Tekrar 1 (1–5. dersler)

İki şeyden aynı anda söz etmek gerektiğinde İngilizce bir bağlaç çifti kullanır. Böyle üç çift vardır ve anlamca Türkçedeki “hem… hem”, “ya… ya”, “ne… ne” ile örtüşür.

Yapı:

Ne zaman kullanılır.

both … and birleştirir: ikisi de doğrudur. both … and ile özne her zaman çoğuldur, fiil de öyle: Both Tom and Anna are coming.

either … or seçenek sunar: ikisinden biri doğrudur. You can either pay now or pay later. Either Mark or Lucy will meet you at the station. Çift iki tam cümleyi de bağlayabilir — koşullar ve ültimatomlar böyle duyulur: Either you tell him, or I will. (“Ya sen ona söylersin ya da ben söylerim.”) Bu durumda ikinci kısmın önüne virgül konur.

neither … nor ikisini de olumsuzlar: ne biri doğrudur ne öbürü. Bu çift olumsuzluğu kendisi taşır, bu yüzden ardından gelen fiil olumludur: Neither Tom nor Anna has called. Türkçede de böyledir: “Ne Tom ne de Anna aradı” — fiil olumlu. Konuşmada “ne… ne de… aramadı” da duyulur, ama bu Türkçede de yanlış sayılır; İngilizcede olumsuzluk yalnızca bir kez söylenir. Konunun en önemli kuralı budur.

Fiil hangi özneyle uyuşur. either … or ve neither … nor'dan sonra fiil kendisine en yakın özneye bakar: Neither my brother nor my parents are at home. Either my parents or my sister is going to pick you up. Konuşmada neither … nor'dan sonra iki tekil özne için de sık sık çoğul kullanılır — Neither Tom nor Anna have called; yazıda tekil daha güvenlidir.

Bağlaçlar nerede durur. Her bağlaç tam kendi kısmının önünde durur ve kısımlar aynı türden olmalıdır: iki isim, iki fiil, iki zarf. She speaks both French and German. — bağlaçlardan sonra iki dil. We can either take a taxi or walk. — bağlaçlardan sonra iki eylem. He neither called nor wrote. — ne aradı ne yazdı.

neither … nor'u sıradan olumsuzlukla karşılaştırın:

Günlük konuşmada “ne… ne” çoğu zaman or'lu bir olumsuzlukla aktarılır, neither … nor ise yazıya ve “ne o ne bu” diye vurgulamak istenen durumlara bırakılır.

Nasıl söylenir. either ve neither İngiliz İngilizcesinde iki türlü okunur: /ˈaɪðə/ ya da /ˈiːðə/, /ˈnaɪðə/ ya da /ˈniːðə/. İkisi de doğrudur — birini seçin ve onda kalın. Bağlaçların kendisi vurgusuzdur; vurgu, bağladıkları şeylere düşer: “both TOM and ANna”. İkinci kısımdan önce kısa bir duraklama yapılır ki seçenek ya da sıralama duyulsun.

Başka örnekler:

Böyle söylenmez. ✗ Neither the train nor the bus wasn't running → ✓ Neither the train nor the bus was running. İkinci olumsuzluk fazladır.

Kendinizi sınayın. “Ne Tom ne de Anna geldi” nasıl söylenir? Both my sister and my brother ___ (live) in York cümlesinde hangi fiil gerekir? She both speaks French and German cümlesinde ne yanlış?