Opisać dane
Potrafię opisać wykres albo tabelę: kierunek, tempo i wielkość zmiany.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
18 minW B1 #35 nauczyłeś się mówić o liczbach: Prices have gone up by ten per cent, The price rose to five pounds. W B2 #21 pojawił się rzeczownik zamiast czasownika: There was a sharp rise in prices. Dziś z tych kawałków składa się język, którym opisuje się każdy wykres i każdą tabelę: w raporcie, w prezentacji, na egzaminie. Opis wykresu odpowiada na trzy pytania: dokąd poszła liczba, jak szybko i o ile. Na każde z nich angielski ma własny zestaw środków i nie wolno ich mylić.
Kierunek: czasownik albo rzeczownik.
| czasownik | rzeczownik | |
|---|---|---|
| w górę | rise (rose, risen), increase, grow (grew, grown), climb | a rise, an increase, growth, a climb |
| gwałtownie w górę | soar, double, treble | — |
| w dół | fall (fell, fallen), drop, decline, decrease | a fall, a drop, a decline, a decrease |
| gwałtownie w dół | plunge, halve | a plunge |
| bez zmian | remain stable, stay the same, level off | — |
| w górę i w dół | fluctuate | a fluctuation |
| najwyższy i najniższy punkt | peak at, reach a peak of, fall to a low of | a peak, a low |
rise to czasownik bez dopełnienia: liczba rośnie sama. Kiedy ktoś coś podnosi, to raise (B1 #13): The bank raised interest rates, ale Interest rates rose. level off znaczy „przestać rosnąć albo spadać po zmianie”, a remain stable — „w ogóle się nie zmieniać”. growth jest niepoliczalne: growth in sales, bez a.
Tempo i wielkość: przysłówek przy czasowniku, przymiotnik przy rzeczowniku. To ta sama zasada co w B2 #21, tylko teraz masz całą skalę:
| siła | przy czasowniku | przy rzeczowniku |
|---|---|---|
| bardzo mocno | dramatically, sharply, steeply | a dramatic, sharp, steep rise |
| wyraźnie | significantly, considerably | a significant, considerable fall |
| równo, bez skoków | steadily, gradually | a steady, gradual increase |
| odrobinę | slightly, marginally | a slight, marginal drop |
steadily — „stale, w równym tempie”, gradually — „stopniowo, po trochu”. W raporcie zwykle wystarcza jeden przysłówek na jedną zmianę.
Przyimki przy liczbach — główna pułapka lekcji. Każdy odpowiada na swoje pytanie:
| przyimek | na jakie pytanie | przykład |
|---|---|---|
| by | o ile się zmieniło | Sales rose by 12%. |
| to | do jakiego poziomu | Sales rose to 40,000. |
| from … to | skąd i dokąd | Sales rose from 30,000 to 40,000. |
| at | na jakim poziomie stoi | Sales stood at 40,000. Sales peaked at 42,000. |
| of | wielkość przy rzeczowniku | a rise of 12% |
| in | czego dokładnie dotyczy zmiana | a rise in sales |
Porównaj: The price rose by £10 — podrożało o dziesięć funtów; The price rose to £10 — teraz kosztuje dziesięć funtów. Jedno słowo zmienia liczbę w raporcie.
Trzy czasowniki dla poziomu i udziału. stand at — „wynosić” w danym momencie: In January, unemployment stood at 4%. reach — „dojść do”: Journeys reached 38,000. account for — „stanowić (udział)”: Online orders account for a third of sales.
Przybliżenia i udziały. Dokładne liczby w tekście męczą; zaokrągla się je: about, around, roughly, approximately — „około”; just over — „nieco ponad”, just under — „niecałe”, nearly, almost — „prawie”. Udziały: a quarter, a third, half, two thirds, three quarters, one in five, the majority, a small minority. Słowo „procent” bez liczby (staranniej po polsku: „odsetek”) to percentage: the percentage of women, a po liczbie — per cent: twelve per cent. Po brytyjsku per cent pisze się w dwóch słowach.
Czas czasownika. Jeśli okres się skończył, potrzebny jest Past Simple: Sales fell in March. Jeśli zmiana trwa do dziś — Present Perfect: Sales have doubled since January (B1 #3). O prognozie mówi się przez is expected to (B2 #11) i is likely to (B2 #10): Demand is expected to rise.
Przykłady:
| Profits rose steadily throughout the year. | Zysk przez cały rok stale rósł. |
| There was a sharp fall in orders in March. | W marcu liczba zamówień gwałtownie spadła. |
| The number of visitors halved. | Liczba odwiedzających zmniejszyła się o połowę. |
| Prices fluctuated between £8 and £10. | Ceny wahały się od 8 do 10 funtów. |
| Unemployment stood at just under 5%. | Bezrobocie wynosiło niecałe 5%. |
| The figure reached a peak of 3,000 in May. | W maju wskaźnik osiągnął szczyt — 3000. |
| Roughly one in five customers paid in cash. | Mniej więcej co piąty klient płacił gotówką. |
| Exports account for two thirds of income. | Eksport daje dwie trzecie dochodu. |
| After the summer, sales levelled off. | Po lecie sprzedaż się ustabilizowała. |
| The number of users has risen by a quarter. | Liczba użytkowników wzrosła o jedną czwartą. |
the number of — podmiot w liczbie pojedynczej: The number of users has risen.
Tak się nie mówi. ✗ The number of complaints raised → ✓ The number of complaints rose. Liczba rośnie sama, bez dopełnienia, dlatego potrzebny jest rise, a nie raise.
Sprawdź się. Czym rose by 20% różni się od rose to 20%? Jak powiedzieć rzeczownikiem Prices fell slightly? Jaki przyimek stoi w Sales peaked ___ 5,000?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego językaPrzecinek dziesiętny
✗ Profits increased by 2,5 per cent
✓ by 2.5 per cent
Po polsku część dziesiętną oddziela przecinek, a tysiące — spacja: „2,5%”, „40 000”. Po angielsku odwrotnie: w ułamku kropka (two point five), w tysiącach przecinek — 40,000.
„Dwukrotnie” jako twice
Profits increased twice znaczy raczej, że zyski rosły dwa razy, przy dwóch okazjach. Polskie „dwukrotnie” to i „dwa razy”, i „dwa razy więcej”. Na zmianę liczby angielski ma osobne czasowniki: ✓ Profits doubled, treble, halve; „spadła o połowę” — ✓ halved albo fell by half.
„Procent” bez liczby
✗ The percent of women grew
✓ The percentage of women grew
albo The proportion of women grew. Po polsku mówi się „procent kobiet wzrósł”, bez liczby. Ale per cent stoi tylko po liczbie; bez liczby — percentage.
Jeden czas przeszły
✗ Sales have fallen sharply in 2019
✓ Sales fell sharply in 2019
Polskie „spadła” obejmuje oba angielskie czasy, więc wybór robi się na ślepo. Zakończony okres w zdaniu — rok, miesiąc, kwartał — wymaga Past Simple.
raise zamiast rise
✗ The number of users raised to 5,000
✓ rose to 5,000
„Ceny się podniosły” i „bank podniósł stopy” różni tylko „się” (B1 #13). Po angielsku liczba rośnie sama — rise.
Wymowa
4 minAkcent pada na liczbę i na słowo kierunku: to je słuchacz zapamiętuje.
Sales rose sharply ‖ by twelve per cent. Journeys peaked ‖ at thirty-eight thousand ‖ in August.
Rzeczownik i czasownik różnią się akcentem: an increase /ˈɪnkriːs/ — to increase /ɪnˈkriːs/; a decrease /ˈdiːkriːs/ — to decrease /dɪˈkriːs/. decline /dɪˈklaɪn/ i rise mają jedną formę.
Jak czytać liczby: 12.5% — twelve point five per cent; 40,000 — forty thousand; 1.2m — one point two million; 2/3 — two thirds. W per cent /pə ˈsent/ akcent pada na drugie słowo. thirteen /ˌθɜːˈtiːn/ i thirty /ˈθɜːti/ różnią się akcentem: w raporcie to różnica siedemnastu jednostek.
Tekst
6 minThe chart shows the number of journeys made on the city's bike-hire scheme over twelve months.
In January, the scheme recorded just under 20,000 journeys. Numbers rose steadily through the spring and climbed sharply in May, when two new docking stations opened near the railway station. By July, monthly journeys had almost doubled, and they reached a peak of 38,500 in August.
After the summer, there was a gradual decline. Journeys fell by around 15 per cent in September and dropped to 24,000 in November — still well above the January figure. In December the figure levelled off.
Commuters accounted for about two thirds of all journeys, and the share of weekend trips remained stable at one in five throughout the year. Interestingly, the proportion of very short journeys, under ten minutes, fell slightly, from 45 to 41 per cent. This suggests that people are starting to use the bikes for longer trips.
Overall, the number of journeys grew by roughly a fifth over the year. If the trend continues, the council expects the monthly average to pass 30,000 next year.
Ćwiczenia
35 min1. Uzupełnianie luk. by, to, from, at, in albo of.
- Sales rose 10 per cent, from 200 to 220 units
- The share of online orders fell 31 per cent, its lowest level for years
- Ticket prices went up £40 to £50
- In March, unemployment stood 4.2 per cent
- There was a sharp rise the number of visitors
- The company reported an increase 8 per cent in profits
- Visitor numbers peaked 12,000 in August
- After the new road opened, traffic in the village fell half
Pokaż odpowiedzi
2. Przepisz. Czasownik — rzeczownikiem (There was …), rzeczownik — czasownikiem.
- Sales rose sharply in May. (There was …)
- Prices fell slightly last year. (There was …)
- The number of complaints increased significantly. (There was …)
- There was a gradual decline in demand last year. (Demand …)
- There was a steady rise in profits over the year. (Profits …)
- There was a dramatic drop in sales in June. (Sales …)
Pokaż odpowiedzi
3. Utwórz przysłówek albo przymiotnik od słowa w nawiasie.
- Ticket sales rose (sharp) after the review
- There was a (steady) increase in demand
- The figure fell (slight) in March
- We saw a (dramatic) fall in orders
- Costs have risen (considerable) since January
- The population of the town is growing (gradual)
Pokaż odpowiedzi
4. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- Sales rose on 10 per cent.
- Profits increased by 2,5 per cent.
- Prices rose sharp in the spring.
- The percent of women in the team grew.
- The number of users raised to 5,000.
- Sales have fallen sharply in 2019.
Pokaż odpowiedzi
5. Przepisz z zaokrągleniem albo udziałem według podpowiedzi w nawiasie.
- Sales rose by 9.8 per cent. (just under)
- 33 per cent of customers paid in cash. (a third)
- 20 per cent of journeys were made at weekends. (one in five)
- The figure was 40,300 in March. (stand at, just over)
- Online orders were 67 per cent of all sales. (account for, two thirds)
Pokaż odpowiedzi
6. Przetłumacz na angielski.
1) Sprzedaż wzrosła o 5%. 2) Liczba odwiedzających zmniejszyła się o połowę. 3) Ceny przez cały rok pozostawały stabilne. 4) Zamówienia online stanowiły około jednej trzeciej sprzedaży. 5) W sierpniu liczba przejazdów osiągnęła szczyt — 38 000.
Pokaż odpowiedzi
7. Odpowiedz na pytania do tekstu
pełnym zdaniem. 1) When did the number of journeys peak, and at what level? 2) By how much did journeys fall in September? 3) What share of all journeys did commuters make? 4) How did the proportion of very short journeys change?
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: czasowniki i rzeczowniki kierunku (rise, fall, level off, peak, fluctuate, double, halve); przysłówek przy czasowniku i przymiotnik przy rzeczowniku; przyimki by, to, from … to, at, of, in; stand at, reach, account for; przybliżenia, udziały, percentage i per cent; czas czasownika w opisie danych. Dalej — lekcja 32: porównanie dwóch systemów.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
15 słów- fluctuate /ˈflʌktʃueɪt/ wahać się
- level off /ˌlevl ˈɒf/ ustabilizować się
- peak /piːk/ szczyt; osiągać szczyt
- decline /dɪˈklaɪn/ spadać; spadek
- steadily /ˈstedɪli/ stale, w równym tempie
- sharply /ˈʃɑːpli/ gwałtownie
- considerably /kənˈsɪdərəbli/ znacznie
- double /ˈdʌbl/ podwajać się
- halve /hɑːv/ zmniejszać się o połowę
- account for /əˈkaʊnt fɔː/ stanowić (udział)
- proportion /prəˈpɔːʃn/ udział, część
- percentage /pəˈsentɪdʒ/ odsetek, procent
- roughly /ˈrʌfli/ mniej więcej
- figure /ˈfɪɡə/ liczba, wskaźnik
- commuter /kəˈmjuːtə/ osoba dojeżdżająca do pracy
Pisanie
Osiem-dziesięć zdań — opis wykresu albo tabeli: z twojej pracy, z wiadomości albo wymyślonych. Potrzebne są dwie zmiany wyrażone czasownikiem i dwie rzeczownikiem, trzy różne przyimki z by, to, at, from … to, jeden udział i jedno zaokrąglenie.
Wzór
The table shows the number of members at a local sports centre over one year. In January, membership stood at just over 1,200. It rose sharply in February, by roughly 15 per cent, and then levelled off. There was a slight fall in the summer, when many members were on holiday. Numbers fluctuated between 1,300 and 1,400 in the autumn and reached a peak of 1,450 in December. Women accounted for about two thirds of new members. Overall, membership grew by a fifth over the year.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne