Nói ngắn gọn
Tôi có thể thay mệnh đề phụ bằng một cụm từ ngắn và làm văn bản ngắn đi một nửa mà không mất ý.
Thời gian cốt lõi đã công bố. Hai khối cốt lõi không ghi số, nên bài học thực tế dài hơn tổng này.
Ngữ pháp
18 phútMột văn bản tiếng Anh tốt nói được nhiều điều bằng ít chữ. Một trong những cách rút gọn chính là cụm phân từ. Mệnh đề với who hoặc which (B1 #17) hay với liên từ when, because, after được rút lại chỉ còn một dạng của động từ: The man who is standing there → The man standing there. Tiếng Việt rút gọn bằng cách bỏ bớt từ, còn động từ vẫn giữ nguyên: “người đàn ông đứng ở đó”, “tài liệu gửi hôm qua”, “đọc xong thư, …”. Tiếng Anh thì đổi hình thức của động từ, và có ba dạng như vậy — gọi là phân từ; mỗi dạng mang một nghĩa riêng.
Hình thức: ba dạng, ba nghĩa.
| dạng | nghĩa | ví dụ |
|---|---|---|
| -ing | chính chủ ngữ hành động — cùng lúc với hành động chính hoặc ngay trước nó | Opening the door, I saw a light. |
| dạng thứ ba | hành động hướng vào chủ ngữ, đây là bị động | Built in 1890, the bridge is still in use. |
| having + dạng thứ ba | chính chủ ngữ hành động, và việc đó đã xong trước hành động chính | Having finished the report, he went home. |
Phủ định — not đứng trước: Not knowing the way, we took a taxi. Not having seen the report, I can't comment. Còn có dạng bị động xảy ra trước: Having been warned, we left early (“vì đã được báo trước”). Chỉ cần nhận ra được nó.
Khi nào dùng.
Thay cho mệnh đề quan hệ với who hoặc which. Từ mệnh đề, bỏ who hoặc which cùng với be: the man (who is) standing there, the documents (which were) sent yesterday. Dạng -ing ở đây dùng được cả với những động từ không có thì tiếp diễn: a box containing old letters = a box which contains old letters, people living near the airport = people who live near the airport. Mệnh đề quan hệ rút gọn như vậy cũng rất bình thường khi nói.
Dấu phẩy — như ở mệnh đề đầy đủ (B1 #17). Nếu cụm trả lời câu hỏi “chính là cái nào?”, không có dấu phẩy: The documents sent yesterday are on your desk.
Thay cho mệnh đề chỉ thời gian và nguyên nhân. Cụm ở đầu câu thay cho when, while, after, because, as:
| câu đầy đủ | câu rút gọn |
|---|---|
| While I was waiting for the bus, I read the news. | Waiting for the bus, I read the news. |
| Because he felt ill, he stayed at home. | Feeling ill, he stayed at home. |
| After she had read the letter, she called her lawyer. | Having read the letter, she called her lawyer. |
| As it was written in a hurry, the report had many mistakes. | Written in a hurry, the report had many mistakes. |
Cũng có thể giữ liên từ — khi đó nghĩa rõ hơn: After finishing the report, he went home, While waiting, When asked about the delay, he said nothing (“khi được hỏi”).
Ở cuối câu: hệ quả hoặc hành động thứ hai. The storm closed the road, forcing drivers to make a detour — “khiến các tài xế phải đi đường vòng”. She left the room, slamming the door — “đóng sầm cửa lại”.
Điều kiện chính: chủ ngữ chung. Cụm phân từ không có chủ ngữ riêng, nó lấy chủ ngữ của mệnh đề chính. ✗ Walking down the street, the building looked old có nghĩa là tòa nhà đang đi trên phố. Cần nói ✓ Walking down the street, I noticed that the building looked old. Nếu chủ ngữ khác nhau, hãy giữ mệnh đề đầy đủ: When I opened the door, the dog ran out.
So sánh -ing và having:
| Walking home, I met Tom. | gặp trên đường về — cùng lúc |
| Having walked home, I had a shower. | về đến nhà trước, rồi mới tắm |
Và -ing với dạng thứ ba:
| the people interviewing the candidates | những người phỏng vấn ứng viên |
| the people interviewed for the job | những người được phỏng vấn |
Dùng ở đâu. Cụm phân từ ở đầu câu là đặc điểm của văn viết: báo cáo, tin tức, truyện. Khi nói, người ta thường nói When I got home, I…. Mệnh đề quan hệ rút gọn (the man standing there) thì dùng ở đâu cũng bình thường.
Thêm ví dụ:
| Anyone wishing to speak should raise their hand. | Ai muốn phát biểu… |
| Asked about the delay, the spokesperson said nothing. | Khi được hỏi về sự chậm trễ, người phát ngôn… |
| Not having a car, we rely on buses. | Vì không có ô tô… |
Không nói như vậy. ✗ The man stealing the car was arrested với nghĩa “người đã lấy trộm xe” → ✓ The man who stole the car was arrested. Dạng -ing trong mệnh đề rút gọn có nghĩa “đang làm, hoặc đang làm vào lúc đó”, và không diễn đạt một hành động đã xong một lần trong quá khứ.
Không có being. Với bị động đã hoàn tất — chỉ dùng dạng thứ ba: ✗ Being built in 1890, the bridge is still in use → ✓ Built in 1890, the bridge is still in use. being built có nghĩa “đang được xây”: the bridge being built near the station.
Kiểm tra nhanh. Rút gọn: The woman who is sitting by the window is my aunt. Cần dạng nào: ___ (write) in 1850, the novel is still popular? Having read the letter, the answer was clear sai ở đâu?
hiện đáp án
Lỗi thường gặp của người nói tiếng Việt
được viết cho ngôn ngữ của bạnCụm phân từ “treo”
✗ Having read the report, the numbers seemed wrong
✓ Having read the report, I thought the numbers were wrong
Tiếng Việt thường bỏ chủ ngữ: “Đọc xong báo cáo, thấy số liệu có vấn đề” — ai đọc, ai thấy, nghe là hiểu. Cụm phân từ tiếng Anh lại mượn chủ ngữ của mệnh đề chính: mệnh đề chính bắt đầu bằng the numbers, vậy là chính các con số đã đọc báo cáo.
-ing thay cho dạng thứ ba
✗ the documents sending yesterday
✓ the documents sent yesterday
“Tài liệu gửi hôm qua” — tiếng Việt không cần “được”, động từ cũng không đổi, nên dễ chọn dạng -ing. Nhưng tài liệu không tự gửi, chúng được gửi đi. Cách kiểm tra: chủ ngữ tự làm — -ing; người khác làm với nó — dạng thứ ba.
being thừa
✗ Being built in 1890, the bridge is still in use
✓ Built in 1890, the bridge is still in use
“Được xây năm 1890” — có chữ “được”, nên người học tìm một từ cho nó và đặt being. Nhưng dạng thứ ba tự nó đã mang nghĩa bị động, còn being built là “đang được xây”.
Liên từ + động từ không có chủ ngữ
✗ After finished the report, he went home
✗ Because feeling tired, he went to bed early
✓ After finishing the report, he went home
Feeling tired, he went to bed early hoặc Because he felt tired, he went to bed early. “Sau khi làm xong báo cáo”, “vì thấy mệt” — tiếng Việt đặt động từ ngay sau liên từ. Tiếng Anh giữ được after, while, when trước cụm, nhưng động từ phải ở dạng -ing (hoặc dạng thứ ba: When asked). Còn sau because cần cả chủ ngữ lẫn vị ngữ — hoặc bỏ hẳn because.
Phát âm
4 phútCụm ở đầu câu được tách khỏi mệnh đề chính bằng một chỗ ngắt, còn bên trong cụm thì không ngắt:
Having finished the report ‖ he went home. Built in 1890 and rebuilt twice since then ‖ the bridge carries four thousand cars a day.
Mệnh đề quan hệ rút gọn đọc liền với danh từ, không ngắt:
The man standing by the door is my brother.
having không mang trọng âm và đọc nhanh, còn phân từ phía sau đọc mạnh hơn: having finished — /hævɪŋ ˈfɪnɪʃt/. Đọc dạng thứ ba cho trọn đến âm cuối: examined /ɪɡˈzæmɪnd/ — có /d/, không thêm nguyên âm; built /bɪlt/, worried /ˈwʌrid/.
Bài đọc
6 phútBuilt in 1890 and rebuilt twice since then, the old bridge over the River Wey carries around four thousand cars a day. Having examined the structure last spring, the council's engineers found serious cracks in two of the supports. Their report, sent to the council in March, recommended closing one lane immediately.
Worried about the cost of repairs, the council has not yet discussed the report. Residents living near the bridge say that lorries weighing more than ten tonnes still use it every day, ignoring the signs placed at both ends. "Standing on the pavement, you can feel the whole bridge shake," says Ann Morris, whose house is fifty metres from the river.
A group calling itself Save Our Bridge has now written to the mayor. Asked about the delay, a council spokesperson said that a decision would be taken by the end of the summer. Not having seen the full report, local businesses fear that the bridge could be closed completely, forcing drivers to make a twenty-minute detour through the town centre.
Having studied similar cases in other towns, experts believe that a full repair would take at least a year. Until then, the bridge, used by thousands of people every day, remains open — and nobody seems to know for how long.
Bài tập
35 phút1. Chia động từ ở dạng đúng: -ing, dạng thứ ba hoặc having + dạng thứ ba.
- The man (stand) by the door is my brother
- The letters (send) yesterday arrived this morning
- (finish) the report, she went home early
- (build) in 1890, the bridge needs repairs
- Anyone (wish) to speak should raise their hand
- (not / know) the way, we asked a police officer
- Cars (park) outside the school will be removed
- (lose) his keys twice, he now keeps a spare set at work
Hiện đáp án
2. Viết lại, thay mệnh đề với who hoặc which bằng cụm phân từ.
- The woman who is sitting by the window is my aunt.
- The documents which were sent yesterday are on your desk.
- People who live near the airport complain about the noise.
- I found a box which contained old letters.
- The houses which were damaged in the storm will be rebuilt.
- Students who want to join the trip should register by Friday.
Hiện đáp án
3. Viết lại, thay mệnh đề có liên từ bằng cụm phân từ.
- After she had read the letter, she called her lawyer.
- Because he felt tired, he went to bed early.
- While I was waiting for the bus, I read the news.
- When he was asked about the money, he said nothing.
- Because we didn't know the address, we called the hotel.
- As the report was written in a hurry, it contained many mistakes.
Hiện đáp án
4. Tìm cụm phân từ bị “treo” và sửa lại. Bắt đầu bằng các từ trong ngoặc. Ở câu 1–2, cụm phân từ được giữ nguyên, và mệnh đề chính có chủ ngữ là người thực hiện hành động trong cụm; ở câu 3–5, cụm phân từ được viết lại thành mệnh đề đầy đủ.
- Walking down the street, the building looked old. (Walking down the street, I noticed…)
- Having read the report, the numbers seemed wrong. (Having read the report, I thought…)
- Opening the door, the dog ran out. (When I…)
- Having finished dinner, the waiter brought the bill. (After we…)
- Waiting for the train, it started to rain. (While we…)
Hiện đáp án
5. Gộp hai câu thành một bằng cụm phân từ.
- The bridge was built in 1890. + It carries four thousand cars a day.
- The engineers examined the structure. + Then they recommended closing one lane.
- The report was sent in March. + It has not been discussed yet.
- The residents are worried about the delay. + They have written to the mayor.
- The storm closed the main road. + It forced drivers to take a long detour.
Hiện đáp án
6. Dịch sang tiếng Anh
— trong mỗi câu dùng một cụm phân từ, như trong bài. 1) Cô gái đang ngồi cạnh cửa sổ là em gái tôi. 2) Làm xong việc, anh ấy đi về nhà. 3) Không biết địa chỉ, chúng tôi gọi điện cho khách sạn. 4) Những lá thư gửi hôm thứ Hai vẫn chưa đến. 5) Được xây cách đây một trăm năm, ngôi nhà vẫn còn trong tình trạng tốt.
Hiện đáp án
Tổng kết
Đã học: ba dạng của cụm phân từ — -ing, dạng thứ ba, having + dạng thứ ba — và nghĩa của chúng; phủ định Not knowing; mệnh đề quan hệ rút gọn, kể cả với động từ chỉ trạng thái (containing, living), và dấu phẩy của nó; cụm phân từ thay cho mệnh đề chỉ thời gian và nguyên nhân, có và không có liên từ; -ing ở cuối câu; chủ ngữ chung và cụm phân từ bị “treo”; being thừa. Tiếp theo — bài 16: nhấn mạnh điều chính.
Kết thúc phần cốt lõi
Bài học được tính là hoàn thành khi các bài tập đã xong. Mọi thứ sau đây là tùy chọn.
tùy chọn
Từ vựng cho bộ thẻ
15 từ- rebuild /ˌriːˈbɪld/ xây lại
- structure /ˈstrʌktʃə/ kết cấu, công trình
- lane /leɪn/ làn đường
- council /ˈkaʊnsl/ hội đồng thành phố
- resident /ˈrezɪdənt/ cư dân
- lorry /ˈlɒri/ xe tải
- tonne /tʌn/ tấn
- pavement /ˈpeɪvmənt/ vỉa hè
- mayor /meə/ thị trưởng
- spokesperson /ˈspəʊkspɜːsn/ người phát ngôn
- detour /ˈdiːtʊə/ đường vòng
- ignore /ɪɡˈnɔː/ phớt lờ, không để ý đến
- remain /rɪˈmeɪn/ vẫn, vẫn còn
- contain /kənˈteɪn/ chứa
- slam /slæm/ đóng sầm (cửa)
Viết
Tám đến mười câu — một bài viết ngắn về một tòa nhà, con đường hoặc công viên ở thành phố của bạn. Cần ba cụm phân từ khác loại (-ing, dạng thứ ba, having) và một mệnh đề quan hệ rút gọn.
Mẫu
Opened in 1905, the town library is one of the oldest buildings in the centre. Having survived two fires and a flood, it was finally renovated last year. The work, paid for by local businesses, took eight months. People visiting the library today will find a café on the ground floor and a garden behind the building. Not wanting to lose the old atmosphere, the architects kept the original wooden shelves. The reading room, used by students during exams, is now open until ten. Asked about the cost, the director said that it was "money well spent".
Tự kiểm tra
Luyện tập bài này ở các phần khác
Có ý tưởng cho tính năng mới?
⚑ tùy chọn