Að draga mörkin nákvæmlega

Á A2 var reglan einföld: ef tími atburðarins er nefndur — Past Simple, ef ekki — Present Perfect (lexía A2 #20). Hún er rétt, en svarar ekki aðalspurningunni: hvað á að velja þegar tíminn er ekki nefndur og báðar virðast passa? Hér eru mörkin dregin til fulls.

Myndin — upprifjun:

Aðalmunurinn — hvaðan sá sem talar horfir. Present Perfect horfir frá „núna“: atburðurinn gerðist í fortíðinni, en talið snýst um hvað hefur orðið úr honum núna. Past Simple setur atburðinn í lokna fortíð, á sína eigin hillu í tímanum, og talið snýst um atburðinn sjálfan. Þess vegna passar spurningin „og hvað nú?“ við núliðna tíð, en „hvenær var þetta?“ við einfalda þátíð.

Hvenær Present Perfect er valin.

Niðurstaðan sést núna: I've lost my keys — lyklarnir eru ekki hér, ég kemst ekki inn. Berðu saman: I lost my keys last week, but I found them — atvikinu er lokið, og engin niðurstaða situr eftir.

Frétt. Fyrsta tilkynning um atburð er nær alltaf í núliðinni tíð, en smáatriðin í Past Simple: smáatriðin fá tíma og stað, og tíma þolir núliðna tíðin ekki.

Tímabilinu er ekki lokið: I've had three coffees today. Ef tímabilinu er lokið þarf Past Simple: I had three coffees yesterday. Eins skiptist this morning: klukkan tíu að morgni — I've drunk two coffees this morning, um kvöldið — I drank two coffees this morning.

Reynsla manneskju sem er á lífi, eða verk sem getur enn haldið áfram: She has written four novels. Um þann sem er látinn — Past Simple: Dickens wrote fifteen novels.

Tímaorð hjálpa, en ráða ekki öllu:

never, recently, today, this week koma fyrir með báðum tíðum, og það sama ræður: er tímabilinu lokið? I've never been to Wales — lífið heldur áfram; I never saw him again — sagan er sögð til enda.

Breska og bandaríska. Á bandarískri ensku er Past Simple oft notuð með just, already, yet: Did you eat yet?, I just saw him. Það er ekki villa, en á breskri ensku, sem við lærum, er sagt Have you eaten yet? og I've just seen him.

Berðu saman:

Hvernig val viðmælandans er skilið. Tíð sagnarinnar gefur til kynna hvers manneskjan væntir af þér. Segi hún I've lost my keys — er hún að segja frá vandamáli og væntir líklega hjálpar eða samúðar. Segi hún I lost my keys — er hún að byrja á sögu, og smáatriðin koma á eftir. Spurningin Have you seen Tom? merkir „ég þarf á honum að halda núna“, en Did you see Tom? snýst um ákveðið tilefni, til dæmis um partíið í gær.

Svona er ekki sagt. ✗ I've been in London last year → ✓ I was in London last year. last year lokar tímabilinu, og núliðin tíð er ómöguleg með því, jafnvel þótt ferðin sé hluti af reynslu þinni. Um reynslu án tíma — I've been to London (lexía A2 #4).

Prófaðu kunnáttuna. Þú ert að leita að gleraugunum og segir við vin — I lost my glasses eða I've lost my glasses? Hvers vegna getur spurningin When did you buy it? ekki verið í núliðinni tíð? Það er kvöld og þú segir frá morgninum í dag: I've had eða I had two coffees this morning?