Podkreślić to, co najważniejsze
Potrafię wyróżnić w zdaniu właśnie to, co ważne, bez podnoszenia głosu.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
18 minW polskim najważniejsze słowo wyróżnia się szykiem i głosem: „Raport wysłała Anna” — Anna, a nie ktoś inny; „Anna wysłała raport w piątek” — właśnie w piątek. W angielskim szyk jest sztywny: podmiot, orzeczenie, dopełnienie. Jeśli przestawić słowa, zmieni się sens: The report sent Anna znaczy „raport wysłał Annę”. Dlatego angielski wyróżnia to, co najważniejsze, inaczej. Buduje ramę i wstawia do niej to, co ważne. Takie ramy są trzy, i każda służy innemu celowi.
It + be + wyróżniony element + who / that + reszta. To główna rama do przeciwstawiania: nie ten, tylko ten; nie wtedy, tylko wtedy.
| zwykłe | z wyróżnieniem | sens |
|---|---|---|
| Anna sent the report on Friday. | It was Anna who sent the report on Friday. | Anna, a nie ktoś inny |
| It was the report that Anna sent on Friday. | właśnie raport | |
| It was on Friday that Anna sent the report. | właśnie w piątek |
Jedno zdanie daje trzy różne komunikaty — zależnie od tego, co trafiło do ramy.
Jak się ją buduje. be stoi w czasie całego komunikatu: o teraźniejszości It is…, o przeszłości It was…. It jest zawsze w liczbie pojedynczej, nawet jeśli dalej mowa o wielu osobach: It was the managers who decided. Po człowieku stawia się who (można też that), po wszystkim innym — that. Przeczenie: It wasn't the price that worried them. Pytanie: Was it Anna who sent it?, Who was it that called?
Najczęściej rama służy do poprawki albo przeciwstawienia: It wasn't the price that worried the client — it was the deadline. Osobno zapamiętaj formułę It wasn't until … that — „dopiero kiedy”, „dopiero”: It wasn't until the third meeting that we understood the problem — „Dopiero na trzecim spotkaniu zrozumieliśmy, o co chodzi”.
What + podmiot + czasownik + is / was + to, co najważniejsze. Pierwsza część zapowiada temat („to, czego potrzebuję”), druga nazywa to, co najważniejsze. Najważniejsze trafia na koniec, gdzie w angielskim i tak pada akcent, a słuchacz już na to czeka.
| What I need is a week off. | To, czego potrzebuję, to tydzień wolnego. |
| What worried them was the deadline. | Martwił ich termin. |
| What happened was that the file was deleted. | Stało się tak: plik usunięto. |
| What he did was send it to the wrong address. | A zrobił tak — wysłał to pod zły adres. |
Po What … did was czasownik stoi bez to. W tekście oficjalnym spotyka się też to, ale zwykła forma jest bez niego. is zwykle stoi w liczbie pojedynczej także przed liczbą mnogą: What we need is more people. (What we need are more people też się spotyka.) Ramę można odwrócić: A week off is what I need.
Jeśli chodzi o człowieka, miejsce albo przyczynę, zamiast what bierze się rzeczownik: The person who…, The place where…, The thing (that)…, The reason (why)… is that…. Na przykład The reason I'm calling is that the meeting has moved. W rozmowie bardzo częste jest The thing is, … — „rzecz w tym, że”.
All + podmiot + czasownik + is / was — „jedyne, co; tylko”:
| All I want is a clear answer. | Chcę tylko jasnej odpowiedzi. |
| All she did was ask a question. | Ona tylko zadała pytanie. |
| All we need is two more chairs. | Potrzebujemy tylko dwóch krzeseł więcej. |
Ta rama pomniejsza: „tylko tyle i nic więcej”. Nie myl jej z polskim „wszystko, co”: All I want is coffee — „chcę tylko kawy”. „Wszystko, co powiedziałem, jest prawdą” — to Everything I said is true.
Po All — that albo nic, ale nie what. ✗ All what I want is some sleep → ✓ All I want is some sleep / All that I want is some sleep.
Porównaj It i What. Obie ramy wyróżniają, ale działają inaczej:
| It was the deadline that worried them. | poprawka: nie cena, tylko termin |
| What worried them was the deadline. | podprowadzenie: co ich martwiło? — termin |
It — kiedy przeciwstawiasz albo prostujesz cudze zdanie. What — kiedy podprowadzasz do tego, co najważniejsze, i budujesz oczekiwanie: w wystąpieniu, w wyjaśnieniu, w liście.
Tak się nie mówi. ✗ It were the managers who decided → ✓ It was the managers who decided. Polskie „to byli menedżerowie” podsuwa were, ale It zawsze bierze is albo was. ✗ Exactly Anna found the mistake → ✓ It was Anna who found the mistake: exactly znaczy „dokładnie, równo” (exactly five o'clock) i nie wyróżnia podmiotu. ✗ What I need, it is more time → ✓ What I need is more time: pierwsza część ramy sama jest podmiotem, drugie it nie jest potrzebne.
Sprawdź się. Wyróżnij czas w We understood the problem on Monday. Jak powiedzieć „Potrzebuję tylko jednego — czasu” za pomocą All? Jak poprawić The report sent Anna, jeśli chodziło o „Raport wysłała Anna”?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego językaWyróżnianie szykiem
✗ The report sent Anna w znaczeniu „Raport wysłała Anna” → ✓ It was Anna who sent the report. W polskim końcówki pokazują, kto kogo, i słowa można przestawiać. W angielskim końcówek nie ma, rolę słowa wyznacza miejsce: pierwszy rzeczownik — ten, kto działa. Dlatego przestawienie nie wyróżnia, tylko odwraca sens.
exactly zamiast „właśnie”
✗ Exactly Anna found the mistake
✓ It was Anna who found the mistake
„To właśnie Anna znalazła błąd” — słownik podaje dla „właśnie” exactly, i wydaje się, że można je postawić przed każdym słowem. Ale exactly znaczy „dokładnie, równo”: exactly five o'clock, That's exactly what I meant. Przed podmiotem nie wyróżnia. Wyróżnia rama It was … who.
All what
✗ All what I want is some sleep
✓ All I want is some sleep
albo All that I want is some sleep. Polskie „wszystko, co” składa się w all what, ale po all stawia się that albo nic.
Zbędne it — polskie „to”
✗ What I need, it is more time
✓ What I need is more time
Polskie zdanie „To, czego potrzebuję, to czas” ma drugie „to”, i tłumaczy się je jako it. Ale pierwsza część ramy sama jest podmiotem, drugi podmiot nie jest potrzebny.
It were — polskie „to byli”
✗ It were the managers who decided
✓ It was the managers who decided
Po polsku czasownik po „to” zgadza się z rzeczownikiem: „to byli menedżerowie”, „to były jego słowa”. W angielskiej ramie liczbę wyznacza It: zawsze is albo was.
Wymowa
4 minMocny akcent jest jeden — na wyróżnionym słowie:
It was Anna who sent the report. It wasn't the price that worried them — it was the deadline.
Jeśli wypowiedzieć ramę równo, traci sens: istnieje właśnie dla tego akcentu. Tu gramatyka i intonacja wykonują jedną pracę.
It was i that są nieakcentowane: /ɪt wəz/, /ðət/ — szybko, na jednym oddechu.
W ramie z What pierwsza część brzmi na podwyższeniu, potem krótka pauza przed is, a akcent — na tym, co najważniejsze, na końcu:
What I need ‖ is a week off.
Tekst
6 minLast month we nearly lost our biggest client, and it wasn't the price that caused the problem. What worried them was the deadline.
When the contract was first discussed, the client asked for a delivery date in writing. What we sent them was a vague promise to "do our best". It was our sales manager who wrote that email, but it was the whole team that agreed to it, so nobody can say that it was one person's fault.
What happened next was entirely predictable. The client called three times, and all we did was apologise. What they needed was a clear plan, not more apologies. It wasn't until the third meeting that we finally understood this. All they had wanted from the very beginning was a date that they could rely on.
So what have we learnt? The thing that matters most to our clients is not a low price but a reliable promise. What we do now is give every client a written schedule in the first week. And if a date has to change, it's the project manager who calls them — the same day, not a week later.
It was an expensive lesson, but it is one that we will not forget.
Ćwiczenia
35 min1. Przepisz, wyróżniając słowo w nawiasie ramą It is / was … who / that.
- Anna sent the report on Friday. (Anna)
- Anna sent the report on Friday. (the report)
- Anna sent the report on Friday. (on Friday)
- The deadline worried the client. (the deadline)
- Tom found the mistake. (Tom)
- We met in Edinburgh. (in Edinburgh)
- We only understood the problem after the third meeting. (It wasn't until)
- The managers make the final decision. (the managers)
Pokaż odpowiedzi
2. Przepisz za pomocą What.
- I need a week off.
- The deadline worried them.
- He sent the file to the wrong address. (What he did)
- We need more time.
- The file was deleted by mistake. (What happened)
- She wants a written guarantee.
Pokaż odpowiedzi
3. Przepisz za pomocą All.
- I only want a clear answer.
- She only asked a question.
- We only need two more chairs.
- He only said "sorry".
Pokaż odpowiedzi
4. Wstaw It, What, All, who albo that.
- was my sister who found the flat
- I need now is a cup of tea
- It was in Bristol we first met
- he did was complain — he didn't offer to help
- It wasn't the price worried them
- It's the manager decides, not the team
- happened was that the server crashed
- we want is a fair deal — nothing more
Pokaż odpowiedzi
5. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- Exactly Anna found the mistake.
- All what I want is some sleep.
- What I need, it is more time.
- It were the managers who made the decision.
- It was Tom which called you.
- The report sent Anna. (raport wysłała Anna)
Pokaż odpowiedzi
6. Przetłumacz na angielski.
1) To właśnie Tom znalazł błąd. 2) Potrzebuję tylko jednego — ciszy. 3) Martwi mnie nie cena, tylko termin. 4) Zrozumieliśmy to dopiero w piątek. 5) Stało się tak: padł serwer. 6) On tylko zadał pytanie.
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: rama It is / was … who / that — dla podmiotu, dopełnienia i okolicznika, jej przeczenie i pytanie, It wasn't until … that; rama What … is / was …, What he did was + czasownik bez to, The reason… is that, The thing is; rama All … is — „tylko tyle”; wybór między It a What; „właśnie” nie przez exactly. Dalej — lekcja 17: zacząć wystąpienie od tezy.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
13 słów- guarantee /ˌɡærənˈtiː/ gwarancja
- vague /veɪɡ/ niejasny, mglisty
- fault /fɔːlt/ wina
- entirely /ɪnˈtaɪəli/ całkowicie, w pełni
- apology /əˈpɒlədʒi/ przeprosiny
- rely on /rɪˈlaɪ ɒn/ polegać na
- reliable /rɪˈlaɪəbl/ niezawodny
- schedule /ˈʃedjuːl/ harmonogram, rozkład
- misunderstanding /ˌmɪsʌndəˈstændɪŋ/ nieporozumienie
- the thing is /ðə ˈθɪŋ ɪz/ rzecz w tym, że
- highlight /ˈhaɪlaɪt/ wyróżniać, podkreślać
- peace and quiet /ˌpiːs ənd ˈkwaɪət/ cisza i spokój
- sales manager /ˈseɪlz ˌmænɪdʒə/ kierownik sprzedaży
Pisanie
Osiem-dziesięć zdań — wyjaśnienie nieporozumienia: z klientem, sąsiadem, kolegą z pracy. Potrzebne są dwie ramy z It, dwie z What i jedna z All.
Wzór
Last week my neighbour complained about the noise, but it wasn't our music that bothered him. What annoyed him was our dog, which barks when we are out. It was his wife who told me this, not him. At first all I did was apologise. What I should have done was ask how long the barking lasted. It wasn't until I recorded the dog on my phone that I understood the problem. What we have done now is hire a dog walker for the afternoons. All my neighbour wanted was a quiet afternoon, and now he has one.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne