Að segja hve lengi ég hef verið að þessu

Á A2 talaðir þú um tímalengd með núliðinni tíð: I've lived here for five years (lexía A2 #5). Þessi tíð á sér par — núliðna tíð í framvinduhorfi, Present Perfect Continuous. Hún er notuð þegar það skiptir ekki máli hvað hefur verið gert, heldur hvað manneskjan er að fást við og hve lengi ferlið hefur staðið.

Myndin er sett saman úr tveimur kunnuglegum hlutum: frá núliðinni tíð — have eða has og been (þriðja mynd be), frá framvinduhorfinu — sögn með -ing.

Í stuttu svari er been ekki endurtekið: aðeins have eða has. Íslenskan á nánast sömu mynd: „ég hef verið að læra“ — have er „hef“, been er „verið“, og -ing svarar til „að læra“. Hér merkir been því ekki „verið einhvers staðar“: það er hjálparliður sem tengir núliðnu tíðina við framvinduhorfið, og hann þarf ekki að þýða sérstaklega.

Hvenær hún er notuð.

Ferlið hófst í fortíðinni og stendur enn — yfirleitt með orðunum for, since, How long…?: I've been learning English for three years. Á íslensku er sagt eins: „ég hef verið að læra ensku í þrjú ár“, og enskan velur núliðna tíð af sömu ástæðu: hún mælir tímabilið frá fortíð til dagsins í dag.

Ferlinu er nýlokið, og ummerki þess sjást: You're out of breath. Have you been running? Við sjáum ekki hlaupin sjálf, heldur að manneskjan er móð. Eins: The streets are wet — it's been raining.

Eitthvað sem hefur endurtekið sig undanfarið: I've been sleeping badly lately. She's been calling me every day this week.

Berðu saman við einfalda núliðna tíð. Framvinduhorfið talar um iðjuna, einfalda myndin um niðurstöðuna.

Af þessu leiðir hagnýt regla: spurningu með How long…? er yfirleitt svarað með framvinduhorfi, en How many…? og How much…? með einföldu myndinni. Fjöldi tilbúinna hluta lokar athöfninni, en framvinduhorfið heldur henni opinni: I've read three chapters, en ekki „þrír kaflar í vinnslu“.

Með sögnunum live, work, study, teach ganga báðar myndirnar: I've lived here for ten years = I've been living here for ten years. Framvinduhorfið hljómar aðeins tímabundnara: þannig er talað um það sem gæti brátt breyst.

Keimur af óánægju. Núliðin tíð í framvinduhorfi heyrist oft í kvörtunum: Someone's been using my laptop! Sá sem talar sér ummerki um það sem einhver annar hefur verið að gera, og honum líkar það ekki. Einfalda myndin myndi aðeins greina frá staðreynd. Í neitun er munurinn sá sami: I haven't been sleeping well — svefninn hefur ekki gengið vel undanfarið; I haven't slept — engin niðurstaða, ég hef alls ekki sofið.

Ástandssagnir eru ekki notaðar í framvinduhorfi. Þær lýsa ekki athöfn, heldur ástandi: know, like, love, want, believe, understand, own, be. Með þeim stendur aðeins einföld núliðin tíð: I've known her since school. We've had this car for ten years. have í merkingunni „eiga“ hefur ekkert framvinduhorf, en í merkingunni „lenda í, upplifa“ hefur það: We've been having problems with the car.

Svona er ekki sagt. ✗ I've been having this car for ten years → ✓ I've had this car for ten years.

Prófaðu kunnáttuna. Hvernig segirðu „ég hef verið að bíða í tuttugu mínútur“? Hvaða mynd þarf í I've ___ (read) fifty pages og hvers vegna? Má segja I've been knowing him for years?