Herhaling 1 (lessen 1–5)

Als je over twee dingen tegelijk iets wilt zeggen, neemt het Engels een paar voegwoorden. Er zijn drie van zulke paren, en in betekenis komen ze overeen met het Nederlandse ‘zowel … als’, ‘óf … óf’, ‘noch … noch’.

De vorm:

Wanneer gebruik je ze.

both … and verbindt: het een en het ander kloppen allebei. Het onderwerp met both … and is altijd meervoud, en het werkwoord ook: Both Tom and Anna are coming.

either … or biedt een keuze: een van de twee klopt. You can either pay now or pay later. Either Mark or Lucy will meet you at the station. Het paar kan ook twee hele zinnen verbinden — zo klinken voorwaarden en ultimatums: Either you tell him, or I will. (‘Óf jij zegt het hem, óf ik doe het.’) Vóór het tweede deel staat dan een komma.

neither … nor ontkent allebei: het een klopt niet en het ander ook niet. Dit paar draagt zelf de ontkenning, en daarom is het werkwoord erna bevestigend: Neither Tom nor Anna has called. In het Nederlands is dat net zo: ‘noch Tom noch Anna heeft gebeld’ — er komt geen ‘niet’ bij. Maar in de spreektaal zeg je eerder ‘Tom heeft niet gebeld en Anna ook niet’, en wie zo denkt, voegt in het Engels makkelijk nog een not toe. Eén ontkenning — dat is de hoofdregel van dit onderwerp.

Met welk woord het werkwoord overeenkomt. Na either … or en neither … nor kijkt het werkwoord naar het onderwerp dat er het dichtst bij staat: Neither my brother nor my parents are at home. Either my parents or my sister is going to pick you up. In de spreektaal staat na neither … nor vaak ook bij twee enkelvoudige onderwerpen het meervoud — Neither Tom nor Anna have called; op papier is het enkelvoud veiliger.

Waar de voegwoorden staan. Elk voegwoord staat direct vóór zijn eigen deel, en de delen moeten van dezelfde soort zijn: twee zelfstandige naamwoorden, twee werkwoorden, twee bijwoordelijke bepalingen. She speaks both French and German. — na de voegwoorden twee talen. We can either take a taxi or walk. — na de voegwoorden twee handelingen. He neither called nor wrote. — hij heeft niet gebeld en niet geschreven.

Vergelijk neither … nor met een gewone ontkenning:

In alledaagse spraak zeg je ‘noch … noch’ meestal met een gewone ontkenning en or, en neither … nor bewaar je voor geschreven taal en voor gevallen waarin je wilt benadrukken: het een niet en het ander ook niet.

Hoe spreek je ze uit. either en neither klinken in het Britse Engels op twee manieren: /ˈaɪðə/ of /ˈiːðə/, /ˈnaɪðə/ of /ˈniːðə/. Beide zijn goed — kies er één en houd je daaraan. De voegwoorden zelf zijn onbeklemtoond; de klemtoon valt op wat ze verbinden: ‘both TOM and ANna’. Vóór het tweede deel pauzeer je kort, zodat de keuze of de opsomming hoorbaar is.

Meer voorbeelden:

Zo zeg je het niet. ✗ Neither the train nor the bus wasn't running → ✓ Neither the train nor the bus was running. De ontkenning zit al in neither … nor; een tweede is te veel.

Test jezelf. Hoe zeg je ‘noch Tom noch Anna is gekomen’? Welk werkwoord hoort in Both my sister and my brother ___ (live) in York? Wat klopt er niet aan She both speaks French and German?