Olasılığı değerlendirmek
Bir şeyin ne kadar olası olduğunu değerlendirebilir, “neredeyse kesin” demem gereken yerde “belki” demem.
Belirtilen çekirdek süre. İki çekirdek bloğunda süre belirtilmemiştir, bu yüzden gerçek ders toplamdan uzundur.
Dilbilgisi
17 dkTürkçede “herhalde” ölçeğin büyük bir kısmını kaplar: hem “büyük ihtimalle” hem “galiba” yerine söylenir, olumsuzla — “herhalde gelmez” — “pek sanmam”a yaklaşır. İngilizcede ölçeğin her bölümünün kendi ifadesi vardır, ve dinleyen onda bir sayı duyar. İş yerinde bu özellikle önemlidir: patronunuzun “cumaya yetişir miyiz?” sorusuna Maybe diye cevap verirseniz, o “bilmiyorum, belki de yetişemeyiz” duyar ve bir yedek plan aramaya başlar, oysa siz “büyük ihtimalle evet” demek istemiştiniz. Tahmin bildiren modal fiilleri biliyorsunuz (B1 #10), probably'nin will'den sonraki yerini de (B1 #7). Bu ders, haberlerde, raporlarda ve iş yerinde tahminlerin dayandığı sıfatları ve kalıpları ekliyor.
Olasılık ölçeği (yüzdeler yaklaşıktır — yalnızca sıralamayı gösterir):
| ≈ 100% | It will rain. |
| ≈ 95% | It's bound to rain. / It's sure to rain. / It's certain to rain. |
| ≈ 75% | It'll probably rain. / It's likely to rain. / The chances are it'll rain. |
| ≈ 65% | It may well rain. / There's a good chance (that) it'll rain. |
| ≈ 50% | It may rain. / It might rain. / It could rain. (B1 #10) |
| ≈ 20% | It probably won't rain. / It's unlikely to rain. |
| ≈ 5% | There's very little chance of rain. / It definitely won't rain. |
likely'nin biçimi: iki model, tek anlam. likely -ly yüzünden zarfa benzer, ama friendly ya da lovely gibi bir sıfattır. Bu yüzden be ister, ondan sonra da to ya da that'li bir cümle gelir:
| özne + be likely to | It's likely that + cümle |
|---|---|
| Prices are likely to rise. | It's likely that prices will rise. |
| He's unlikely to agree. | It's unlikely that he'll agree. |
| Is the meeting likely to finish late? | How likely is it that they'll win? |
Birinci model daha kısadır ve daha sık görülür: özne hemen öndedir, cümle boş bir It ile başlamaz. Olumsuzu unlikely'dir: He's unlikely to agree — “kabul etmesi pek olası değil”. certain de aynı şekilde kurulur: She's certain to win = It's certain that she'll win. bound ve sure'ün ise yalnızca birinci modeli vardır.
be bound to — zorunluluk değil, kaçınılmazlık. She's bound to find out — “eninde sonunda mutlaka öğrenecek”, “öğrenmek zorunda” değil. Böyle, işin doğası gereği olacak şeyler hakkında konuşulur: You're bound to feel nervous at first. It was bound to happen sooner or later.
be sure to — iki anlam. He's sure to win — “kesin kazanır”: emin olan konuşandır. He's sure he'll win — “kazanacağından emin”: emin olan kendisidir. Emir kipinde ise Be sure to lock the door “kapıyı mutlaka kilitleyin” demektir.
may well — “pekâlâ olabilir”. well, may'i ölçeğin ortasının üstüne çıkarır: It may rain — yarı yarıya, It may well rain — daha çok evet. could well, might well de aynıdır.
chance'li kalıplar: There's a good chance (that) the shop will close. The chances are (that) he's already left. There's no chance of finishing today. chance of'tan sonra isim ya da -ing biçimi gelir, chance that'ten sonra tam bir cümle: There's little chance of rain, ama There's little chance that it will rain. Bu iki model karıştırılmaz. The chances are konuşma dilindeki “büyük ihtimalle”dir, cümlenin başına konur.
Zarflar: cümledeki yeri. probably ve definitely will'den sonra, ama won't'tan önce gelir (B1 #7): He'll probably come. He probably won't come. She definitely won't agree. perhaps ve maybe genelde cümleyi açar: Perhaps he's forgotten. “Büyük ihtimalle” İngilizcede most likely ile de söylenir: He'll most likely be late.
Ne zaman hangisi. Raporda ve haberde — likely ve unlikely: ölçülü duyulur ve fazlasını vaat etmez: Sales are likely to fall in the second half of the year. Konuşmada — probably ve may well: I'll probably be a bit late. Bir şeyin kaçınılmaz olduğunu söyleyerek uyarırken ya da teselli ederken — bound to: Don't worry, you're bound to find something. Sonuç neredeyse imkânsızsa — highly unlikely ya da There's no chance: It's highly unlikely that they'll change the rules.
may ile may well'i, likely ile bound'u karşılaştırın:
| The train may be late. | gecikebilir de, gecikmeyebilir de |
| The train may well be late. | pekâlâ gecikebilir — şaşırmam |
| The train is likely to be late. | büyük ihtimalle gecikecek |
| The train is bound to be late. | kesin gecikecek — her zamanki gibi |
Böyle söylenmez. ✗ It's bound that prices will rise → ✓ Prices are bound to rise. bound ve sure'ün It … that modeli yoktur; It's certain that… denebilir. surely “kesinlikle” değildir: Surely he'll come “gelir, değil mi?” demektir — konuşan şaşırmıştır ya da ikna etmeye çalışır. Emin olmak için — He's sure to come ya da He'll definitely come.
Kendinizi sınayın. Özneyi öne alarak yeniden yazın: It's likely that the shop will close. He's bound to be late ne demektir: geç kalmak zorunda mı, yoksa kesin geç mi kalacak? He won't come cümlesinde probably nereye konur?
cevapları göster
Türkçe konuşanların hataları
diliniz için yazıldı“Herhalde” = maybe
Maybe he'll come doğru İngilizcedir, ama “belki gelir, belki gelmez” demektir. “Herhalde gelir” derken neredeyse eminseniz ✓ He'll probably come ya da He's likely to come deyin. “Herhalde” ve “galiba” hem yüzde yetmiş hem yüzde elli için söylenir, ve çeviride kolayca maybe olur; İngiliz dinleyici ise maybe'yi tam anlamıyla — kararsızlık olarak — anlar.
“-ebilir” = can
✗ It can rain tonight → ✓ It may rain tonight / It could rain tonight. “Bu akşam yağmur yağabilir” cümlesindeki “-ebilir” hem beceri hem olasılık bildirir, ve can diye öğrenilir. Ama belli bir durum hakkındaki tahminde can kullanılmaz: may, might, could gerekir. “Pekâlâ yağabilir” de can ile değil, ✓ It may well rain ile söylenir.
be bound to = “zorunda”
She's bound to find out “öğrenmek zorunda” gibi anlaşılır: sözlükte bound “bağlı, mecbur” diye geçer. Ama bu yapıda anlamı “mutlaka, kaçınılmaz olarak”tır: “eninde sonunda öğrenecek”. Zorunluluk — She has to, She's supposed to (B1 #11).
surely = “kesinlikle”
Surely he'll come “kesinlikle gelir” değil, “gelir, değil mi?” demektir — konuşan şaşırmıştır ya da ikna etmeye çalışır: Surely you don't believe that? — “Buna gerçekten inanmıyorsun, değil mi?” Emin olmak için ✓ He's sure to come ya da He'll definitely come. Sözlükte surely'nin karşısında “elbette, kesinlikle” yazar, ve “kesin gelir” cümlesi onu çağırır.
Son olarak: He'll likely come Amerikan İngilizcesinde duyulabilir; İngiliz İngilizcesinde “muhtemelen gelir” için He'll probably come, He's likely to come ya da He'll most likely come denir.
Telaffuz
4 dkVurgu olasılığı taşıyan kelimededir: He's BOUND to come. It may WELL rain. may well'de vurgulu olan well'dir: vurgusuz kaybolur, geriye yalnızca may kalır.
likely /ˈlaɪkli/ → unlikely /ʌnˈlaɪkli/: vurgu like'ta kalır, ön ek vurgusuzdur. Ön ek sesle yalnızca karşılaştırırken öne çıkarılır: not LIKELY — UNlikely.
definitely /ˈdefɪnətli/ — dört hece, ortadaki çoğu zaman yutulur: /ˈdefnətli/. probably /ˈprɒbəbli/ hızlı konuşmada /ˈprɒbli/'ye kadar kısalır. surely /ˈʃʊəli/'yi İngilizler çoğu zaman /ˈʃɔːli/ diye söyler.
Metin
6 dkWhat will our high street look like in five years' time? We asked three local business owners.
Sarah Hughes runs a bookshop on Market Street. "Rents are bound to go up again — they always do. But I'm not panicking. People still like to browse, and as long as we keep organising events, we'll probably be fine. It's unlikely that we'll close, though we may well move to a smaller shop."
Tom Reed owns a café two doors down. He is less optimistic. "There's a good chance that two or three more shops will close in the next year. The bank on the corner is almost certain to go — the building is already for sale. When banks leave, fewer people come into town, and cafés are likely to suffer first."
Priya Shah, who opened a repair shop last spring, sees things differently. "People are much more likely to fix things now than they were ten years ago. I definitely won't be short of work. The question is whether I'll be able to find staff."
All three agree on one thing: the council's new car park behind the station is unlikely to be ready in time to help. "It was supposed to open last year," says Tom. "The chances are it won't open before the next election. And surely nobody believes the promises any more."
Alıştırmalar
35 dk1. Eşleştirme. İfade → olasılık.
- is bound to win
- is likely to win
- may well win
- might win
- is unlikely to win
- has no chance of winning
Cevapları göster
2. Yeniden ifade edin: likely'nin birinci modeli yerine ikincisi ve tersi.
- It's likely that prices will rise.
- It's unlikely that the shop will close.
- It's likely that the meeting will finish late.
- It's unlikely that she'll accept the offer.
- Tom is likely to be late.
- The plan is unlikely to work.
Cevapları göster
3. Yeniden yazın, parantezdeki zarfı yerine koyarak.
- He'll come to the party. (probably)
- She won't agree. (definitely)
- They'll be late. (almost certainly)
- We won't finish today. (probably)
- He has forgotten. (perhaps)
- I'll be home by seven. (definitely)
Cevapları göster
4. Yeniden yazın: maybe olmadan, gereken olasılığı veren bir ifadeyle.
- Maybe the train will be late. (neredeyse kesin)
- Maybe she'll get the job. (pekâlâ mümkün)
- Maybe they'll win. (pek olası değil)
- Maybe it will snow tonight. (büyük ihtimalle)
- Maybe the price will go up. (iyi bir ihtimal)
- Maybe he'll forget. (kaçınılmaz)
Cevapları göster
5. Hata bulma. Her cümlede bir hata var.
- He won't probably come.
- It's bound that prices will rise.
- She is likely come tomorrow.
- It's sure that the shop will close.
- They are unlikely that they will agree.
- There is a good chance of it will rain.
Cevapları göster
6. İngilizceye çevirin.
1) Kabul etmesi pek olası değil. (o: erkek) 2) Fiyatlar mutlaka artacak. 3) Pekâlâ geç kalabilir. (o: kadın) 4) Dükkân büyük ihtimalle kapanacak. 5) Kesinlikle gelmeyecek. (o: erkek)
Cevapları göster
7. Tam cümlelerle cevap verin
ve kendi emin olma derecenize uyan ifadeyi seçin. Aşağıdaki cevaplar örnektir. 1) Will prices in your town go up next year? 2) Are you likely to change jobs in the next five years? 3) Will people still use cash in twenty years?
Cevapları göster
Özet
Bu derste işlenenler: yedi basamaklı olasılık ölçeği, likely ile unlikely'nin iki modeli, bound to ve sure to — zorunluluk değil kaçınılmazlık, may well, chance'li kalıplar, olumsuzda probably ile definitely'nin yeri, surely — “kesinlikle” değil. Sırada 11. ders: kaynağını söylemeden bilgi aktarmak.
Temel dersin sonu
Alıştırmalar tamamlandığında ders bitmiş sayılır. Bundan sonrası isteğe bağlıdır.
isteğe bağlı
Kart destesine kelimeler
16 kelime- likely /ˈlaɪkli/ olası, muhtemel
- unlikely /ʌnˈlaɪkli/ olası olmayan, pek muhtemel olmayan
- be bound to /bi ˈbaʊnd tə/ mutlaka (kaçınılmaz olarak)
- may well /meɪ ˈwel/ pekâlâ -ebilir
- the chances are /ðə ˈtʃɑːnsɪz ɑː/ büyük ihtimalle
- definitely /ˈdefɪnətli/ kesinlikle, kesin
- probably /ˈprɒbəbli/ muhtemelen
- surely /ˈʃʊəli/ yoksa; … değil mi
- high street /ˈhaɪ striːt/ ana cadde, çarşı
- browse /braʊz/ (mağazada) mallara göz atmak
- optimistic /ˌɒptɪˈmɪstɪk/ iyimser
- for sale /fə ˈseɪl/ satılık
- suffer /ˈsʌfə/ zarar görmek
- be short of /bi ˈʃɔːt əv/ (bir şeyin) sıkıntısını çekmek
- car park /ˈkɑː pɑːk/ otopark
- sooner or later /ˌsuːnər ɔː ˈleɪtə/ er ya da geç
Yazma
Sekiz on cümle: sokağınız, mesleğiniz ya da şehriniz için önümüzdeki yıllara dair bir tahmin. Ölçeğin en az beş farklı basamağı, bir unlikely ve bir bound to gerekli.
Örnek
Over the next few years my job is bound to change. Most of our reports are likely to be written with the help of computers, and there's a good chance that our team will get smaller. I definitely won't lose my job, though — someone still has to check the numbers. Our office may well move out of the city centre, because the rent is very high. It's unlikely that we'll work from home every day: the company likes meetings too much. The chances are I'll spend two days a week at home and three in the office. Sooner or later I'll probably want a new challenge.
Kontrol listesi
Bu dersi diğer bölümlerde çalışın
Bir özellik fikrin var mı?
⚑ isteğe bağlı