Wyrazić przypuszczenie o przeszłości
Potrafię przypuścić, co się stało, i ocenić cudzą decyzję po fakcie.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
17 minW B1 #10 zgadywałeś o teraźniejszości: He must be at home — his car is outside. Ale częściej zgadujemy o tym, co już się stało: gdzie się podziała paczka, czemu kolega nie przyszedł. Czasowniki modalne nie mają formy przeszłej dla przypuszczenia, dlatego przeszłość niesie w nim have z trzecią formą: He must have left. To ten sam have, który przeniósł „by” w przeszłość w would have (B2 #4).
Forma: czasownik modalny + have + trzecia forma. have nie zmienia się dla żadnej osoby.
| twierdzenie | She must have left early. |
| przeczenie | He can't have seen us. / They might not have heard the bell. |
| pytanie | Could she have taken the wrong bus? |
| forma ciągła | He must have been sleeping — he didn't hear the phone. |
| strona bierna | The parcel must have been delivered next door. |
Pierwsze znaczenie — przypuszczenie o przeszłości. Skala ta sama co w B1 #10, tylko o tym, co już było:
| forma | na ile jestem pewny | przykład |
|---|---|---|
| must have | prawie na pewno było | Her coat is gone — she must have left. |
| may have / might have / could have | być może było | They might have missed the train. |
| may not have / might not have | być może nie było | She may not have got my message. |
| can't have / couldn't have | prawie na pewno nie było | He can't have known — nobody told him. |
Forma ciągła must have been doing — przypuszczenie o procesie, który trwał w tamtej chwili, jak must be doing o teraźniejszości (B1 #10). Bierna must have been done — kiedy czynność wykonano na przedmiocie: paczkę doręczono, okno wybito, a kto to zrobił, nieważne albo nie wiadomo.
Poszlakę zwykle podaje się obok, tak jak w teraźniejszości: The streets are wet — it must have rained in the night. W pytaniu bierze się could: Could he have forgotten? — „Może zapomniał?”
Drugie znaczenie — ocena po fakcie. Tu mówiący wie, co było, i to ocenia:
| forma | sens | przykład |
|---|---|---|
| should have | trzeba było, ale nie zrobił | You should have called me. |
| shouldn't have | nie trzeba było, ale zrobił | I shouldn't have said that. |
| could have | była możliwość, ale nie skorzystał | You could have told me! |
| needn't have | zrobił, a nie było potrzeby | You needn't have waited — I had a key. |
should have zmienia odcień zależnie od osoby: You should have told me — wyrzut, I should have told you — żal, prawie to samo co I wish I had told you (B2 #8). could have w wyrzucie brzmi ostrzej: „mógłbyś, ale ci się nie chciało”. W brytyjskiej mowie tak samo brzmi You might have warned me! — to wyrzut, a nie przypuszczenie.
could have ma dwa sensy, a rozróżnia je sytuacja. It could have been Tom — przypuszczenie: nie wiem, kto to był, możliwe, że Tom. You could have been killed! — to, co się nie stało: mogłeś zginąć, ale nie zginąłeś. Jeśli wiemy, że zdarzenie nie nastąpiło, bierze się could have albo might have, a nie may have.
needn't — „można nie robić”. Żeby zrozumieć needn't have, najpierw — samo needn't. To to samo co don't need to (B1 #11): konieczności nie ma, można to zrobić, ale nie trzeba. You needn't come tomorrow = You don't need to come tomorrow. W odróżnieniu od don't need to needn't jest czasownikiem modalnym: bez to, bez do, jedna forma dla wszystkich osób: She needn't worry. We needn't hurry. To forma brytyjska i żyje prawie tylko w przeczeniu: w twierdzeniu mówi się You need to call him — zwykły czasownik z to, a w pytaniu — Do I need to call him? Porównaj z zakazem: You needn't tell him — możesz mu nie mówić; You mustn't tell him — nie wolno mu mówić.
needn't have a didn't need to. Od needn't przeszłość buduje się tak samo jak od innych modalnych: needn't have + trzecia forma. A obok stoi znane didn't need to. Po polsku oba to często „nie musiałem”, choć polskie „niepotrzebnie” trafia dokładnie w needn't have. Angielski je rozróżnia:
| I needn't have gone — the meeting was cancelled. | poszedłem, i niepotrzebnie |
| I didn't need to go — the meeting was cancelled. | nie było potrzeby; czy poszedłem, nie wiadomo |
| I needn't have cooked so much — half of it was left. | gotowałem, i niepotrzebnie |
| I didn't need to cook — we went out to eat. | nie było trzeba; tu jasne, że nie gotowałem |
needn't have zawsze znaczy, że rzecz została zrobiona, a wysiłek okazał się zbędny. didn't need to mówi tylko, że konieczności nie było. Czy ktoś coś zrobił, czy nie, widać z reszty zdania, a najczęściej — nie: I didn't need to wait, so I went home.
Porównaj couldn't have i couldn't: He couldn't have done it — „niemożliwe, żeby on to zrobił”; He couldn't do it — „nie dał rady tego zrobić”. Po polsku oba to często „nie mógł tego zrobić”.
Więcej przykładów:
| You must have been exhausted after the flight. | Musiałeś być wykończony. |
| I may have left my keys at work. | Może zostawiłem klucze w pracy. |
| She can't have finished already — she only started an hour ago. | Niemożliwe, żeby już skończyła. |
| We shouldn't have booked such a cheap hotel. | Nie trzeba było rezerwować takiego taniego hotelu. |
Tak się nie mówi. ✗ They may have went home → ✓ They may have gone home. Po have — tylko trzecia forma, jak w would have (B2 #4). ✗ You needn't to worry → ✓ You needn't worry: po czasowniku modalnym to nie bywa. ✗ She must had left → ✓ She must have left: przeszłość niesie have, a nie had. ✗ He mustn't have known → ✓ He can't have known: mustn't to tylko zakaz, a „na pewno nie” to can't have. I must have called the bank — „pewnie dzwoniłem”, a nie „musiałem zadzwonić”; o obowiązku mówi się I should have called the bank (ale nie zadzwoniłem) albo I had to call the bank (i zadzwoniłem).
Sprawdź się. Jak powiedzieć „pewnie spóźnił się na pociąg”? Ulica jest sucha. Co powiesz o nocnym deszczu — must have rained czy can't have rained? Wziąłeś taksówkę, a potem okazało się, że przyjechał po ciebie przyjaciel. Jak powiedzieć „niepotrzebnie brałem taksówkę”?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego języka„Nie musiał” jako mustn't have
„Nie musiał o tym wiedzieć” znaczy po polsku „może nie wiedział” i łatwo przechodzi w ✗ He mustn't have known. Ale mustn't to tylko zakaz (B1 #10). „Może nie wiedział” to ✓ He might not have known, a „na pewno nie wiedział” — ✓ He can't have known, dokładnie jak polskie „nie mógł wiedzieć”.
„Musiałem” jako must have
I must have called the bank znaczy „pewnie dzwoniłem do banku”, a nie „musiałem zadzwonić”. Polskie „musiałem” to i obowiązek, i przypuszczenie („musiałem zostawić klucze w pracy”), więc kusi, żeby obowiązek też oddać przez must have. O obowiązku: ✓ I had to call the bank (i zadzwoniłem) albo ✓ I should have called the bank („powinienem był”, ale nie zadzwoniłem).
Pominięte have
✗ You should told me → ✓ You should have told me; ✗ She must had left → ✓ She must have left. Przeszłość chce się pokazać samym czasownikiem, jak w polskim „powinieneś był powiedzieć”, „musiała wyjść”. Ale po czasowniku modalnym stoi tylko forma podstawowa, a przeszłość niesie have, a nie had.
„Nie musisz” jako mustn't
You mustn't tell him to nie „nie musisz mu mówić”, tylko „nie wolno ci mu mówić”. Polskie „nie musisz” brzmi jak mustn't i to jeden z najczęstszych fałszywych przyjaciół. „Nie musisz” to ✓ You needn't tell him albo You don't need to tell him.
needn't have i didn't need to bez rozróżnienia
„Nie musiałem czekać” bywa jednym i drugim. Ale I needn't have waited to „niepotrzebnie czekałem”, a I didn't need to wait — zwykle „nie czekałem, nie było potrzeby”. Wybieraj według tego, co było naprawdę.
Wymowa
4 minhave po czasowniku modalnym kurczy się do /əv/ i zlewa się z nim w jedno słowo:
| must have | /ˈmʌstəv/ |
| should have | /ˈʃʊdəv/ |
| could have | /ˈkʊdəv/ |
| might have | /ˈmaɪtəv/ |
| can't have | /ˈkɑːntəv/ |
| needn't have | /ˈniːdntəv/ |
Samo needn't — /ˈniːdnt/: /d/ przechodzi w /n/ bez samogłoski, a końcowego /t/ prawie nie słychać. Odróżnić needn't od need na słuch pomaga /n/ na końcu: You needn't wait /jə ˈniːdn ˈweɪt/.
To ta sama redukcja co w would have (B2 #4), i stąd ten sam błąd w pisowni rodzimych użytkowników: should of, must of. Rozpoznawać go warto, pisać — nie.
W przypuszczeniu akcent pada na czasownik główny: She must have LEFT. W wyrzucie — na modalny: You SHOULD have told me. You COULD have called! Głos na nim ostro opada.
Tekst
6 minWhen I got home on Tuesday, there was no sign of the parcel I'd been waiting for all week. The tracking app said it had been delivered at 2.15, but there was nothing on the doorstep.
My first thought was that somebody must have stolen it. Then I noticed a card on the mat: "Sorry we missed you." So the courier must have come to the house. But he can't have rung the bell — my partner was working upstairs all afternoon and didn't hear a thing. My partner might have had his headphones on, of course. Or the courier may not have rung at all: apparently, some of them just leave a card and drive off.
The card said the parcel had been left "in a safe place". I looked in the bin, behind the plants and under the car. Nothing. It couldn't have gone far, I thought. In the end I tried the neighbours. Mrs Patel at number twelve had it: she must have heard the van and gone out to take it in.
Looking back, I should have asked her first — she takes in parcels for half the street. And I needn't have searched the bin in the rain. My partner, of course, says I could have just called the delivery company. He's right. But he could also have opened the door when the courier came.
Ćwiczenia
35 min1. Uzupełnianie luk. Przypuszczenie o przeszłości: must have, can't have albo might have.
- Her coat isn't here — she (leave) already
- He (see) us — he would have said hello
- I'm not sure where Jo is. She (go) to the gym
- The ground is dry, so it (rain) last night
- You (be) tired after such a long drive
- They're not answering. They (not / hear) the phone
- The window is broken — somebody (break) in
- He didn't answer the phone because he (sleep). (forma ciągła)
Pokaż odpowiedzi
2. Wybór: should have, shouldn't have, needn't have czy didn't need to?
- I (buy) so much bread — half of it went stale
- You (tell) me about the problem earlier — I could have helped
- We (book) a table — the restaurant was empty, so we just walked in
- I (eat) that second pizza. I feel terrible
- You (bring) an umbrella — it didn't rain all day
- The taxi was already paid for, so I (pay) the driver
Pokaż odpowiedzi
3. Przepisz z needn't. Sens — „można nie robić”.
- You don't need to bring anything — we've got plenty of food.
- It isn't necessary for you to wait for me.
- She doesn't need to worry about the exam — she's well prepared.
Pokaż odpowiedzi
4. Przepisz jako przypuszczenie z czasownikiem modalnym.
- I'm sure she forgot about the meeting.
- Perhaps they missed the train.
- I'm sure he didn't read my email.
- It's possible that the parcel was delivered next door.
- I'm certain that you were exhausted after the flight.
- Maybe she didn't get my message.
Pokaż odpowiedzi
5. Rozwiń podpowiedź w ocenę po fakcie: jedno zdanie ze słowem z nawiasu.
- He didn't save the file, and he lost everything. (should)
- She left the door unlocked. Someone stole her bike. (shouldn't)
- You knew I was ill, but you didn't call. (could — wyrzut)
- I didn't check the timetable, so we missed the last bus. (should)
- We paid for express delivery, but the parcel came at the normal time anyway. (needn't)
Pokaż odpowiedzi
6. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- He mustn't have known about the meeting.
- You should told me earlier.
- She must had left before we arrived.
- They may have went home already.
- I must have called the bank yesterday, but I forgot. (miałem zadzwonić)
- You should of asked me first.
Pokaż odpowiedzi
7. Przetłumacz na angielski.
1) Pewnie spóźnił się na pociąg. 2) Niemożliwe, żeby to powiedziała: była w Londynie. 3) Powinieneś był mnie uprzedzić. 4) Niepotrzebnie tyle gotowałem: nikt nie przyszedł. 5) Mogłeś mi pomóc!
Pokaż odpowiedzi
8. Odpowiedz pełnymi zdaniami.
Wyjaśnij trzy zagadki przypuszczeniami, po dwa na każdą. Odpowiedzi poniżej to wzór. 1) Your colleague didn't come to work and isn't answering the phone. What might have happened? 2) You come home and the kitchen window is open. You're sure you closed it. What could have happened? 3) A friend arrived at your party two hours late and very wet. What must have happened?
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: czasownik modalny + have + trzecia forma we wszystkich formach, skala przypuszczenia o przeszłości, ocena po fakcie przez should have, could have, needn't have, dwa sensy could have, needn't + czasownik a mustn't, needn't have a didn't need to, can't have zamiast mustn't have, must have — nie „musiałem (zrobić)”. Dalej — lekcja 10: ocenić prawdopodobieństwo.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
16 słów- needn't /ˈniːdnt/ nie musisz (można nie robić)
- no sign of /nəʊ ˈsaɪn əv/ ani śladu (czegoś)
- doorstep /ˈdɔːstep/ próg (przed drzwiami)
- courier /ˈkʊriə/ kurier
- ring the bell /ˌrɪŋ ðə ˈbel/ zadzwonić do drzwi
- headphones /ˈhedfəʊnz/ słuchawki
- apparently /əˈpærəntli/ podobno, najwyraźniej
- drive off /ˌdraɪv ˈɒf/ odjechać
- bin /bɪn/ kosz na śmieci
- take in /ˌteɪk ˈɪn/ odebrać (paczkę za kogoś)
- looking back /ˌlʊkɪŋ ˈbæk/ z perspektywy czasu
- stale /steɪl/ czerstwy
- unlocked /ʌnˈlɒkt/ niezamknięty na klucz
- express delivery /ɪkˌspres dɪˈlɪvəri/ dostawa ekspresowa
- blow open /ˌbləʊ ˈəʊpən/ otworzyć na oścież (o wietrze)
- be taken ill /bi ˌteɪkən ˈɪl/ nagle zachorować
Pisanie
Osiem-dziesięć zdań — analiza nieudanego dnia po fakcie: co poszło nie tak, trzy-cztery przypuszczenia, dlaczego, i trzy oceny — co trzeba było zrobić inaczej i co zrobiłeś niepotrzebnie.
Wzór
Last Friday our team presentation went badly. The projector didn't work, so somebody must have changed the settings after the last meeting. It can't have been Mark — he was on holiday all week. The cleaners might have unplugged it. I should have tested everything the evening before. We shouldn't have left the slides on one laptop, either. Anna could have brought a copy, but nobody asked her to. And I needn't have printed fifty handouts: only twelve people came.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne