Herhaling 1 (lessen 1–5)
Opgegeven kerntijd. Twee van de kernblokken hebben geen tijdsaanduiding, dus de echte les duurt langer dan deze som.
Lastig punt
12 minIn het Engels heeft who een vorm voor het voorwerp — whom, net zoals he een him heeft (‘hij’ — ‘hem’). Vroeger zette men die overal waar de persoon niet het onderwerp is. Tegenwoordig leeft hij nog op twee plaatsen: direct na een voorzetsel en in formele teksten. In gewone spreektaal wordt hij bijna altijd vervangen door who of door helemaal niets.
Eén gedachte — drie stijlen:
| the man to whom I spoke | formeel: een brief, een verslag, een contract |
| the man who I spoke to | gewone spreektaal |
| the man I spoke to | het meest gebruikelijk |
| To whom it may concern | een vaste formule aan het begin van een brief als je niet weet wie hem leest |
De hoofdregel: direct na een voorzetsel — alleen whom. who en that zet je niet na een voorzetsel: ✗ the man to who I spoke, ✗ the man to that I spoke. Het Nederlandse ‘aan wie’, ‘met wie’ trekt naar to who, with who, maar dat kan niet. Gaat het voorzetsel naar het eind (B1 #17), dan wordt whom who of verdwijnt het helemaal: the colleague with whom I share an office → the colleague I share an office with.
Zonder voorzetsel kan whom wel, maar het klinkt boekentaalachtig: the candidate whom we interviewed — zo schrijf je het in een verslag; in een gesprek zeg je the candidate (who) we interviewed.
In vragen kom je whom nog minder tegen. Who did you see? is een normale vraag, Whom did you see? klinkt ouderwets. Met een voorzetsel vooraan blijft alleen whom: To whom should I send the form? — formeel; Who should I send the form to? — gewoon. Twijfel je, en staat het voorzetsel niet direct vóór het woord, zet dan who: in een gesprek is dat altijd goed, en een overbodige whom klinkt gekunsteld, alsof je een contract voorleest.
Waarom whom verdwijnt. Het Engels heeft bijna geen naamvallen meer: zelfstandige naamwoorden hebben er helemaal geen, voornaamwoorden alleen paren als he — him, they — them. who — whom hoort bij dezelfde reeks, maar dit paar staat aan het begin van een bijzin of een vraag, waar het Engels uit gewoonte een onderwerp verwacht, en who heeft whom bijna overal verdrongen. whom heeft zich alleen kunnen handhaven waar een buurwoord het steunt: een voorzetsel of of na een woord voor een hoeveelheid. Daarom moet je niet leren ‘waar whom mogelijk is’, maar ‘waar het niet zonder kan’. Dat zijn twee plaatsen: direct na een voorzetsel en na of in constructies als both of whom.
De toets met he en him. Past him op die plaats, dan is whom goed; past he, dan alleen who. the man who called you — he called you, dus who. the man whom you called — you called him, dus whom (of eenvoudiger who, of niets). Vandaar een veelgemaakte fout van wie het ‘extra correct’ wil doen: ✗ the woman whom called you. Bij een onderwerp past whom nooit.
some of whom, both of whom, none of whom. In een uitbreidende bijzin (met komma) staat na een woord voor een hoeveelheid alleen whom, en who kan daar niet:
| I have two brothers, both of whom live abroad. | ze wonen allebei in het buitenland |
| Thirty people applied, most of whom had no experience. | de meesten van hen |
| She invited ten friends, none of whom came. | geen van hen kwam |
Zo zeg je het niet. ✗ I have two brothers, both of them live abroad → ✓ I have two brothers, both of whom live abroad — of twee zinnen: I have two brothers. Both of them live abroad. Het Nederlandse ‘ze wonen allebei…’ trekt naar them, maar dan plakt één komma twee zinnen aan elkaar, en dat kan in het Engels niet. Het Nederlands heeft trouwens dezelfde constructie als het Engels: ‘dertig mensen, van wie de meesten…’ — most of whom.
Test jezelf. Hoe zeg je eenvoudiger: the colleague with whom I share an office? Is whom nodig in the woman ___ called you? Hoe maak je af: She has three sisters, all of ___ are doctors?
toon de antwoorden
Oefeningen bij de lessen 1–5
35 min1. Gemengde invuloefening. Zet de werkwoorden in de juiste vorm.
- The ground was wet — it (rain) all night
- I (call) you last night, but I fell asleep — ik was het van plan
- By Friday I (finish) the report
- If I (know) about the delay, I (take) the earlier train
- If I (study) medicine, I (be) a doctor now
- She was exhausted because she (work) since six
- He promised that he (send) the numbers by Wednesday
- At eight tomorrow I (fly) to Rome, so don't call
- If she (be) more patient, she (not / shout) at him yesterday
- By the time you (get) here, we (leave)
Toon de antwoorden
2. Foutopsporing. Vind de fout en verbeter hem. In elke zin staat er één.
- She had been reading three chapters before dinner.
- He promised he will call me on Monday, but he never did.
- I'll have finished the report until Friday.
- If I would have known, I would have called you.
- If I had studied medicine, I would have been a doctor now.
- When I met her, she has been living in Paris for a year.
- The man to who I spoke was very helpful.
- I have two sisters, both of them live in York.
Toon de antwoorden
3. Herschrijf formeel: zet het voorzetsel vóór whom.
- The man I spoke to was very helpful.
- The colleague I share an office with is on holiday.
- Who did you give the keys to?
- The people we work for are very demanding.
Toon de antwoorden
4. Maak van twee zinnen één zin met of whom.
- I have two brothers. + Both of them live abroad.
- Thirty people applied. + Most of them had no experience.
- She invited ten friends. + None of them came.
Toon de antwoorden
5. Koppeloefening. Vorm → betekenis.
- was about to
- will have finished
- had been waiting
- would have called
Toon de antwoorden
6. Omzetoefening. Volg de hint tussen haakjes.
- I intended to call you. I forgot. (was going to … but)
- I'll finish it on Thursday. (by Friday)
- I didn't know. I didn't come. (type 3)
- I didn't take that job. I'm not in Berlin now. (gemengd type)
- They started waiting at nine. The bus came at ten. (had been waiting … when)
Toon de antwoorden
7. Vertaal naar het Engels.
1) Toen wij aankwamen, wachtten ze al twee uur. 2) Ik was van plan het je te vertellen, maar ik had er geen tijd meer voor. 3) Tegen het eind van de maand hebben we de verbouwing af. 4) Als ik het had geweten, was ik eerder gekomen. 5) Als ik niet naar Londen was verhuisd, zou ik jou niet kennen.
Toon de antwoorden
Samenvatting
Behandeld
- de lessen 1–5 in hun geheel en whom — na een voorzetsel
- in formele stijl
- in some of whom
- both of whom
- none of whom
Volgende: les 7 — een voorwaarde in een contract.
Einde van de kern
De les telt als voltooid zodra de oefeningen zijn gedaan. Alles daarna is optioneel.
optioneel
Miniproductie
Vertel hardop en schrijf daarna tien zinnen op: een lang verhaal over een dag die misliep. Gebruik een voorgeschiedenis die al een tijd aan de gang was, een voornemen dat niet uitkwam, een deadline in de toekomst, één voorwaardelijke zin van type 3 en één gemengde. Minstens één zin met whom na een voorzetsel of met some of whom, both of whom.
Checklist voor les 7:
- een voorgeschiedenis die al een tijd bezig was — had been + -ing, en bij een aantal de gewone vorm?
- een voornemen dat niet uitkwam — was going to, een belofte uit het verleden — would, niet will?
- een deadline in de toekomst — by en will have + derde vorm, een duur — until?
- in type 3 na if de Past Perfect, en would have alleen in de hoofdzin?
- in het gemengde type elke helft gekozen volgens haar eigen ‘wanneer’?
- na een voorzetsel whom, niet who of that?
Oefen deze les in de andere secties
Heb je een idee voor een functie?
⚑ optioneel