Zacząć wystąpienie od tezy
Potrafię zbudować mocny początek zdania w tekście pisanym albo w wystąpieniu, stawiając na początku coś innego niż podmiot.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
18 minPytający szyk zdania bez pytania spotkałeś już dwa razy. W B1 #20 — Neither do I: po neither czasownik posiłkowy staje przed podmiotem. W B2 #7 — Should you need any help…, Had I known…: tak oficjalnie zaczyna się warunek. Dziś trzeci przypadek, najmocniejszy. Jeśli zdanie zaczyna się od słowa przeczącego albo ograniczającego — never, rarely, only, not until, — szyk staje się pytający. Tak w referacie, przemówieniu, oficjalnym liście stawia się na początku to, co najważniejsze: nie „kto”, ale „nigdy”, „ani razu”, „dopiero po”.
Forma: czasownik posiłkowy przed podmiotem, jak w pytaniu.
| zwykły szyk | z inwersją |
|---|---|
| I have never seen anything like it. | Never have I seen anything like it. |
| We rarely receive such complaints. | Rarely do we receive such complaints. |
| He had hardly sat down when the phone rang. | Hardly had he sat down when the phone rang. |
| You should not sign it under any circumstances. | Under no circumstances should you sign it. |
Mechanizm jest jeden. Bierze się pierwszy czasownik posiłkowy albo modalny (have, had, will, can, should) i stawia przed podmiotem. Jeśli takiego nie ma, pojawia się do, does albo did, a czasownik traci końcówkę: we receive → do we receive, he arrived → did he arrive. Z be — po prostu be na początek: Rarely is he late. Reszta zdania się nie zmienia. To nie pytanie: na końcu jest kropka, a głos opada. Przeczenie siedzi już w pierwszym słowie, drugiego przeczenia się nie stawia.
Słowa, po których potrzebna jest inwersja:
| słowo | znaczenie | przykład |
|---|---|---|
| never, rarely, seldom | nigdy, rzadko | Seldom have we had such a good year. |
| hardly … when / no sooner … than | ledwo…, gdy; zaledwie…, a już | No sooner had we started than the power failed. |
| not only … but also | nie tylko…, ale też | Not only did he arrive late, but he also forgot the file. |
| only after / only when / only then | dopiero po, dopiero gdy, dopiero wtedy | Only after the audit did we know the cause. |
| not until | dopiero gdy | Not until the report arrived did we understand. |
| little | wcale nie (wiedzieliśmy, podejrzewaliśmy) | Little did we know what was coming. |
| under no circumstances / on no account | w żadnym wypadku | On no account should you share your password. |
Kilka zasad wewnątrz grupy.
hardly … when i no sooner … than opowiadają o przeszłości: „ledwo stało się jedno, a już stało się drugie”. Pierwsza część — w Past Perfect z inwersją, druga — w Past Simple. Pary są stałe: hardly — z when, no sooner — z than.
Po not only inwersja jest tylko w pierwszej części; druga idzie w zwykłym szyku, a also stoi przed czasownikiem: but he also forgot.
Po only after, only when, not until inwersja stoi w części głównej, a nie zaraz po tych słowach: Only when the report arrived did we understand. Inwersja did we stoi po całej grupie z when, a wewnątrz grupy szyk jest zwykły: the report arrived.
little z inwersją — tylko z czasownikami wiedzy i oczekiwania: know, realise, suspect, expect. Little did we know — „nawet nie przypuszczaliśmy”.
Porównaj: inwersja jest potrzebna, tylko jeśli słowo nie odnosi się do podmiotu.
| Only after the meeting did we understand. | only odnosi się do okolicznika — inwersja |
| Only Anna understood. | only odnosi się do podmiotu — szyk zwykły |
| Not only did Tom arrive late… | not only odnosi się do czynności — inwersja |
| Not only Tom but also Anna was late. | not only odnosi się do podmiotu — szyk zwykły |
Gdzie to słychać. Inwersja to chwyt mowy pisanej i publicznej: referatu, raportu, oficjalnego listu, początku wystąpienia. W rozmowie Never have I seen such a mess brzmi jak kwestia ze sztuki teatralnej. W rozmowie powie się I've never seen such a mess. Wyjątek — Little did I know…: tak chętnie zaczyna się opowieść o sobie, z lekką ironią.
Więcej przykładów:
| Never before has the company sold so much. | Nigdy wcześniej firma nie sprzedała tak dużo. |
| Only then did I realise my mistake. | Dopiero wtedy zrozumiałem swój błąd. |
| Not until next year will the bridge reopen. | Most zostanie ponownie otwarty dopiero w przyszłym roku. |
Tak się nie mówi. ✗ No sooner had we arrived when it started to rain → ✓ No sooner had we arrived than it started to rain albo Hardly had we arrived when it started to rain. sooner to stopień wyższy, „wcześniej”, dlatego po nim idzie than, jak po każdym porównaniu.
Sprawdź się. Przepisz z inwersją: I have rarely felt so tired. Co jest nie tak w Only when he called I realised? Czy potrzebna jest inwersja w Only Tom ___ (know) the code?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego językaProsty szyk po słowie przeczącym
✗ Never I have seen anything like it
✓ Never have I seen anything like it
W polskim słowo można wysunąć na początek, a szyk reszty się od tego nie zmienia: „Nigdy nie widziałem czegoś takiego”. Angielski wymóg przestawienia czasownika trzeba pamiętać osobno.
Brak do
✗ Rarely we receive such complaints
✗ Not only he arrived late…
✓ Rarely do we receive
Not only did he arrive late. Polskie pytanie tworzy się słówkiem „czy” albo intonacją, bez czasownika posiłkowego, i ręka go nie stawia. Ale jeśli w zdaniu nie ma have, will ani czasownika modalnego, inwersję robi się przez do, does, did, a czasownik wraca do formy podstawowej.
Drugie przeczenie
✗ Under no circumstances you shouldn't sign it
✗ Never haven't I seen it
✓ Under no circumstances should you sign it
Never have I seen it. W polskim podwójne przeczenie jest obowiązkowe: „w żadnym wypadku nie podpisuj”, „nigdy tego nie widziałem”. W angielskim przeczenie jest już w pierwszym słowie, a drugie odwraca sens (A1 #11).
Inwersja nie w tej części
✗ Only when did he call I understood
✓ Only when he called did I understand
Pytający szyk ciągnie zaraz za when, jak w pytaniu When did he call?. Ale only when he called to jedna grupa, okolicznik, a szyk zmienia się w części głównej, po niej.
Wymowa
4 minPierwsze słowo niesie mocny akcent — dla niego zrobiono całe przestawienie:
Never have I seen anything like it. Rarely do we receive such complaints.
Bez tego akcentu inwersja brzmi jak błąd, a nie jak chwyt.
Po długiej wysuniętej grupie — pauza, a inwersja zaczyna się zaraz za nią:
Only after a full audit ‖ did we find the real cause. No sooner had we restored the service ‖ than a second fault appeared.
Czasownik posiłkowy po pierwszym słowie jest nieakcentowany: have I — /həv aɪ/, did we — /dɪd wi/. seldom /ˈseldəm/ — akcent na pierwszej sylabie; circumstances /ˈsɜːkəmstənsɪz/ — też na pierwszej, bez „r”.
Tekst
6 minGood morning, everyone. I'd like to start with a simple fact. Never in the twelve years of this company's history have we received so many complaints in a single month.
Not only did our booking system fail twice in one week, but it also lost the records of three hundred customers. No sooner had we restored the service than a second fault appeared, and for almost a whole day customers could neither book nor cancel. Rarely have I seen our support team under such pressure, and I want to thank every one of them.
Little did we know at the time that the problem had started months earlier, with a small change to the database that nobody had tested properly. Only after a full audit did we find the real cause. Hardly had the auditors begun their work when they discovered two more weak points.
So what happens now? Under no circumstances should this be described as a minor incident. From next month, no change will go live until it has been tested by two separate teams. Not until every customer has been contacted will we consider the matter closed.
Mistakes happen. What matters is how we respond to them — and that is what I want to talk about this morning.
Ćwiczenia
35 min1. Przepisz z inwersją, zaczynając od słów w nawiasie.
- I have never seen such a mess. (Never)
- We rarely receive complaints like this. (Rarely)
- We didn't know what was coming. (Little)
- You should not open this door under any circumstances. (Under no circumstances)
- We understood the problem only after the audit. (Only after)
- He seldom speaks at meetings. (Seldom)
- We didn't find the cause until the report arrived. (Not until)
- You must never tell anyone your password. (On no account)
Pokaż odpowiedzi
2. Połącz dwa zdania, zaczynając od słów w nawiasie.
- He arrived late. + He forgot the file. (Not only … but also)
- We had just started. + The power failed. (No sooner … than)
- She had just sat down. + The phone rang. (Hardly … when)
- The system is slow. + It is expensive. (Not only … but also)
- We had just restored the service. + A second fault appeared. (No sooner … than)
- The guests had just left. + It started to rain. (Hardly … when)
Pokaż odpowiedzi
3. Otwórz nawiasy: postaw czasownik i podmiot w szyku inwersji.
- Never (I / see) such a crowd
- Rarely (he / be) late for work
- Not only (she / speak) French, but she also speaks Arabic
- Little (they / know) that the police were watching
- Under no circumstances (you / should / leave) the building
- No sooner (we / arrive) than it started to snow
- Only then (I / realise) my mistake
- Not until next year (the bridge / reopen)
Pokaż odpowiedzi
4. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- Never I have seen anything like it.
- Rarely we receive such complaints.
- Under no circumstances you shouldn't sign it.
- No sooner had we started when the power failed.
- Only when did he call I understood.
- Not only he forgot the file, but he also arrived late.
Pokaż odpowiedzi
5. Przepisz bez inwersji — tak, jak powiedziałoby się w rozmowie. Zacznij od słów w nawiasie.
- Seldom have I eaten so well. (I've seldom…)
- Little did she know that he was lying. (She had no idea…)
- Only after the meeting did we see the problem. (We only…)
- Never have we had so many visitors. (We've never…)
Pokaż odpowiedzi
6. Przetłumacz na angielski
— zacznij od wyróżnionego słowa. 1) Nigdy jeszcze nie sprzedaliśmy tak dużo. 2) W żadnym wypadku nie otwieraj tego listu. 3) Ledwo wyszliśmy z domu, a już zaczęło padać. 4) Dopiero wtedy zrozumiałem, co się stało. 5) On nie tylko się spóźnił, ale też zapomniał dokumentów.
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: inwersja po never, rarely, seldom, hardly … when, no sooner … than, not only … but also, only after, only when, only then, not until, little, under no circumstances, on no account; mechanizm czasownika posiłkowego i do; inwersja w części głównej po only when i not until; bez inwersji, gdy słowo odnosi się do podmiotu; rejestr tego chwytu. Dalej — lekcja 18: powtórzenie lekcji 13–17.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
14 słów- seldom /ˈseldəm/ rzadko
- circumstances /ˈsɜːkəmstənsɪz/ okoliczności
- on no account /ɒn ˌnəʊ əˈkaʊnt/ w żadnym wypadku
- no sooner … than /nəʊ ˈsuːnə … ðən/ ledwo…, a już
- restore /rɪˈstɔː/ przywracać
- records /ˈrekɔːdz/ zapisy, dane
- cause /kɔːz/ przyczyna
- incident /ˈɪnsɪdənt/ incydent, zdarzenie
- minor /ˈmaɪnə/ drobny, nieznaczny
- weak point /ˌwiːk ˈpɔɪnt/ słaby punkt
- go live /ˌɡəʊ ˈlaɪv/ wejść do użytku, zostać uruchomionym
- auditor /ˈɔːdɪtə/ audytor, kontroler
- respond /rɪˈspɒnd/ reagować
- booking /ˈbʊkɪŋ/ rezerwacja
Pisanie
Osiem-dziesięć zdań — początek oficjalnego raportu albo wystąpienia: o awarii, o rekordowym roku, o zmianach w firmie albo szkole. Potrzebne są trzy inwersje z różnymi słowami i jedno zdanie, w którym only odnosi się do podmiotu i inwersji nie ma.
Wzór
Never before has our school had so many applications. Not only did the number of students grow by a third, but we also opened two new classrooms. Only Mrs Wood knew how hard the first months would be. No sooner had term started than the heating broke down. Rarely have I seen teachers work so hard to keep lessons going. Only after the repairs were finished did we feel that the year had really begun. Under no circumstances should we let this happen again, and from now on the heating will be checked every summer.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne