Að segja frá því sem gerðist á undan öðru

Á A2 sagðirðu frá fortíðinni með tveimur tíðum: Past Simple — hvað gerðist (lexía A2 #1), Past Continuous — hvað var í gangi á því augnabliki (lexía A2 #2). Það dugar á meðan atburðirnir koma í réttri röð. En frásögn stígur oft skref aftur á bak: „ég kom á brautarstöðina — en lestin var þegar farin“. Fyrir slíkt skref hefur enskan sérstaka tíð — Past Perfect, þáliðna tíð. Íslenskan á hana líka: „ég hafði lokið“, „hún hafði séð“.

Myndin: had + þriðja mynd sagnarinnar — sú sama og í Present Perfect (lexía A2 #3). had er eins í öllum persónum og fær engar endingar — ólíkt íslensku „hafði / höfðum“.

Styttingin 'd getur líka staðið fyrir would — þú þekkir hana úr I'd like (lexía A2 #17). Auðvelt er að greina þær í sundur á næsta orði: á eftir had kemur þriðja mynd (I'd finished), á eftir would grunnmynd (I'd like). Sögnin have sjálf fær í þáliðinni tíð myndina had had: We had had dinner, so we weren't hungry. Þetta er ekki prentvilla: fyrra had er hjálparsögnin, seinna had er þriðja mynd sagnarinnar have.

Neitun og spurning. Neitun — hadn't + þriðja mynd, án nokkurs did: I hadn't seen him for years. Spurningin er mynduð eins og í Present Perfect, nema had kemur í stað have — og eins og á íslensku færist hjálparsögnin fram fyrir frumlagið: „Hafðirðu borðað?“ — Had you eaten? Með spurnarorði kemur had beint á eftir því: Why had she left so early? Where had they gone? Í stuttu svari er þriðja myndin ekki endurtekin: Yes, I had, No, she hadn't.

Hvenær hún er notuð. Past Perfect horfir alltaf aftur á bak frá einhverju augnabliki í fortíðinni. Þetta augnablik — köllum það sjónarhól frásagnarinnar — stendur yfirleitt nálægt, í Past Simple.

Fyrsta tilvikið — einn atburður gerðist á undan öðrum: When I got to the station, the train had left. Fyrst fór lestin, síðan kom ég.

Annað — orsök þess sem gerðist á eftir: She couldn't get in because she had lost her keys. Lyklarnir týndust fyrr, og þess vegna opnaðist hurðin ekki.

Þriðja — reynsla fram að einhverju augnabliki í fortíðinni: I had never seen the sea before that summer. Þetta er það sama og Present Perfect um reynslu (lexía A2 #4), nema talið er ekki frá „núna“ heldur frá „þessu sumri“.

Af þessu leiðir stutt regla: Present Perfect tengir fortíðina við nútímann, Past Perfect — fyrri fortíð við síðari.

Berðu saman. Ein mynd breytir röð atburðanna:

Ef atburðirnir eru taldir upp í þeirri röð sem þeir gerðust er Past Perfect óþörf: I got up, had a shower and left the house. Röðin er ljós hvort sem er. Þáliðna tíðin þarf að koma þar sem frásögnin snýr aftur á bak.

already, just, never, ever, yet. Þau standa á sama stað og í Present Perfect (lexíur A2 #3, A2 #4): á milli had og þriðju myndar, en yet aftast í setningunni.

Við never og ever er oft bætt before aftast: það minnir á að talið er ekki frá deginum í dag heldur frá augnabliki í fortíðinni.

„Í fyrsta skipti“: It was the first time… Á eftir þessu orðasambandi kemur Past Perfect: It was the first time I had flown. — „Það var í fyrsta skipti sem ég flaug.“ Eins á eftir efsta stigi með ever: It was the best meal I had ever eaten. Á íslensku stendur hér einföld þátíð, en enskan telur reynsluna fram að þessu augnabliki — þess vegna þáliðin tíð. Í nútíð er mynstrið það sama, en með Present Perfect: It's the first time I've been here. Í talmáli heyrist líka It was the first time I flew, en Past Perfect telst vera reglan.

Fleiri dæmi:

Svona er ekki sagt. ✗ Did you had seen it before? → ✓ Had you seen it before? Spurninguna myndar had sjálft, og did er hér ofaukið.

Prófaðu kunnáttuna. Hvor atburðurinn gerðist fyrr: When we got home, the guests had left? Hvar er had og hvar would: I'd finished, I'd like? Hvernig segirðu „Það var í fyrsta skipti sem ég sá hafið“?