Nhấn mạnh điều chính
Tôi có thể làm nổi bật trong câu đúng điều quan trọng mà không cần lên giọng.
Thời gian cốt lõi đã công bố. Hai khối cốt lõi không ghi số, nên bài học thực tế dài hơn tổng này.
Ngữ pháp
18 phútTiếng Việt nhấn mạnh điều chính bằng những từ nhỏ và bằng giọng: “Chính Anna gửi báo cáo” — Anna, chứ không phải ai khác; “Anna gửi báo cáo đúng vào thứ Sáu” — vào thứ Sáu, không phải ngày khác. Tiếng Anh không có một từ như “chính” để đặt trước bất kỳ thành phần nào, còn trật tự từ thì cứng: chủ ngữ, vị ngữ, tân ngữ. Đảo từ là nghĩa đổi: The report sent Anna có nghĩa “bản báo cáo đã gửi Anna đi”. Vì vậy tiếng Anh nhấn mạnh điều chính theo cách khác. Nó dựng một cái khung và đặt điều quan trọng vào đó. Có ba khung như vậy, và mỗi khung phục vụ một mục đích riêng.
It + be + phần được nhấn mạnh + who / that + phần còn lại. Đây là khung chính để đối lập: không phải người kia mà là người này; không phải lúc đó mà là lúc này.
| câu thường | câu nhấn mạnh | nghĩa |
|---|---|---|
| Anna sent the report on Friday. | It was Anna who sent the report on Friday. | Anna, chứ không phải ai khác |
| It was the report that Anna sent on Friday. | chính là bản báo cáo | |
| It was on Friday that Anna sent the report. | đúng vào thứ Sáu |
Một câu cho ba thông điệp khác nhau — tùy điều gì được đưa vào khung.
Cách dựng. be ở thì của cả thông điệp: nói về hiện tại — It is…, về quá khứ — It was…. It luôn ở số ít, kể cả khi phía sau là nhiều người: It was the managers who decided. Sau người dùng who (cũng có thể that), sau mọi thứ khác — that. Phủ định: It wasn't the price that worried them. Câu hỏi: Was it Anna who sent it?, Who was it that called?
Khung này hay dùng nhất để đính chính hoặc đối lập: It wasn't the price that worried the client — it was the deadline. Hãy nhớ riêng công thức It wasn't until … that — “mãi đến … mới”, “chỉ khi”: It wasn't until the third meeting that we understood the problem — “Mãi đến cuộc họp thứ ba chúng tôi mới hiểu ra vấn đề nằm ở đâu”.
What + chủ ngữ + động từ + is / was + điều chính. Phần đầu nêu chủ đề (“cái tôi cần”), phần sau gọi tên điều chính. Điều chính rơi vào cuối câu, nơi tiếng Anh vốn đặt trọng âm, và người nghe đã chờ sẵn nó.
| What I need is a week off. | Cái tôi cần là một tuần nghỉ — chính là thế. |
| What worried them was the deadline. | Điều khiến họ lo là thời hạn. |
| What happened was that the file was deleted. | Chuyện xảy ra là thế này: tệp đã bị xóa. |
| What he did was send it to the wrong address. | Còn anh ta thì làm thế này — gửi nhầm địa chỉ. |
Sau What … did was động từ đứng không có to. Trong văn bản trang trọng cũng gặp to, nhưng dạng thông thường là không có. is thường ở số ít, kể cả trước danh từ số nhiều: What we need is more people. (What we need are more people cũng có gặp.) Có thể đảo khung lại: A week off is what I need.
Nếu nói về người, nơi chốn hay lý do, thay what bằng danh từ: The person who…, The place where…, The thing (that)…, The reason (why)… is that…. Ví dụ: The reason I'm calling is that the meeting has moved. Trong hội thoại rất hay gặp The thing is, … — “vấn đề là”.
All + chủ ngữ + động từ + is / was — “điều duy nhất; chỉ”:
| All I want is a clear answer. | Tôi chỉ cần một câu trả lời rõ ràng. |
| All she did was ask a question. | Cô ấy chỉ hỏi một câu thôi. |
| All we need is two more chairs. | Chỉ cần thêm hai cái ghế. |
Khung này giảm nhẹ: “chỉ thế thôi, không hơn”. Câu tiếng Việt “Tất cả những gì tôi muốn là cà phê” cũng mang đúng nghĩa này: All I want is coffee — “tôi chỉ cần cà phê”. Nhưng khi “tất cả” nghĩa là “mọi điều, toàn bộ”, tiếng Anh dùng everything: “Mọi điều tôi nói đều là sự thật” — Everything I said is true.
Sau All — that hoặc không có gì, không phải what. ✗ All what I want is some sleep → ✓ All I want is some sleep / All that I want is some sleep.
So sánh It và What. Cả hai khung đều nhấn mạnh, nhưng theo cách khác nhau:
| It was the deadline that worried them. | đính chính: không phải giá mà là thời hạn |
| What worried them was the deadline. | dẫn dắt: điều gì khiến họ lo? — thời hạn |
It — khi bạn đối lập hoặc sửa lại ý kiến của người khác. What — khi bạn dẫn dắt đến điều chính và tạo sự chờ đợi: trong bài phát biểu, trong lời giải thích, trong thư.
Không nói như vậy. ✗ It were the managers who decided → ✓ It was the managers who decided. Danh từ số nhiều phía sau kéo người học đặt were, nhưng It luôn đi với is hoặc was. ✗ Exactly Anna found the mistake → ✓ It was Anna who found the mistake: exactly nghĩa là “chính xác, đúng” (exactly five o'clock) và không nhấn mạnh được chủ ngữ. ✗ What I need, it is more time → ✓ What I need is more time: phần đầu của khung tự nó đã là chủ ngữ, không cần thêm it.
Kiểm tra nhanh. Nhấn mạnh thời gian trong We understood the problem on Monday. Nói “Tôi chỉ cần một thứ — thời gian” bằng All thế nào? Sửa The report sent Anna thế nào, nếu muốn nói “Báo cáo là Anna gửi”?
hiện đáp án
Lỗi thường gặp của người nói tiếng Việt
được viết cho ngôn ngữ của bạnĐưa tân ngữ lên đầu làm chủ đề
✗ The report was Anna sent
✓ It was Anna who sent the report
“Báo cáo là Anna gửi” — tiếng Việt nêu “báo cáo” trước làm chủ đề, rồi mới nói ai làm. Trong tiếng Anh, danh từ đứng đầu là chủ ngữ, và sau The report was chỉ có thể nói bản báo cáo thế nào. Muốn nhấn mạnh người làm — hãy đặt người đó vào khung It was … who.
Bỏ who / that trong khung
✗ It was Anna found the mistake
✓ It was Anna who found the mistake
“Chính là Anna đã tìm ra lỗi” — sau “là” nối thẳng người với hành động, không cần từ nối. Trong khung tiếng Anh, sau phần được nhấn mạnh bắt buộc phải có who hoặc that.
All what
✗ All what I want is some sleep
✓ All I want is some sleep
hoặc All that I want is some sleep. “Tất cả những gì tôi muốn” — “những gì” dễ thành what. Nhưng sau all chỉ dùng that hoặc không có gì.
it thừa — từ “đó là”
✗ What I need, it is more time
✓ What I need is more time
“Điều tôi cần, đó là thời gian” — câu tiếng Việt nhắc lại phần đầu bằng “đó là”, và “đó” thành it. Nhưng phần đầu của khung tự nó đã là chủ ngữ, không cần chủ ngữ thứ hai.
Phát âm
4 phútChỉ có một trọng âm mạnh — rơi vào từ được nhấn mạnh:
It was Anna who sent the report. It wasn't the price that worried them — it was the deadline.
Nếu đọc khung đều đều, nó mất ý nghĩa: khung tồn tại chính là vì trọng âm này. Ở đây ngữ pháp và ngữ điệu làm cùng một việc.
It was và that không mang trọng âm: /ɪt wəz/, /ðət/ — đọc nhanh, liền một hơi.
Trong khung với What, phần đầu đọc lên giọng, sau đó ngắt ngắn trước is, và trọng âm rơi vào điều chính ở cuối:
What I need ‖ is a week off.
Bài đọc
6 phútLast month we nearly lost our biggest client, and it wasn't the price that caused the problem. What worried them was the deadline.
When the contract was first discussed, the client asked for a delivery date in writing. What we sent them was a vague promise to "do our best". It was our sales manager who wrote that email, but it was the whole team that agreed to it, so nobody can say that it was one person's fault.
What happened next was entirely predictable. The client called three times, and all we did was apologise. What they needed was a clear plan, not more apologies. It wasn't until the third meeting that we finally understood this. All they had wanted from the very beginning was a date that they could rely on.
So what have we learnt? The thing that matters most to our clients is not a low price but a reliable promise. What we do now is give every client a written schedule in the first week. And if a date has to change, it's the project manager who calls them — the same day, not a week later.
It was an expensive lesson, but it is one that we will not forget.
Bài tập
35 phút1. Viết lại, nhấn mạnh từ trong ngoặc bằng khung It is / was … who / that.
- Anna sent the report on Friday. (Anna)
- Anna sent the report on Friday. (the report)
- Anna sent the report on Friday. (on Friday)
- The deadline worried the client. (the deadline)
- Tom found the mistake. (Tom)
- We met in Edinburgh. (in Edinburgh)
- We only understood the problem after the third meeting. (It wasn't until)
- The managers make the final decision. (the managers)
Hiện đáp án
2. Viết lại với What.
- I need a week off.
- The deadline worried them.
- He sent the file to the wrong address. (What he did)
- We need more time.
- The file was deleted by mistake. (What happened)
- She wants a written guarantee.
Hiện đáp án
3. Viết lại với All.
- I only want a clear answer.
- She only asked a question.
- We only need two more chairs.
- He only said "sorry".
Hiện đáp án
4. Điền It, What, All, who hoặc that.
- was my sister who found the flat
- I need now is a cup of tea
- It was in Bristol we first met
- he did was complain — he didn't offer to help
- It wasn't the price worried them
- It's the manager decides, not the team
- happened was that the server crashed
- we want is a fair deal — nothing more
Hiện đáp án
5. Tìm lỗi sai và sửa lại. Mỗi câu có một lỗi.
- It was Anna found the mistake.
- All what I want is some sleep.
- What I need, it is more time.
- It were the managers who made the decision.
- It was Tom which called you.
- The report was Anna sent. (báo cáo là Anna gửi)
Hiện đáp án
6. Dịch sang tiếng Anh.
1) Chính Tom đã tìm ra lỗi. 2) Tôi chỉ cần một thứ — sự yên tĩnh. 3) Điều làm tôi lo không phải là giá cả, mà là thời hạn. 4) Mãi đến thứ Sáu chúng tôi mới hiểu ra điều đó. 5) Chuyện xảy ra là thế này: máy chủ bị sập. 6) Anh ấy chỉ hỏi một câu thôi.
Hiện đáp án
Tổng kết
Đã học: khung It is / was … who / that — cho chủ ngữ, tân ngữ và trạng ngữ, dạng phủ định và câu hỏi của nó, It wasn't until … that; khung What … is / was …, What he did was + động từ không có to, The reason… is that, The thing is; khung All … is — “chỉ thế thôi”; chọn giữa It và What; “chính” không dịch bằng exactly. Tiếp theo — bài 17: mở đầu bài phát biểu bằng luận điểm.
Kết thúc phần cốt lõi
Bài học được tính là hoàn thành khi các bài tập đã xong. Mọi thứ sau đây là tùy chọn.
tùy chọn
Từ vựng cho bộ thẻ
13 từ- guarantee /ˌɡærənˈtiː/ sự bảo đảm, cam kết
- vague /veɪɡ/ mơ hồ
- fault /fɔːlt/ lỗi (trách nhiệm)
- entirely /ɪnˈtaɪəli/ hoàn toàn
- apology /əˈpɒlədʒi/ lời xin lỗi
- rely on /rɪˈlaɪ ɒn/ trông cậy vào, dựa vào
- reliable /rɪˈlaɪəbl/ đáng tin cậy
- schedule /ˈʃedjuːl/ lịch trình, tiến độ
- misunderstanding /ˌmɪsʌndəˈstændɪŋ/ sự hiểu lầm
- the thing is /ðə ˈθɪŋ ɪz/ vấn đề là
- highlight /ˈhaɪlaɪt/ làm nổi bật, nhấn mạnh
- peace and quiet /ˌpiːs ənd ˈkwaɪət/ sự yên tĩnh
- sales manager /ˈseɪlz ˌmænɪdʒə/ quản lý bán hàng
Viết
Tám đến mười câu — giải thích một sự hiểu lầm: với khách hàng, hàng xóm hoặc đồng nghiệp. Cần hai khung với It, hai khung với What và một khung với All.
Mẫu
Last week my neighbour complained about the noise, but it wasn't our music that bothered him. What annoyed him was our dog, which barks when we are out. It was his wife who told me this, not him. At first all I did was apologise. What I should have done was ask how long the barking lasted. It wasn't until I recorded the dog on my phone that I understood the problem. What we have done now is hire a dog walker for the afternoons. All my neighbour wanted was a quiet afternoon, and now he has one.
Tự kiểm tra
Luyện tập bài này ở các phần khác
Có ý tưởng cho tính năng mới?
⚑ tùy chọn