Powtórzenie 1 (lekcje 1–5)
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Trudny temat
12 minW angielskim who ma formę dopełnienia — whom, tak jak he ma him (trochę jak polskie „kto” i „kogo”, „komu”). Kiedyś stawiano ją wszędzie, gdzie człowiek nie jest podmiotem. Dziś żyje w dwóch miejscach: zaraz po przyimku i w oficjalnym piśmie. W zwykłej mowie prawie zawsze zastępuje ją who albo nic.
Jedna myśl — trzy style:
| the man to whom I spoke | oficjalnie: list, referat, umowa |
| the man who I spoke to | zwykła mowa |
| the man I spoke to | najczęstsze |
| To whom it may concern | utarta formuła na początku listu, gdy adresat jest nieznany |
Główna zasada: zaraz po przyimku — tylko whom. Ani who, ani that po przyimku się nie stawia: ✗ the man to who I spoke, ✗ the man to that I spoke. Jeśli przyimek przechodzi na koniec (B1 #17), whom zamienia się w who albo całkiem znika: the colleague with whom I share an office → the colleague I share an office with.
Bez przyimka whom jest możliwe, ale brzmi książkowo: the candidate whom we interviewed — tak napiszą w raporcie; w rozmowie powiedzą the candidate (who) we interviewed.
W pytaniach whom pojawia się jeszcze rzadziej. Who did you see? to normalne pytanie, Whom did you see? brzmi staroświecko. Z przyimkiem na początku zostaje tylko whom: To whom should I send the form? — oficjalnie; Who should I send the form to? — zwyczajnie. Jeśli masz wątpliwości, a przyimek nie stoi tuż przy tym słowie, stawiaj who: w rozmowie jest zawsze w porządku, a zbędne whom brzmi sztucznie, jakbyś czytał na głos umowę.
Dlaczego whom znika. Polski ma siedem przypadków, a w angielskim prawie ich nie zostało: rzeczowniki nie mają ich wcale, zaimki — tylko pary w rodzaju he — him, they — them. who — whom należy do tego samego szeregu, ale ta para stoi na początku zdania podrzędnego albo pytania, gdzie angielski z przyzwyczajenia oczekuje podmiotu, i who wyparło whom prawie zewsząd. whom utrzymało się tylko tam, gdzie podtrzymuje je sąsiednie słowo: przyimek albo of po słowie oznaczającym ilość. Dlatego uczyć się trzeba nie tego, „gdzie whom jest możliwe”, tylko tego, „gdzie bez niego nie można”. Takie miejsca są dwa: zaraz po przyimku i po of w zwrotach w rodzaju both of whom.
Sprawdzian przez he i him. Jeśli w miejsce słowa pasuje him, nadaje się whom; jeśli he — tylko who. the man who called you — he called you, czyli who. the man whom you called — you called him, czyli whom (albo prościej who, albo nic). Stąd częsty błąd tych, którzy starają się pisać „poprawniej”: ✗ the woman whom called you. Do podmiotu whom nie pasuje nigdy.
some of whom, both of whom, none of whom. W zdaniu niedefiniującym (z przecinkiem) po słowach oznaczających ilość stoi tylko whom i nie można go zamienić na who:
| I have two brothers, both of whom live abroad. | obaj mieszkają za granicą |
| Thirty people applied, most of whom had no experience. | większość z nich |
| She invited ten friends, none of whom came. | żaden z nich nie przyszedł |
Tak się nie mówi. ✗ I have two brothers, both of them live abroad → ✓ I have two brothers, both of whom live abroad — albo dwa zdania: I have two brothers. Both of them live abroad. Polskie „Mam dwóch braci, obaj mieszkają za granicą” spokojnie łączy dwa zdania przecinkiem, więc kusi, by postawić them, ale po angielsku samym przecinkiem dwóch zdań skleić nie można. Dokładny odpowiednik both of whom to polskie „z których obaj”.
Sprawdź się. Jak powiedzieć prościej: the colleague with whom I share an office? Czy potrzebne jest whom w the woman ___ called you? Jak dokończyć: She has three sisters, all of ___ are doctors?
pokaż odpowiedzi
Ćwiczenia do lekcji 1–5
35 min1. Uzupełnianie luk — mieszane. Wstaw czasowniki w odpowiedniej formie.
- The ground was wet — it (rain) all night
- I (call) you last night, but I fell asleep — zamierzałem
- By Friday I (finish) the report
- If I (know) about the delay, I (take) the earlier train
- If I (study) medicine, I (be) a doctor now
- She was exhausted because she (work) since six
- He promised that he (send) the numbers by Wednesday
- At eight tomorrow I (fly) to Rome, so don't call
- If she (be) more patient, she (not / shout) at him yesterday
- By the time you (get) here, we (leave)
Pokaż odpowiedzi
2. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- She had been reading three chapters before dinner.
- He promised he will call me on Monday, but he never did.
- I'll have finished the report until Friday.
- If I would have known, I would have called you.
- If I had studied medicine, I would have been a doctor now.
- When I met her, she has been living in Paris for a year.
- The man to who I spoke was very helpful.
- I have two sisters, both of them live in York.
Pokaż odpowiedzi
3. Przepisz oficjalnie: postaw przyimek przed whom.
- The man I spoke to was very helpful.
- The colleague I share an office with is on holiday.
- Who did you give the keys to?
- The people we work for are very demanding.
Pokaż odpowiedzi
4. Połącz dwa zdania za pomocą of whom.
- I have two brothers. + Both of them live abroad.
- Thirty people applied. + Most of them had no experience.
- She invited ten friends. + None of them came.
Pokaż odpowiedzi
5. Dopasowywanie. Forma → znaczenie.
- was about to
- will have finished
- had been waiting
- would have called
Pokaż odpowiedzi
6. Przekształć zgodnie z podpowiedzią w nawiasie.
- I intended to call you. I forgot. (was going to … but)
- I'll finish it on Thursday. (by Friday)
- I didn't know. I didn't come. (trzeci typ)
- I didn't take that job. I'm not in Berlin now. (typ mieszany)
- They started waiting at nine. The bus came at ten. (had been waiting … when)
Pokaż odpowiedzi
7. Przetłumacz na angielski.
1) Kiedy przyjechaliśmy, czekali już od dwóch godzin. 2) Miałem ci powiedzieć, ale nie zdążyłem. 3) Do końca miesiąca skończymy remont. 4) Gdybym wiedział, przyszedłbym wcześniej. 5) Gdybym nie przeprowadził się do Londynu, nie znałbym cię.
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione
- lekcje 1–5 w całości i whom — po przyimku
- w stylu oficjalnym
- w some of whom
- both of whom
- none of whom
Dalej — lekcja 7: warunek umowy.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Mini-wypowiedź
Opowiedz na głos i zapisz dziesięć zdań: długa historia o dniu, który poszedł nie tak. Potrzebne są długi proces sprzed punktu opowieści, niespełniony zamiar, termin w przyszłości, jedno zdanie warunkowe trzeciego typu i jedno mieszane. Co najmniej jedno zdanie — z whom po przyimku albo z some of whom, both of whom.
Lista kontrolna przed lekcją 7:
- długi proces sprzed punktu opowieści — had been + -ing, a przy liczbie — forma prosta?
- niespełniony zamiar — was going to, obietnica z przeszłości — would, a nie will?
- termin w przyszłości — by i will have + trzecia forma, trwanie — until?
- w trzecim typie po if — Past Perfect, would have — tylko w części głównej?
- w mieszanym każda połowa wybrana według własnego „kiedy”?
- po przyimku — whom, a nie who czy that?
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne