, geen vermoeden.
could have heeft twee betekenissen, en de situatie maakt het verschil. It could have been Tom — een vermoeden: ik weet niet wie het was, misschien Tom. You could have been killed! — wat er had kunnen gebeuren: je had dood kunnen zijn, maar dat is niet zo. Weten we dat de gebeurtenis niet heeft plaatsgevonden, dan neem je could have of might have, niet may have.
needn't — ‘het hoeft niet’. Om needn't have te begrijpen, eerst needn't zelf. Het is hetzelfde als don't need to (B1 #11): het is niet nodig, je mag het doen, maar het hoeft niet. You needn't come tomorrow = You don't need to come tomorrow. Anders dan don't need to is needn't een modaal werkwoord: zonder to, zonder do, één vorm voor alle personen: She needn't worry. We needn't hurry. Het is een Britse vorm, en hij leeft bijna alleen in de ontkenning — net als ‘hoeven’, dat ook bijna altijd met ‘niet’ of ‘geen’ staat. In een bevestigende zin zeg je You need to call him — een gewoon werkwoord met to, en in een vraag Do I need to call him? Vergelijk met een verbod: You needn't tell him — je hoeft het niet te zeggen; You mustn't tell him — je mag het niet zeggen.
needn't have tegenover didn't need to. Van needn't bouw je het verleden net als van de andere modale werkwoorden: needn't have + derde vorm. En ernaast staat het bekende didn't need to. Het Nederlands maakt een vergelijkbaar onderscheid: ‘ik had niet hoeven gaan’ — ‘ik hoefde niet te gaan’.
| I needn't have gone — the meeting was cancelled. | ik ben gegaan, en voor niets |
| I didn't need to go — the meeting was cancelled. | het was niet nodig; of ik gegaan ben, weten we niet |
| I needn't have cooked so much — half of it was left. | ik heb gekookt, en voor niets |
| I didn't need to cook — we went out to eat. | het hoefde niet; hier is duidelijk dat ik niet gekookt heb |
needn't have betekent altijd dat het gedaan is, maar dat de moeite overbodig bleek. didn't need to zegt alleen dat het niet nodig was. Of iemand het gedaan heeft, blijkt uit de rest van de zin, en meestal heeft hij het niet gedaan: I didn't need to wait, so I went home.
Vergelijk couldn't have en couldn't: He couldn't have done it — ‘hij kan het niet gedaan hebben’; He couldn't do it — ‘hij kon het niet’.
Meer voorbeelden:
| You must have been exhausted after the flight. | Je was vast doodop. |
| I may have left my keys at work. | Misschien heb ik mijn sleutels op mijn werk laten liggen. |
| She can't have finished already — she only started an hour ago. | Ze kan nog niet klaar zijn. |
| We shouldn't have booked such a cheap hotel. | We hadden niet zo'n goedkoop hotel moeten boeken. |
Zo zeg je het niet. ✗ They may have went home → ✓ They may have gone home. Na have — alleen de derde vorm, zoals in would have (B2 #4). ✗ You needn't to worry → ✓ You needn't worry: na een modaal werkwoord staat nooit to. ✗ She must had left → ✓ She must have left: het verleden draagt have, niet had. ✗ He mustn't have known → ✓ He can't have known: mustn't is alleen een verbod, en ‘vast niet’ is can't have. I must have called the bank — ‘ik heb de bank vast gebeld’, niet ‘ik had de bank moeten bellen’; over een plicht zeg je I should have called the bank (maar niet gebeld) of I had to call the bank (en wel gebeld).
Test jezelf. Hoe zeg je ‘hij moet de trein gemist hebben’? De straat is droog. Wat zeg je over regen vannacht — must have rained of can't have rained? Je hebt een taxi genomen, en toen bleek dat een vriend je kwam ophalen. Hoe zeg je ‘die taxi had ik niet hoeven nemen’?
toon de antwoorden
Fouten van Nederlandstaligen
geschreven voor jouw taal‘Kan … hebben’ als can have
‘Hij kan de trein gemist hebben’ → ✗ He can have missed the train → ✓ He might have missed the train / He may have missed the train / He could have missed the train. Net als in het heden (B1 #10) drukt het Nederlandse ‘kan’ ook in een bevestigende zin een mogelijkheid uit. In een Engels vermoeden staat can alleen in de ontkenning: He can't have known.
‘Zijn’ in plaats van have
‘Ze moet vroeg vertrokken zijn’ → ✗ She must be left early → ✓ She must have left early; ‘Hij kan nog niet aangekomen zijn’ → ✗ He can't be arrived yet → ✓ He can't have arrived yet. In het Nederlands krijgen ‘vertrekken’, ‘aankomen’, ‘gaan’ het hulpwerkwoord ‘zijn’ (B2 #1). Na een Engels modaal werkwoord staat altijd have, bij elk werkwoord.
‘Had moeten’ als had to of must have
‘Ik had de bank moeten bellen’ → ✓ I should have called the bank. I had to call the bank is correct Engels, maar betekent ‘ik moest bellen, en ik heb het gedaan’; I must have called the bank betekent ‘ik heb de bank vast gebeld’. ‘Had’ en ‘moeten’ trekken naar had to en must, maar een gemiste plicht is in het Engels should have.
Uitspraak
4 minhave na een modaal werkwoord krimpt tot /əv/ en smelt ermee samen tot één woord:
| must have | /ˈmʌstəv/ |
| should have | /ˈʃʊdəv/ |
| could have | /ˈkʊdəv/ |
| might have | /ˈmaɪtəv/ |
| can't have | /ˈkɑːntəv/ |
| needn't have | /ˈniːdntəv/ |
needn't zelf — /ˈniːdnt/: de /d/ gaat zonder klinker over in /n/, en de /t/ aan het eind hoor je bijna niet. needn't onderscheid je op het gehoor van need aan de /n/ aan het eind: You needn't wait /jə ˈniːdn ˈweɪt/.
Het is dezelfde reductie als in would have (B2 #4), en daar komt dezelfde schrijffout van moedertaalsprekers vandaan: should of, must of. Herkennen is nuttig, zelf schrijven niet.
In een vermoeden ligt de klemtoon op het hoofdwerkwoord: She must have LEFT. In een verwijt — op het modale werkwoord: You SHOULD have told me. You COULD have called! De stem daalt er scherp op.
Tekst
6 minWhen I got home on Tuesday, there was no sign of the parcel I'd been waiting for all week. The tracking app said it had been delivered at 2.15, but there was nothing on the doorstep.
My first thought was that somebody must have stolen it. Then I noticed a card on the mat: "Sorry we missed you." So the courier must have come to the house. But he can't have rung the bell — my partner was working upstairs all afternoon and didn't hear a thing. My partner might have had his headphones on, of course. Or the courier may not have rung at all: apparently, some of them just leave a card and drive off.
The card said the parcel had been left "in a safe place". I looked in the bin, behind the plants and under the car. Nothing. It couldn't have gone far, I thought. In the end I tried the neighbours. Mrs Patel at number twelve had it: she must have heard the van and gone out to take it in.
Looking back, I should have asked her first — she takes in parcels for half the street. And I needn't have searched the bin in the rain. My partner, of course, says I could have just called the delivery company. He's right. But he could also have opened the door when the courier came.
Oefeningen
35 min1. Invuloefening. Een vermoeden over het verleden: must have, can't have of might have.
- Her coat isn't here — she (leave) already
- He (see) us — he would have said hello
- I'm not sure where Jo is. She (go) to the gym
- The ground is dry, so it (rain) last night
- You (be) tired after such a long drive
- They're not answering. They (not / hear) the phone
- The window is broken — somebody (break) in
- He didn't answer the phone because he (sleep). (duurvorm)
Toon de antwoorden
2. Meerkeuze: should have, shouldn't have, needn't have of didn't need to?
- I (buy) so much bread — half of it went stale
- You (tell) me about the problem earlier — I could have helped
- We (book) a table — the restaurant was empty, so we just walked in
- I (eat) that second pizza. I feel terrible
- You (bring) an umbrella — it didn't rain all day
- The taxi was already paid for, so I (pay) the driver
Toon de antwoorden
3. Herschrijf met needn't. De betekenis: ‘het hoeft niet’.
- You don't need to bring anything — we've got plenty of food.
- It isn't necessary for you to wait for me.
- She doesn't need to worry about the exam — she's well prepared.
Toon de antwoorden
4. Herschrijf als vermoeden met een modaal werkwoord.
- I'm sure she forgot about the meeting.
- Perhaps they missed the train.
- I'm sure he didn't read my email.
- It's possible that the parcel was delivered next door.
- I'm certain that you were exhausted after the flight.
- Maybe she didn't get my message.
Toon de antwoorden
5. Maak van de hint een oordeel achteraf: één zin met het woord tussen haakjes.
- He didn't save the file, and he lost everything. (should)
- She left the door unlocked. Someone stole her bike. (shouldn't)
- You knew I was ill, but you didn't call. (could — verwijt)
- I didn't check the timetable, so we missed the last bus. (should)
- We paid for express delivery, but the parcel came at the normal time anyway. (needn't)
Toon de antwoorden
6. Foutopsporing. Vind de fout en verbeter hem. In elke zin staat er één.
- He mustn't have known about the meeting.
- You should told me earlier.
- She must had left before we arrived.
- They may have went home already.
- I must have called the bank yesterday, but I forgot. (bedoeld: ik had moeten bellen)
- You should of asked me first.
Toon de antwoorden
7. Vertaal naar het Engels.
1) Hij moet de trein gemist hebben. 2) Ze kan dat niet gezegd hebben: ze was in Londen. 3) Je had me moeten waarschuwen. 4) Ik had niet zoveel hoeven koken: er kwam niemand. 5) Je had me kunnen helpen!
Toon de antwoorden
8. Beantwoord in volledige zinnen.
Verklaar drie raadsels met vermoedens, twee per raadsel. De antwoorden hieronder zijn een voorbeeld. 1) Your colleague didn't come to work and isn't answering the phone. What might have happened? 2) You come home and the kitchen window is open. You're sure you closed it. What could have happened? 3) A friend arrived at your party two hours late and very wet. What must have happened?
Toon de antwoorden
Samenvatting
Behandeld: modaal werkwoord + have + derde vorm in alle vormen, de schaal van vermoedens over het verleden, een oordeel achteraf met should have, could have, needn't have, de twee betekenissen van could have, needn't + werkwoord tegenover mustn't, needn't have tegenover didn't need to, can't have in plaats van mustn't have, must have — niet ‘had moeten’. Volgende: les 10 — een kans inschatten.
Einde van de kern
De les telt als voltooid zodra de oefeningen zijn gedaan. Alles daarna is optioneel.
optioneel
Woordenschat voor de kaartenset
16 woorden- needn't /ˈniːdnt/ hoeft niet (het mag, maar het hoeft niet)
- no sign of /nəʊ ˈsaɪn əv/ geen spoor van
- doorstep /ˈdɔːstep/ stoep (voor de deur), drempel
- courier /ˈkʊriə/ koerier, bezorger
- ring the bell /ˌrɪŋ ðə ˈbel/ aanbellen
- headphones /ˈhedfəʊnz/ koptelefoon
- apparently /əˈpærəntli/ blijkbaar
- drive off /ˌdraɪv ˈɒf/ wegrijden
- bin /bɪn/ vuilnisbak, container
- take in /ˌteɪk ˈɪn/ aannemen (een pakje voor een ander)
- looking back /ˌlʊkɪŋ ˈbæk/ achteraf gezien
- stale /steɪl/ oudbakken
- unlocked /ʌnˈlɒkt/ niet op slot
- express delivery /ɪkˌspres dɪˈlɪvəri/ spoedlevering
- blow open /ˌbləʊ ˈəʊpən/ openwaaien
- be taken ill /bi ˌteɪkən ˈɪl/ plotseling ziek worden
Schrijven
Acht à tien zinnen — een mislukte dag achteraf bekeken: wat er misging, drie à vier vermoedens over het waarom, en drie oordelen — wat je anders had moeten doen en wat je voor niets hebt gedaan.
Voorbeeld
Last Friday our team presentation went badly. The projector didn't work, so somebody must have changed the settings after the last meeting. It can't have been Mark — he was on holiday all week. The cleaners might have unplugged it. I should have tested everything the evening before. We shouldn't have left the slides on one laptop, either. Anna could have brought a copy, but nobody asked her to. And I needn't have printed fifty handouts: only twelve people came.
Checklist
Oefen deze les in de andere secties
Heb je een idee voor een functie?
⚑ optioneel