Powiązać nierealną przeszłość z teraźniejszością
Potrafię powiedzieć, jak przeszłość, której nie było, wpłynęłaby na obecny stan rzeczy, i odwrotnie.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
16 minW drugim typie zdań warunkowych (B1 #8) obie części mówią o teraźniejszości, w trzecim (B2 #4) — obie o przeszłości. Ale życie nie zawsze trzyma je w jednym czasie. Decyzja podjęta piętnaście lat temu decyduje o tym, gdzie mieszkasz dziś. Cecha charakteru, którą masz zawsze, tłumaczy wczorajszą wpadkę. Na takie przypadki angielski bierze połowę z jednego typu i połowę z drugiego — to typ mieszany. Nowych form w nim nie ma: obie połowy już znasz.
Pierwszy model: warunek w przeszłości, skutek teraz. Schemat: if + Past Perfect, w części głównej would + forma podstawowa — bez have.
| If I had taken that job, I would be in Berlin now. | nie przyjąłem — i teraz nie jestem w Berlinie |
| If she hadn't missed the flight, she would be here. | spóźniła się — i nie ma jej tutaj |
| If we had bought that house, we would be living by the sea. | nie kupiliśmy — nie mieszkamy nad morzem |
| If I'd learnt to drive at eighteen, I could drive you home now. | nie nauczyłem się — nie mogę cię odwieźć |
Wskazówki dla tego modelu to now, today, still, any more: pokazują, że skutek dotyczy dnia dzisiejszego.
Drugi model: warunek stały, skutek w przeszłości. Schemat: if + Past Simple (z were dla wszystkich osób, jak w B1 #8), w części głównej would have + trzecia forma.
| If I were more organised, I wouldn't have missed the deadline. | w ogóle jestem niezorganizowany — dlatego przegapiłem |
| If he didn't love her, he wouldn't have moved to Leeds. | kocha ją do dziś — dlatego się przeprowadził |
| If I spoke French, I would have understood the guide. | nie mówię — dlatego nie zrozumiałem |
Warunek nie jest tu zdarzeniem, tylko cechą albo stanem rzeczy, który był wtedy i został do teraz: charakter, wiedza, uczucia.
Jak wybrać formę. Zadaj pytanie „kiedy?” każdej połowie osobno:
| część | kiedy | forma |
|---|---|---|
| warunek | wtedy, jeden raz | had + trzecia forma |
| warunek | zawsze, także teraz | Past Simple, were |
| skutek | teraz | would + czasownik |
| skutek | wtedy | would have + trzecia forma |
Każda połowa wybiera formę sama, niezależnie od drugiej. Na tym polega cały typ mieszany.
Porównaj cztery połączenia na jednej historii:
| If I had studied harder, I would have passed the exam. | trzeci typ: wtedy — wtedy |
| If I had passed the exam, I would be at university now. | mieszany: wtedy — teraz |
| If I were better at maths, I would have passed the exam. | mieszany: zawsze — wtedy |
| If I were better at maths, I would study engineering. | drugi typ: teraz — teraz |
Odwrócone fakty. Tak jak w trzecim typie, zdanie mieszane mówi o czymś odwrotnym: If I hadn't moved to Bristol, I wouldn't know Anna — „przeprowadziłem się do Bristolu i teraz znam Annę”.
Wtedy czy zawsze. Tę samą cechę można zobaczyć na dwa sposoby i oba są poprawne: If I hadn't been so shy, I would have asked her — nieśmiały byłem wtedy, a teraz może już nie. If I weren't so shy, I would have asked her — nieśmiały jestem do dziś. W rozmowie zamiast were często mówi się was: If I was more organised… Na piśmie pewniejsze jest were.
Tak się nie mówi. ✗ If I were more careful, I wouldn't lose my keys yesterday → ✓ I wouldn't have lost my keys yesterday. Skutek był wczoraj i potrzebuje would have.
Sprawdź się. Co znaczy If I hadn't moved to Bristol, I wouldn't know Anna? Jaką formę wstawić, jeśli wzrost się nie zmienił: If I ___ (be) taller, I would have joined the basketball team? Co wstawić w If she had caught the earlier train, she ___ (be) here now?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego językaPołowy dopasowane do siebie
✗ If I had studied medicine, I would have been a doctor now
✓ I would be a doctor now
Polskie „byłbym lekarzem” nie mówi, czy chodzi o teraz, czy o wtedy, więc formę wybiera się z rozpędu: skoro warunek jest w trzecim typie, skutek też. Ale now wymaga skutku w teraźniejszości.
would w części z if
✗ If I would have taken that job, I would be in Berlin now
✓ If I had taken that job
Po polsku „by” stoi w obu częściach („gdyby-m przyjął…, był-bym…”), ale angielskie would żyje tylko w części głównej — w typie mieszanym tak samo jak w drugim i trzecim.
Typ mieszany tam, gdzie oba zdarzenia są w przeszłości
✗ If I knew about the meeting yesterday, I would have come
✓ If I had known about the meeting, I would have come
Polskie „gdybym wiedział” ma formę przeszłą i podsuwa knew. Ale Past Simple po if pasuje tylko do tego, co jest prawdą także teraz: wiedzy, charakteru, przyzwyczajeń. Wczorajsza niewiedza to zdarzenie z przeszłości i potrzebuje trzeciego typu.
was czy were
If I was more patient, I wouldn't have shouted — to nie błąd: tak często się mówi. Ale w tekście pisanym i na egzaminie pewniejsze jest were. Polskie „gdybym był” podsuwa was, a were przy I wydaje się błędem — niesłusznie (B1 #8).
Wymowa
4 minSłuchaj różnicy między I'd be a I'd have been. /aɪd ˈbiː/ — o teraz, /aɪd əv ˈbɪn/ — o przeszłości. Wszystko rozstrzyga krótkie /əv/, a łatwo je przegapić.
| I'd be there now. | /aɪd ˈbiː ðeə ˈnaʊ/ |
| I'd have been there. | /aɪd əv ˈbɪn ðeə/ |
Głosem wyróżnia się tę połowę, która niesie sens:
If I'd taken that job, ‖ I'd be in Berlin now. If I were more organised, ‖ I wouldn't have missed it.
W pierwszym zdaniu najważniejsze jest to, gdzie byłbym teraz, w drugim — moja stała cecha. Bez tego akcentu zdanie mieszane łatwo ze słuchu wziąć za błąd.
Tekst
6 minWhen I was twenty-four, a company in Berlin offered me a job. It was a good offer, but my mother was ill and I didn't want to leave her, so I said no. If I had taken that job, I would be living in Germany now. I would probably speak fluent German, and I might even have a German passport.
I sometimes think about it, but I don't really regret the decision. If I had gone to Berlin, I wouldn't have met Daniel, and our two children wouldn't exist.
The truth is that I'm not very adventurous. A few years later my company offered me a move to its Madrid office — twice. If I were a braver person, I would have said yes. And if I weren't so bad at languages, I wouldn't have given up the Spanish course after three weeks.
My sister is completely different. When I turned Madrid down, she applied for the job herself, and she got it. If she hadn't gone, she wouldn't have met her husband, and she wouldn't be running a small hotel by the sea near Valencia today.
Last summer we sat on her terrace and talked about it. "If you weren't so cautious," she said, "you would have come with me." Maybe. But if I had gone with her, who would be looking after Mum now?
Ćwiczenia
35 min1. Uzupełnianie luk. Typ mieszany: wstaw czasowniki w odpowiedniej formie. Po if z I, he, she, it pasuje i were, i was.
- If I (study) medicine, I (be) a doctor now
- If I (be) more careful, I (not / lose) my keys yesterday
- If she (not / miss) the flight, she (be) here now
- If he (speak) French, he (understand) the guide on yesterday's tour
- If we (buy) that house, we (be) much poorer now
- If I (not / hate) flying, I (go) to Australia with them last year
- If you (not / introduce) us at that party, we (not / be) married now
- If she (not / be) so honest, she (keep) the money she found
Pokaż odpowiedzi
2. Dopasowywanie. Zdanie → typ zdania warunkowego.
- I would have called if I had known.
- I would be a doctor now if I had studied medicine.
- I would buy it if I were richer.
- I wouldn't have lost them if I were more careful.
- I'll stay at home if it rains.
Pokaż odpowiedzi
3. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- If I had studied medicine, I would have been a doctor now.
- If I spoke French, I would understand the guide yesterday.
- If I would have taken that job, I would live in Berlin now.
- If she hadn't missed the flight, she will be here now.
- If he weren't so lazy, he would pass the exam last week.
Pokaż odpowiedzi
4. Połącz dwa fakty: warunek w przeszłości, skutek teraz.
- I didn't study medicine. + I'm not a doctor now.
- She missed the flight. + She isn't here.
- We sold our car. + We have to walk everywhere now.
- I didn't learn to swim as a child. + I'm afraid of water now.
- He moved to Leeds. + He knows Anna.
Pokaż odpowiedzi
5. Połącz dwa fakty: warunek stały, skutek w przeszłości.
- I'm not very organised. + I missed the deadline.
- She doesn't speak Italian. + She didn't understand the waiter.
- He's very shy. + He didn't ask her to dance.
- They don't like football. + They didn't go to the match.
Pokaż odpowiedzi
6. Przepisz jako fakty: co naprawdę było i jest?
- If I hadn't moved to Bristol, I wouldn't know Anna.
- If she were more patient, she wouldn't have shouted.
- If we had booked a table, we wouldn't be standing in this queue.
Pokaż odpowiedzi
7. Ułóż o sobie
dwa zdania mieszane: o decyzji z przeszłości, która wpływa na dzisiejszy dzień, i o stałej cesze, która wpłynęła na sytuację z przeszłości. Odpowiedzi poniżej to wzór.
Pokaż odpowiedzi
8. Przetłumacz na angielski.
1) Gdybym wtedy kupił to mieszkanie, mieszkałbym teraz w centrum. 2) Gdybym mówił po niemiecku, zrozumiałbym, co powiedział. 3) Gdyby nie spóźniła się na samolot, byłaby teraz tutaj. 4) Gdyby nie był taki uparty, poprosiłby o pomoc.
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione
- dwa modele typu mieszanego
- wybór formy dla każdej połowy przez pytanie „kiedy?”
- cztery połączenia na jednej historii
- odwrócone fakty
- „wtedy” i „zawsze” w warunku
- were i was
Dalej — lekcja 6: powtórzenie lekcji 1–5.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
15 słów- fluent /ˈfluːənt/ płynny (o mowie)
- decision /dɪˈsɪʒn/ decyzja
- exist /ɪɡˈzɪst/ istnieć
- the truth is /ðə ˈtruːθ ɪz/ prawdę mówiąc
- adventurous /ədˈventʃərəs/ żądny przygód, lubiący ryzyko
- brave /breɪv/ odważny, dzielny
- apply /əˈplaɪ/ składać podanie, ubiegać się
- run /rʌn/ prowadzić (firmę, interes)
- terrace /ˈterəs/ taras
- cautious /ˈkɔːʃəs/ ostrożny
- look after /ˌlʊk ˈɑːftə/ opiekować się
- organised /ˈɔːɡənaɪzd/ zorganizowany
- shy /ʃaɪ/ nieśmiały
- bad at /ˈbæd ət/ słaby w czymś (`bad at languages`)
- stubborn /ˈstʌbən/ uparty
Pisanie
Sześć-osiem zdań o decyzji, która zmieniła twoje życie. Potrzebne są dwa zdania mieszane — po jednym z każdego modelu — i jedno zdanie trzeciego typu.
Wzór
Ten years ago I almost became an accountant. I had a place at a good university, but at the last minute I chose to study design. If I had studied accounting, I would probably earn more now. But I wouldn't enjoy my work as much as I do. If I weren't so stubborn, I would have listened to my parents. And if I had listened to them, I would never have met the people I work with today.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne