Een klacht en een wens uitspreken
Ik kan spijt over het verleden, een voorkeur en een verwijt uitdrukken — in drie verschillende constructies.
Opgegeven kerntijd. Twee van de kernblokken hebben geen tijdsaanduiding, dus de echte les duurt langer dan deze som.
Grammatica
17 minIn B1 #9 heb je geleerd spijt te hebben over het heden: I wish I had more time — de verleden vorm zegt niets over het verleden, maar over wat er niet is. In deze les werkt hetzelfde middel in drie constructies: spijt over het verleden, een voorkeur en het verwijt ‘het werd tijd’. De regel is voor alle drie dezelfde: een vorm die een stap naar het verleden zet, geeft afstand tot de werkelijkheid aan. Je kent hem uit could (A2 #17), uit type 2 van de voorwaardelijke zinnen (B1 #8) en uit type 3 (B2 #4).
wish over het verleden: wish + Past Perfect. Om spijt te hebben van wat al wel of niet gebeurd is, schuif je de vorm nog een trede terug, zoals in type 3. I wish I had known is eigenlijk de eerste helft van If I had known, I would have…. Het Nederlands doet hetzelfde: ‘ik wou dat ik het had geweten’.
| hoe het was | spijt |
|---|---|
| I didn't know about the sale. | I wish I had known about the sale. |
| I said something stupid. | I wish I hadn't said that. |
| You didn't tell me. | I wish you had told me. |
| We didn't take the earlier train. | If only we had taken the earlier train! |
| I couldn't come. | I wish I could have come. |
Het teken draait om, zoals in B1 #9: waar in werkelijkheid ‘niet’ stond, staat het in de spijt niet, en omgekeerd. If only is hetzelfde, maar sterker, bijna een uitroep — zoals ‘had ik het maar geweten!’.
Drie keer wish naast elkaar:
| I wish I knew her number. | ik weet het nu niet |
| I wish I had known her number. | ik wist het toen niet |
| I wish you would listen to me. | ik wil dat je je gedrag verandert |
would rather — een voorkeur. Het model I'd rather stay at home ken je sinds A2 #32: na would rather volgt de infinitief zonder to. De vergelijking leid je in met than: I'd rather walk than wait for the bus. Bij dit model komen er twee nieuwe:
| over wie en waarover | vorm | |
|---|---|---|
| I'd rather stay at home. | over jezelf, nu of later | infinitief |
| I'd rather have stayed at home. | over jezelf, over het verleden | have + derde vorm |
| I'd rather you stayed at home. | over een ander | verleden tijd |
Het belangrijkste nieuws is de laatste rij. Gaat de voorkeur over een ander, dan krijgt would rather een nieuw onderwerp, en het werkwoord gaat naar de verleden tijd, ook al gaat het over vandaag of morgen: I'd rather you came tomorrow — ‘ik heb liever dat je morgen komt’. Dat is dezelfde afstand als na wish. De ontkenning is didn't: I'd rather you didn't smoke in here — een beleefd maar stellig verbod. Zo antwoord je ook op een verzoek: — Can I open the window? — I'd rather you didn't. Dezelfde betekenis heeft I'd prefer you not to…; na prefer heb je to nodig, na would rather niet.
It's time — ‘het is tijd’.
| It's time to go. | het is tijd, eenvoudig en neutraal |
| It's time for us to go. | het is tijd voor ons |
| It's time we went. | het wordt tijd dat we gaan — eigenlijk al wat laat |
| It's high time you found a job. | het is hoog tijd — een openlijk verwijt |
Staat er na It's time een onderwerp, dan staat het werkwoord weer in de verleden tijd: het is nog niet gebeurd, maar had al moeten gebeuren. In plaats van high zegt men ook about: It's about time you called your mother.
Vergelijk wish en would rather over wat een ander doet. I wish you hadn't told him — spijt: het is al gezegd, er valt niets meer aan te doen. I'd rather you didn't tell him — een verzoek voor de toekomst: het is nog niet gezegd, en liever niet. En over jezelf is I'd rather have stayed at home bijna hetzelfde als I wish I had stayed at home.
Wat je in een klacht gebruikt: I wish — voor spijt over wat er gebeurd is, I'd rather you — voor een beleefde eis, It's high time — voor een verwijt als het geduld op is.
Zo zeg je het niet. ✗ I'd rather to stay at home → ✓ I'd rather stay at home. Ernaast staan I'd like to en I'd prefer to, maar na would rather komt geen to. ✗ I wish I would have known → ✓ I wish I had known: na wish over het verleden — de Past Perfect, zonder would.
Test jezelf. Hoe zeg je ‘jammer dat ik het contract niet heb gelezen’? Wat is het verschil tussen I wish you hadn't told him en I'd rather you didn't tell him? Maak het verwijt af: It's high time the council ___ (repair) this road.
toon de antwoorden
Fouten van Nederlandstaligen
geschreven voor jouw taal‘Liever’ zonder would
‘Ik blijf vanavond liever thuis’ → ✗ I rather stay at home tonight → ✓ I'd rather stay at home tonight. Het Nederlandse ‘liever’ past bij elk werkwoord in elke vorm. Het Engelse rather drukt een voorkeur alleen uit samen met would: I'd rather + infinitief.
De tegenwoordige tijd uit ‘liever dat’
‘Ik heb liever dat je morgen komt’ → ✓ I'd rather you came tomorrow. Na ‘liever dat’ staat in het Nederlands de tegenwoordige tijd, en die neem je makkelijk mee: I'd rather you come tomorrow. Zo zegt men het in het Amerikaans Engels; in het Brits Engels staat hier de verleden tijd.
‘Het wordt tijd dat we gaan’
It's time we go hoor je in de spreektaal, maar als norm geldt ✓ It's time we went. Na ‘tijd dat’ staat in het Nederlands de tegenwoordige tijd, en de verleden vorm lijkt zinloos: we zijn toch nog niet weg. Maar die vorm betekent hier geen verleden, maar ‘had al moeten gebeuren, en dat is niet zo’. ‘Hoog tijd’ kun je wel letterlijk nemen: It's high time.
‘Zou’ na wish
‘Ik wou dat ik het zou hebben geweten’ → ✗ I wish I would have known → ✓ I wish I had known. Net als na if (B2 #4) trekt het Nederlandse ‘zou’ would mee. Na wish over het verleden staat alleen de Past Perfect — zoals in ‘ik wou dat ik het had geweten’. In Amerikaanse spreektaal hoor je would have wel, maar het geldt niet als norm.
Uitspraak
4 minTwee keer 'd — twee verschillende woorden. In I wish I'd known is 'd had: daarna volgt de derde vorm. In I'd rather is 'd would: daarna volgt rather. De regel is dezelfde als in B2 #4: kijk naar het volgende woord. I'd known /aɪd ˈnəʊn/ — de 'd hoor je bijna niet; I wish I lived there en I wish I'd lived there verschillen alleen in die klank, spreek hem daarom duidelijk uit.
rather — /ˈrɑːðə/, met een lange /ɑː/ en een zachte /ð/, geen ‘d’; de r aan het eind wordt in het Brits Engels niet uitgesproken.
Spijt draag je over met fall-rise op het hoofdwoord — zo klinkt ‘jammer’:
I wish I'd ↘↗known. If only we'd ↘↗asked.
Een verwijt daalt juist scherp, de klemtoon op high: It's HIGH time you ↘told them.
Tekst
6 minDear Mr Price,
I am writing about our house move last Thursday. I would rather have sorted this out by phone, but nobody at your office has returned my calls, so I am putting it in writing.
Your team arrived three hours late, and two of our chairs and a large mirror were damaged on the way. I wish I had checked everything before the van left, but the men were in a hurry and I didn't want to hold them up. I also wish your office had told us about the delay: we had both taken the day off work and spent the whole morning waiting.
When I phoned on Friday, I was told that damage is only covered if it is reported on the day. If only someone had mentioned this when we booked! It is not in the terms you sent us, and I would rather you didn't treat customers who have paid in full in this way.
I am asking for £180 to repair the furniture. I would rather we settled this between us, but unless I hear from you within fourteen days, I will take the matter further.
To be fair, your men were polite and careful with everything else. But I think it is high time your company told its customers the rules before they sign, not after.
Yours sincerely, Helen Ward
Oefeningen
35 min1. Invuloefening: wish over het heden, over het verleden of met would.
- I wish I (know) about the sale last week — I'd have saved fifty pounds
- I wish I (know) the answer now
- I wish the neighbours (stop) shouting every night
- I wish you (tell) me earlier — now it's too late
- If only we (not / sell) the old house!
- I wish I (can / come) to your party yesterday
- I wish I (be) taller
- She wishes she (not / say) that to her boss at the meeting
Toon de antwoorden
2. Invuloefening: would rather.
- I'd rather (walk) than wait for the bus
- I'd rather you (not / smoke) in the car
- I'd rather (stay) at home yesterday — the party was awful
- She'd rather we (come) on Sunday, not on Saturday
- I'd rather you (not / tell) him what I said — he'll only get angry
- Would you rather (eat) in or go out tonight?
Toon de antwoorden
3. Herschrijf met It's time of met de uitdrukking tussen haakjes.
- We should go home — it's late.
- You should have started looking for a job long ago. (It's high time)
- The council should repair this road.
- We really need a holiday. (It's about time)
Toon de antwoorden
4. Herschrijf met wish: druk spijt uit.
- I didn't read the contract carefully.
- I bought this car.
- You didn't invite her.
- We missed the last train.
- I can't speak Spanish.
- He keeps interrupting me. (je wilt dat hij ermee ophoudt)
Toon de antwoorden
5. Herschrijf met de constructie tussen haakjes.
- Please don't call me after ten. (would rather)
- I prefer to work from home. (would rather)
- We should have taken the train — the drive was awful. (would rather)
- You should go to bed — it's very late. (It's time)
- They should have fixed this problem long ago. (It's high time)
Toon de antwoorden
6. Foutopsporing. Vind de fout en verbeter hem. In elke zin staat er één.
- I'd rather you to stay at home tonight.
- It's time we will go home.
- I wish I would have known about it.
- I wish I didn't say that yesterday.
- I'd rather to stay here.
- If only I listened to you last year!
Toon de antwoorden
7. Vertaal naar het Engels.
1) Jammer dat ik er niet eerder van wist. 2) Ik heb liever dat je het hem niet vertelt. 3) Het is hoog tijd dat dit dak gerepareerd wordt. 4) Jammer dat ik niet naar de vergadering ben gegaan. 5) Het wordt tijd dat we gaan.
Toon de antwoorden
Samenvatting
Behandeld
- wish en If only met de Past Perfect
- could have na wish
- drie modellen met would rather
- It's time met de infinitief en met de verleden tijd
- high time en about time
- de algemene regel van de afstand
Volgende: les 9 — vermoedens over het verleden.
Einde van de kern
De les telt als voltooid zodra de oefeningen zijn gedaan. Alles daarna is optioneel.
optioneel
Woordenschat voor de kaartenset
15 woorden- would rather /wʊd ˈrɑːðə/ zou liever
- it's high time /ɪts ˌhaɪ ˈtaɪm/ het is hoog tijd
- sort out /ˌsɔːt ˈaʊt/ regelen, oplossen
- return a call /rɪˌtɜːn ə ˈkɔːl/ terugbellen
- in writing /ɪn ˈraɪtɪŋ/ schriftelijk
- damaged /ˈdæmɪdʒd/ beschadigd
- mirror /ˈmɪrə/ spiegel
- van /væn/ bestelbus, busje
- hold up /ˌhəʊld ˈʌp/ ophouden, vertragen
- take a day off /ˌteɪk ə ˌdeɪ ˈɒf/ een dag vrij nemen
- be covered /bi ˈkʌvəd/ gedekt zijn (door een verzekering)
- in full /ɪn ˈfʊl/ volledig
- settle /ˈsetl/ regelen, schikken
- take the matter further /ˌteɪk ðə ˈmætə ˈfɜːðə/ verdere stappen ondernemen
- to be fair /tə bi ˈfeə/ eerlijk is eerlijk
Schrijven
Acht à tien zinnen — een klachtbrief aan een winkel, een hotel of een bezorgdienst: waar je spijt van hebt, wat je van het bedrijf zou willen en wat het hoog tijd is dat het bedrijf verandert. Gebruik alle drie de constructies.
Voorbeeld
Dear Sir or Madam, I am writing about the sofa I ordered from your website. It arrived two weeks late, and one of the legs was broken. I wish I had read the reviews before I paid. I also wish your driver had waited while I checked it. I would rather you replaced the sofa than repaired it, as it is brand new. I would rather not have to spend another day at home waiting for a delivery, so please give me an exact time. It is high time your company answered its customers' emails. Yours faithfully, Daniel Moss
Checklist
Oefen deze les in de andere secties
Heb je een idee voor een functie?
⚑ optioneel