Opowiedzieć długą historię
Potrafię prowadzić opowieść, w której cztery czasy przeszłe pracują razem, a słuchacz nie gubi wątku.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
16 minNa B1 złożyłeś w jedną opowieść trzy czasy przeszłe (B1 #2): Past Simple prowadzi fabułę, Past Continuous maluje tło, Past Perfect robi krok wstecz. Wtedy też poznałeś ciągły perfekt — I've been waiting for an hour (B1 #4): proces, który ciągnie się do dzisiaj. Jeśli przenieść go w przeszłość, powstaje czwarty czas opowieści — Past Perfect Continuous. Odpowiada na pytanie: czym człowiek był zajęty do chwili, o której mowa, i jak długo to trwało.
Forma: had been + czasownik z -ing. had jest takie samo dla wszystkich osób, po zaimku skraca się do 'd.
| twierdzenie | She had been working since six. → She'd been working… |
| przeczenie | I hadn't been sleeping well for weeks. |
| pytanie | Had you been waiting long? / How long had they been living there? |
| krótka odpowiedź | Yes, I had. / No, she hadn't. |
To ta sama konstrukcja co w B1 #4, tylko zamiast have albo has stoi had. W krótkiej odpowiedzi been się nie powtarza, tak jak tam.
Kiedy się go używa. Ten czas zawsze ma punkt w przeszłości — moment opowieści, zwykle obok w Past Simple. Past Perfect Continuous patrzy z tego punktu wstecz, na proces.
Pierwszy przypadek — jak długo proces trwał do tamtej chwili. Obok zwykle stoją for, since, How long: They had been waiting for an hour when the train finally arrived. — „Czekali już godzinę, kiedy wreszcie przyjechał pociąg”. Po polsku jest tu zwykły czas przeszły ze słowem „już”. Angielski bierze osobną formę, bo mierzy odcinek do punktu opowieści.
Drugi — ślady procesu, widoczne w tamtej chwili: The ground was wet — it had been raining. Nie widzimy deszczu, tylko mokrą ziemię. Tak samo: Her eyes were red. She had been crying.
Trzeci — przyczyna stanu w przeszłości: She was exhausted because she had been working since six. Proces wyjaśnia, dlaczego człowiek był taki, jakim zastała go opowieść.
Porównaj z Present Perfect Continuous. Różnica jest tylko w punkcie odniesienia:
| teraz | wtedy |
|---|---|
| I've been working here for five years. | I'd been working there for five years when the company closed. |
| liczone od dzisiaj | liczone od momentu w przeszłości |
Porównaj z prostym Past Perfect. Podział jest ten sam co w B1 #4: forma ciągła mówi o zajęciu, prosta — o rezultacie.
| proces — Continuous | rezultat — Simple |
|---|---|
| She had been reading all evening. | She had read three chapters. |
| czym była zajęta | ile zrobiła |
| He had been painting the fence. | He had painted the fence. |
| ręce w farbie, praca mogła się nie skończyć | płot gotowy |
Liczba zrobionych rzeczy (stron, rozdziałów) zamyka czynność, dlatego z nią — tylko forma prosta. Czas trwania (for an hour) temu nie przeszkadza: idzie z formą ciągłą.
Porównaj z Past Continuous. When I arrived, she was cooking — migawka: w chwili mojego przyjścia stała przy kuchni. When I arrived, she had been cooking for two hours — kiedy przyszedłem, miała już za sobą dwie godziny przy kuchni. Past Continuous pokazuje, co działo się w tamtej minucie; Past Perfect Continuous — jak długo to trwało przed nią i co po tym zostało.
Czasowniki stanu — know, be, want, believe, have w znaczeniu „mieć” — nie mają formy ciągłej i tutaj (B1 #4). Zamiast niej — prosty Past Perfect: We had known each other for years. She had had the same car since university.
Cztery czasy — cztery role. Oto cały system opowieści:
| czas | rola | przykład |
|---|---|---|
| Past Simple | łańcuch zdarzeń | I opened the door and went in. |
| Past Continuous | tło w tamtej chwili | The radio was playing quietly. |
| Past Perfect | to, co było wcześniej: co stało się przedtem | Somebody had left the window open. |
| Past Perfect Continuous | długi proces wcześniej: co trwało do tamtej chwili | It had been raining all night. |
Zasada umiaru z B1 #2 działa i tutaj. Długi proces sprzed punktu opowieści stawia się raz-dwa razy, żeby zrobić krok wstecz, a dalej opowieść wraca do Past Simple.
Tak się nie mówi. ✗ Had you been waited long? → ✓ Had you been waiting long? Po been w tym czasie stoi tylko forma z -ing.
Sprawdź się. Jak powiedzieć „Czekaliśmy już czterdzieści minut, kiedy autobus wreszcie przyjechał”? Jaka forma jest potrzebna w By midnight she ___ (write) ten pages — had written czy had been writing? Dlaczego mówi się He was out of breath because he had been running, a nie because he was running?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego językaPresent Perfect Continuous w opowieści o przeszłości
✗ When I met her, she has been living in Paris for two years
✓ she had been living in Paris for two years
„Mieszka tam od dwóch lat” to has been living (B1 #4), a w opowieści polszczyzna zmienia tylko „mieszka” na „mieszkała” — i zostaje znajome has. Ale has wiąże odcinek z dzisiejszym dniem, a opowieść jest o przeszłości: odlicza się od spotkania, więc trzeba had.
Zwykły czas przeszły o trwaniu do punktu
When I arrived, they waited for an hour — po angielsku to znaczy, że zaczęli czekać po moim przyjściu i przeczekali godzinę. Jeśli chciałeś powiedzieć „czekali już godzinę”, trzeba ✓ When I arrived, they had been waiting for an hour. Po polsku „czekali już godzinę” opiera się na słowie „już”, po angielsku — na formie czasownika.
„Od dwóch lat” jako since
✗ she had been living in Paris since two years
✓ she had been living in Paris for two years
Polskie „od” stoi i przed odcinkiem („od dwóch lat”), i przed punktem początkowym („od szóstej”). Angielski rozdziela je tak samo jak w B1 #4: for — przed długością odcinka, since — przed punktem (since six, since school).
Czasownik stanu z -ing
✗ I had been knowing him for years
✓ I had known him for years
Po polsku „znałem” i „pracowałem” zachowują się tak samo, więc zakaz trzeba pamiętać osobno — jak w B1 #4.
Wymowa
4 minhad been w twierdzeniu jest nieakcentowane: /həd bɪn/, po zaimku — /d bɪn/. She'd been working brzmi /ʃiːd bɪn ˈwɜːkɪŋ/. Grupę 'd been wymawia się na jednym oddechu, been — krótkie /bɪn/, a akcent pada na czasownik znaczeniowy.
W przeczeniu i krótkiej odpowiedzi had jest pełne i akcentowane: I hadn't been sleeping well /aɪ ˈhædnt bɪn ˈsliːpɪŋ wel/, Yes, I had /jes aɪ ˈhæd/.
Długie zdanie dzieli się na grupy znaczeniowe (B1 #2). Pauzy stawia się między nimi, a nie w środku, a na końcu każdej grupy oprócz ostatniej głos lekko się podnosi — słuchacz rozumie, że historia toczy się dalej:
She was exhausted ‖ because she'd been working since six ‖ and hadn't eaten anything.
Tekst
6 minWhen I got to the office at eight on Monday, the lights were already on and the door was open. For a moment I thought somebody had broken in. Then I saw Anna. She was sitting at her desk with her head in her hands, and the printer next to her was flashing — it had run out of paper.
Anna had clearly been working all night. There were three empty coffee cups on her desk, her eyes were red, and she was still wearing the jacket she had worn on Friday. It turned out that the client had phoned on Sunday afternoon and changed most of the numbers in our presentation. Anna had been rewriting it since then. By the time I came in, she had finished twenty slides and was checking the last few.
I made her a cup of tea and asked how long she had been sitting there. "Since about six last night," she said. "I'd been meaning to call you, but I didn't want to ruin your weekend."
At nine the client arrived. He had been travelling since five in the morning and was in a terrible mood. But when Anna showed him the new slides, he went quiet. Then he smiled. "You've been busy," he said. Nobody told him that she hadn't slept at all.
Ćwiczenia
35 min1. Uzupełnianie luk. Past Simple, Past Continuous, Past Perfect czy Past Perfect Continuous? Wstaw czasowniki w odpowiedniej formie.
- The ground was wet — it (rain) all night
- When I (get) to the office, Anna (check) the numbers
- She was exhausted because she (work) since six
- By nine o'clock she (rewrite) twenty slides
- They (wait) for an hour when the train finally (arrive)
- I (not / recognise) him at first — he (grow) a beard
- His hands were black because he (repair) his bike
- We (know) each other for ten years when we finally (start) a business together
Pokaż odpowiedzi
2. Wybór. Prosty Past Perfect czy ciągły?
- She (read) all evening, so her eyes were tired
- By midnight she (read) three chapters
- He (paint) the fence — there was paint all over his shirt
- By lunchtime he (paint) the whole fence
- How many emails you (send) before the meeting started?
- How long you (wait) before the doctor saw you?
Pokaż odpowiedzi
3. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- When I met her, she has been living in Paris for two years.
- She had been reading three chapters before dinner.
- I had been knowing him since school.
- Had you been waited long when the doctor came?
- He was tired because he has been driving all day.
- It had been rain all night, so the roads were flooded.
Pokaż odpowiedzi
4. Rozwiń podpowiedź w odpowiedź: wyjaśnij, skąd wzięły się ślady. Potrzebne są because i Past Perfect Continuous.
- Why was she out of breath? (she / run)
- Why were his hands black? (he / repair / the car)
- Why were the children dirty? (they / play / in the garden)
- Why was the kitchen full of smoke? (somebody / cook / fish)
- Why were your eyes red? (I / cry)
Pokaż odpowiedzi
5. Przekształć w pytanie z How long. Zapytaj o czas trwania.
- She had been working there for ten years when the factory closed.
- They had been waiting since nine.
- He had been learning Spanish for two years before he moved to Madrid.
- We had been driving for six hours when the car broke down. (zapytaj rozmówców)
- It had been raining for three days.
Pokaż odpowiedzi
6. Przepisz w czasie przeszłym. Punkt opowieści przesuwa się w przeszłość: I'm tired → I was tired, Present Perfect Continuous → Past Perfect Continuous.
- I'm tired because I've been working all day.
- She's angry because she's been waiting for an hour.
- The streets are wet — it's been raining.
- He knows the city well because he's been living here for years.
- We're hungry because we haven't eaten since breakfast.
Pokaż odpowiedzi
7. Przetłumacz na angielski.
1) Kiedy przyszedłem, czekali już pół godziny. 2) Ziemia była mokra: całą noc padał deszcz. 3) Była zmęczona, bo od rana pracowała w ogrodzie. 4) Jak długo uczyłeś się angielskiego, zanim przeprowadziłeś się do Londynu? 5) Znaliśmy się już od dwudziestu lat.
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: Past Perfect Continuous we wszystkich formach, trzy przypadki użycia, różnica względem Present Perfect Continuous, prostego Past Perfect i Past Continuous, czasowniki stanu, cztery czasy przeszłe w jednej opowieści i umiar w cofaniu się do tego, co było wcześniej. Dalej — lekcja 2: plany, które nie wyszły.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
16 słów- turn out /ˌtɜːn ˈaʊt/ okazać się
- break in /ˌbreɪk ˈɪn/ włamać się
- flash /flæʃ/ migać
- run out of /ˌrʌn ˈaʊt əv/ skończyć się (o zapasie), zabraknąć
- clearly /ˈklɪəli/ najwyraźniej, wyraźnie
- empty /ˈempti/ pusty
- slide /slaɪd/ slajd
- printer /ˈprɪntə/ drukarka
- rewrite /ˌriːˈraɪt/ przepisywać (na nowo)
- exhausted /ɪɡˈzɔːstɪd/ wyczerpany, wykończony
- ruin /ˈruːɪn/ zepsuć, zrujnować
- mood /muːd/ nastrój, humor
- go quiet /ˌɡəʊ ˈkwaɪət/ zamilknąć, ucichnąć
- chapter /ˈtʃæptə/ rozdział
- ground /ɡraʊnd/ ziemia
- flooded /ˈflʌdɪd/ zalany
Pisanie
Osiem-dziesięć zdań — opowieść o dniu, w którym zastałeś niespodziewany widok. Potrzebne są wszystkie cztery czasy przeszłe, długi proces sprzed punktu opowieści — co najmniej dwa razy.
Wzór
When I got home last Friday, the front door was open and music was playing upstairs. I was sure I had locked the door that morning. Then I found my brother in the kitchen. He had been staying with friends in Bristol, but their flat had flooded, so he had taken the first train to my place. He had been travelling since six and looked exhausted. I had given him a key years before and had completely forgotten about it. We ordered a pizza and talked until midnight.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne