Powtórzenie 5 (lekcje 25–29)
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Trudny temat
12 minW relacji i w sporze często trzeba oddzielić samo zjawisko od tego, co je otacza: „pieniądze same w sobie nie są problemem, problemem jest to, jak się je wydaje”. Polskie „sam w sobie” i „jako taki” tłumaczy się trzema zwrotami. Są bliskie znaczeniowo, ale różnią się stylem, a as such ma jeszcze drugie znaczenie.
as such, per se, in itself — „sam w sobie”. Wszystkie trzy stawia się tuż po słowie, do którego się odnoszą, i zawężają rozmowę do samego przedmiotu, bez tego, co jest z nim związane:
| The rule is not unfair as such; the problem is how it is applied. | Zasada sama w sobie nie jest niesprawiedliwa. |
| Money per se is not the issue. | Pieniądze jako takie nie są problemem. |
| The idea in itself is good, but the timing is wrong. | Pomysł sam w sobie jest dobry. |
| Technology is not dangerous per se. | Technologia sama w sobie nie jest niebezpieczna. |
Styl mają różny. in itself (in themselves w liczbie mnogiej) jest neutralne i pasuje wszędzie. as such też jest neutralne, ale w rozmowie częściej stoi przy przeczeniu. per se /ˌpɜː ˈseɪ/ — łacińskie, książkowe, lubią je prawnicy i naukowcy. W rozmowie brzmi nieco uczenie.
Po co są potrzebne. Te zwroty prawie zawsze działają w parze z zastrzeżeniem: najpierw zdejmujemy winę z samego przedmiotu, potem nazywamy prawdziwą przyczynę. Schemat „nie X sam w sobie, tylko Y” to jeden z najczęstszych w wyważonym tekście (B2 #25):
| It's not the money per se, it's the way it's spent. | Nie chodzi o pieniądze jako takie, tylko o to, jak się je wydaje. |
| Tourism in itself is not the problem; mass tourism is. | Turystyka sama w sobie nie jest problemem — problemem jest turystyka masowa. |
Bez zwrotu zdanie Money is not the problem brzmi jak spór z samą ideą. Ze zwrotem zgadzasz się, że kwestia jest ważna, i precyzujesz, gdzie dokładnie leży trudność.
Miejsce i liczba. Zwrot stoi tuż po rzeczowniku albo na końcu części z be: Money per se is not the issue = Money is not the issue per se. as such i per se się nie zmieniają. A in itself uzgadnia się z tym, o czym mowa: The idea in itself, ale The rules in themselves are fair — o kilku rzeczach.
„Jako takiego nie ma”. Po no i not zwrot as such znaczy „w ścisłym znaczeniu”:
| There is no plan as such, just a few ideas. | Planu jako takiego nie ma, jest kilka pomysłów. |
| He isn't a doctor as such, but he has medical training. | Nie całkiem lekarz, w ścisłym znaczeniu. |
Drugie znaczenie as such — „w tym charakterze”. Tu such wskazuje na rzeczownik, który dopiero co padł. as such = „jako taki, będąc nim” — polskie „jako taki” też tak działa: „jest dyrektorem i jako taki podpisuje umowy”.
| He is the manager, and as such he signs all contracts. | Jest kierownikiem i w tym charakterze podpisuje umowy. |
| The paintings are very old and, as such, must be handled with care. | Jako stare wymagają ostrożnego obchodzenia się. |
Sprawdzian: podstaw zamiast such rzeczownik, który padł. as the manager — sens ten sam, więc użycie jest poprawne.
Uwaga. Wielu pisze As such, na początku zdania w znaczeniu „dlatego”, kiedy przed nim nie ma żadnego rzeczownika: The tests were incomplete. As such, the results are unreliable. To nie błąd: tak mówi i pisze wielu rodzimych użytkowników. Ale w ścisłym piśmie — w eseju, raporcie, na egzaminie — takiego As such się unika, a redaktorzy je poprawiają: such nie ma tu na co wskazywać. Pewniejsze jest Therefore, albo As a result, (B2 #23).
Porównaj.
| The museum is free, but the exhibitions as such are small. | same wystawy |
| She is the head of the school and, as such, is responsible for safety. | jako dyrektorka |
Tak się nie mówi. ✗ There is no plan such as → ✓ There is no plan as such. such as — „na przykład” (B2 #23), as such — „jako taki”. Szyk zmienia sens.
Sprawdź się. Jak powiedzieć „Problemem nie są pieniądze jako takie”? Który z trzech zwrotów — as such, per se, in itself — jest najbardziej książkowy? Na co wskazuje as such w She is a lawyer and, as such, she knows the risks?
pokaż odpowiedzi
Ćwiczenia do lekcji 25–29
35 min1. Uzupełnianie luk — mieszane. Jedno słowo albo wyrażenie w każdą lukę. Gdzie nic nie trzeba, postaw —.
- Rent has risen, wages have not
- I like the idea, it won't work
- The result was positive, small
- The delay resulted higher costs
- The main reason the delay was the weather
- inflation is a sustained increase in prices
- It was such unusual request
- We need to a decision by Friday
- The client two concerns at the meeting
- The author rightly out that the figures are incomplete
Pokaż odpowiedzi
2. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- Whereas it was raining, we went out.
- Despite that the price was high, we bought it.
- The new tax led to raise prices.
- The changes affected on our sales.
- Computer is a machine that processes data.
- We did a mistake in the invoice.
- The article discusses about remote work.
- There is no plan such as.
Pokaż odpowiedzi
3. Przekształć zgodnie z podpowiedzią w nawiasie. Przepisz całe zdanie.
- Although I respect her, I can't agree. (much as)
- Prices went up because of a shortage of oil. (The rise in prices … result from)
- We considered Paris and Rome. Rome was cheaper. (the latter)
- The team started the project in May. (oficjalnie: commence)
- "Prices may fall next year," the report says. (The report / suggest)
- Money is not the problem in itself. (per se)
Pokaż odpowiedzi
4. Połącz dwa zdania w jedno za pomocą słowa z nawiasu.
- My brother loves the city. I prefer the countryside. (whereas)
- The flight was delayed. We arrived on time. (despite the fact that)
- The strike stopped the trains. + This caused traffic jams. (which in turn)
- A thermometer is an instrument. + It measures temperature. (that)
- He is the director. + In that role he signs all contracts. (as such)
Pokaż odpowiedzi
5. Dopasowywanie. Słowo → do czego służy.
- whereas
- much as
- result from
- the latter
- claims that
Pokaż odpowiedzi
6. Przetłumacz na angielski.
1) Chociaż plan jest drogi, jest najlepszy ze wszystkich. 2) Opóźnienie doprowadziło do wzrostu kosztów. 3) Przez inflację rozumie się trwały wzrost cen. 4) Obawiam się, że nie dotrzymamy terminu. 5) Pieniądze same w sobie nie są problemem.
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: lekcje 25–29 w całości i „sam w sobie” trzema zwrotami — as such, per se, in itself; as such w znaczeniu „w tym charakterze” i ostrożność z As such w znaczeniu „dlatego”. Dalej — lekcja 31: opis danych.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Mini-wypowiedź
Opowiedz na głos i zapisz dziesięć zdań — wyważoną analizę spornej decyzji w twoim mieście albo w pracy. Potrzebne są kontrast i przyzwolenie, łańcuch przyczynowy z trzech ogniw, jedna definicja, dwie-trzy kolokacje z lekcji 28, relacja cudzej opinii z czasownikiem ramy i jedno as such, per se albo in itself.
Lista kontrolna przed lekcją 31:
- kontrast przez whereas albo while, przyzwolenie przez although albo much as? po albeit nie ma zdania?
- kierunek result in / result from poprawny? po lead to — rzeczownik? the reason for?
- pojęcia ogólne bez the? definicja ma pojęcie nadrzędne? such a w liczbie pojedynczej?
- make dla wyniku, do dla zajęcia? oficjalne słowa — tylko w liście?
- o tekście — czas teraźniejszy? nie ma discusses about ani according to me?
- as such po rzeczowniku, a nie such as?
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne