Ipakita ang sanhi at bunga
Kaya kong bumuo ng kadena ng mga sanhi nang sa gayon ay makita ng mambabasa kung ano ang nagmumula sa ano.
Inihayag na oras ng pangunahing bahagi. Dalawa sa mga pangunahing bloke ay walang numero, kaya mas mahaba ang tunay na aralin kaysa sa kabuuan nito.
Gramatika
18 minMarunong na kayong mag-ugnay ng sanhi at bunga sa ilang paraan: because at because of (A2 #31), as at since (B1 #32), owing to at due to (B2 #21), so, therefore, consequently, as a result (B2 #23). Lahat ng ito ay nasa pagitan ng dalawang bahagi, parang bisagra. Ngayon — mas siksik na paraan: ang pandiwa o ang pangngalan mismo ang nagdadala ng ugnayan ng sanhi. Ganito isinusulat ang mga ulat at mapanuring teksto. Pinapalitan ng iisang pangungusap na The delay resulted in higher costs ang dalawa: “Nagkaroon ng pagkaantala. Dahil dito, tumaas ang mga gastos.”
Anyo: mga pandiwa ng sanhi. Sanhi o bunga ang simuno, at doon nakasalalay ang pagpili ng pandiwa.
| ano ang nauuna | pandiwa | halimbawa |
|---|---|---|
| sanhi | cause + pangngalan | The storm caused serious damage. |
| sanhi | cause + sino / ano + to + pandiwa | The noise caused the baby to wake up. |
| sanhi | lead to + pangngalan o -ing | The delays led to empty shelves. |
| sanhi | lead + sino + to + pandiwa | The figures led us to change our plans. |
| sanhi | result in + pangngalan o -ing | The shortage resulted in higher costs. |
| sanhi, isa sa ilan | contribute to + pangngalan | The price rise contributed to the fall in sales. |
| bunga | result from + pangngalan | The higher costs resulted from the shortage. |
| bunga | be caused by + pangngalan | The damage was caused by the storm. |
Ang pang-ukol ang nagpapasya ng direksiyon. Nakatingin pasulong ang result in, mula sanhi patungo sa bunga: “humantong sa”, “nagresulta sa”. Nakatingin paatras ang result from, mula bunga patungo sa sanhi: “nagmula sa”, “bunga ng”. Iisang pandiwa ito, at ang maliit na salita pagkatapos nito ang gumagawa ng lahat. Palitan ang pang-ukol, at magkakapalit ng puwesto ang sanhi at ang bunga. Pagsubok: isalin ang pangungusap sa Tagalog — kung tama ang “humantong sa”, in ang kailangan; kung tama ang “nangyari dahil sa” o “bunga ng”, from.
lead to at cause — halos magkasingkahulugan, pero may pagkakaiba. Mas madalas sabihin ang cause tungkol sa tuwiran at agarang sanhi, kadalasang hindi kanais-nais: cause damage, cause problems, cause delays. Inilalarawan ng lead to ang landas, minsan mahaba, sa ilang hakbang. Mahalaga kung ano ang kasunod ng pandiwa. Pagkatapos ng lead to at result in — pangngalan o anyong -ing, dahil pang-ukol dito ang to at in: led to prices rising. Kung pandiwa ang kailangan, binabanggit kung sino ang kumikilos, at inilalagay ang to: led companies to raise prices, caused prices to rise.
contribute to — “mag-ambag, makadagdag”. Ginagamit ito kapag hindi lang iisa ang sanhi. Napakahalaga ng salitang ito sa tapat na pagsusuri: bihirang iisa lang ang sanhi ng isang pangyayari.
Mga pangngalan ng sanhi at ang mga pang-ukol nila. Madalas na pangngalan ang ginagamit ng ulat para sa sanhi at bunga, at may sariling pang-ukol ang bawat isa. Hindi ito mahuhulaan mula sa Tagalog, kung saan “ng” at “sa” lang ang nasa lugar na iyon:
| the reason for the delay | ang dahilan ng pagkaantala |
| the cause of the fire | ang sanhi ng sunog |
| the result of a mistake, the consequence of a decision | resulta, kahihinatnan ng isang bagay |
| an effect on sales, an impact on sales | epekto sa benta |
| as a result of the strike | bilang resulta ng welga |
Madalas na iisang salita sa Tagalog ang reason at cause — “dahilan”, bagaman may salitang “sanhi”. Ang the reason for — paliwanag kung bakit may ginawa ang isang tao o kung bakit ganoon ang nangyari. Ang the cause of — ang pisikal na nagdulot ng pangyayari: the cause of the fire. At pang-ukol ang as a result of, gaya ng because of: pangngalan ang kasunod nito, hindi pangungusap.
Ang kadena. Para hindi mawala sa mambabasa ang hibla, nagsisimula ang bawat bagong kawing sa pinagtapusan ng nauna. Nakakatulong ang which para sa buong pangungusap (B2 #14) at ang in turn — “naman, bilang kasunod”:
The delays led to empty shelves, which in turn caused customers to switch to other brands.
as at since laban sa because. Inilalagay ang as at since sa simula kapag alam na o halata na sa mambabasa ang dahilan: As fewer drivers were available, deliveries were late. Nagdadala ng bago ang because at sumasagot sa tanong na “bakit?”, kaya mas madalas itong nasa likod ng pangunahing bahagi. Puwede ring “mula nang” ang since (A2 #5). Kung posible ang kalituhan, piliin ang as o because.
Paghambingin.
| The delay resulted in higher costs. | Una ang pagkaantala, saka ang mga gastos. |
| The delay resulted from higher costs. | Una ang mga gastos, saka ang pagkaantala. |
Iisa ang mga salita, pero baligtad ang kuwento.
Iba pang halimbawa:
| Speeding often results in serious accidents. | Madalas humantong sa malulubhang aksidente ang sobrang bilis. |
| Most of the complaints resulted from one faulty update. | Karamihan sa mga reklamo ay nagmula sa iisang sirang update. |
| The new law had a strong effect on small businesses. | Malakas ang naging epekto ng bagong batas sa maliliit na negosyo. |
| As a result of the strike, all flights were cancelled. | Bilang resulta ng welga, kinansela ang lahat ng flight. |
| Lower interest rates led more people to buy houses. | Dahil sa mas mababang interes, mas maraming tao ang bumili ng bahay. |
Hindi ganito ang sinasabi. ✗ The accident was resulted from a technical fault → ✓ The accident resulted from a technical fault o The accident was caused by a technical fault. Walang balintiyak ang result: ang pang-ukol na ang nagbibigay ng direksiyon. ✗ The storm caused that the match was cancelled → ✓ The storm caused the match to be cancelled: pagkatapos ng cause — sino / ano + to, hindi that.
affect at effect. Walang pang-ukol ang pandiwang affect — “makaapekto”: The changes affected our sales. Ang pangngalan — effect on: The changes had a strong effect on our sales. ✗ The changes affected on our sales → ✓ The changes affected our sales.
Subukin ang sarili. Anong pang-ukol ang nasa The heavy rain resulted ___ floods at sa The floods resulted ___ the heavy rain? Paano sasabihin ang “ang dahilan ng pagkakamali” — reason of o reason for? Ano ang ilalagay pagkatapos ng led us: change o to change?
ipakita ang mga sagot
Mga mali ng mga nagsasalita ng Filipino
isinulat para sa iyong wikaresult to at ang baligtad na direksiyon
✗ The delay resulted to higher costs → ✓ The delay resulted in higher costs. Sa Tagalog, “sa” ang kasunod ng “magresulta” at ng “magmula” (“nagresulta sa pagkaantala”, “nagmula sa kakulangan”), at madalas itong isinasalin bilang to. Pero in o from lang ang kasama ng result, at magkasalungat ang direksiyon nila. Tama ang gramatika ng The higher costs resulted in the delay, pero kung baligtad ang nangyari, mali ang sinasabi nito: kailangan ✓ The higher costs resulted from the delay.
the reason of
✗ The main reason of the delay was the weather
✓ The main reason for the delay
Sa “ang dahilan ng pagkaantala”, nagiging of ang “ng”, gaya sa the cause of. Pero for ang sariling pang-ukol ng reason.
lead to + batayang anyo
✗ The new tax led to raise prices
✓ The new tax led to higher prices
o led companies to raise prices. Mukhang tanda ng pandiwa ang to pagkatapos ng lead, gaya ng sa in addition to (B2 #23), pero pang-ukol ito, at pangngalan ang kasunod. Kung pandiwa ang gusto, kailangan ang gumagawa ng kilos.
Ang “sa” bilang on o to
✗ The changes affected on our sales
✗ The changes had an effect to our sales
✓ The changes affected our sales
o had an effect on our sales. May “sa” sa “nakaapekto sa benta” at “epekto sa benta”, kaya may pang-ukol din pagkatapos ng pandiwa, o to pagkatapos ng effect. Pero walang pang-ukol ang pandiwang affect, at on ang kasunod ng effect at impact.
due to + pangungusap
✗ The fall in sales was due to the price rose
✓ …due to the price rise
Puwedeng sundan ng pangngalan at ng pangungusap ang “dahil” (“dahil sa pagtaas”, “dahil tumaas ang presyo”), pero pangngalan lang ang kasunod ng due to, gaya ng sa B2 #21.
Pagbigkas
4 minSa kadena, may diin ang mga kawing, hindi ang mga pang-ugnay. Binibigyang-diin ng boses ang sanhi at bunga, at mabilis at mahina ang resulted in, led to:
The shortage resulted in higher costs, ‖ which in turn led to higher prices.
Sa diin nagkakaiba ang pangngalan at pandiwa: an increase /ˈɪnkriːs/ — to increase /ɪnˈkriːs/; a decrease /ˈdiːkriːs/ — to decrease /dɪˈkriːs/. Nasa unang pantig ang diin ng pangngalan, at nasa ikalawa ang sa pandiwa. Pareho silang lumalabas sa ulat tungkol sa mga sanhi.
Nagtatapos sa may-tinig na /z/ ang cause at because: cause /kɔːz/, because /bɪˈkɒz/. Huwag ipagkamali ang cause /kɔːz/ sa course /kɔːs/: kapag naging /s/ ang /z/, gaya ng sa “bikos”, magkatunog na ang dalawang salita.
Mga salita ng aralin: result /rɪˈzʌlt/ — nasa ikalawang pantig ang diin, sa pandiwa at sa pangngalan; consequence /ˈkɒnsɪkwəns/ — nasa una; contribute /kənˈtrɪbjuːt/ — nasa ikalawa, hindi sa una.
Teksto
6 minWHY DID WE LOSE MARKET SHARE? A SHORT ANALYSIS
Sales of our frozen meals fell by eighteen per cent between January and June. This report looks at the causes of the fall and its consequences for the business.
The main reason for the problem was a shortage of lorry drivers. As fewer drivers were available, deliveries to supermarkets were often two or three days late. The delays led to empty shelves in many stores, which in turn caused some customers to switch to other brands. Once shoppers had changed brands, few of them came back.
The shortage also resulted in higher costs. We had to pay agency drivers almost twice the usual rate, and as a result of these extra costs, we raised our prices by five per cent. The price rise contributed to the fall in sales, although it was not the main cause.
It would be wrong, however, to blame the drivers alone. Part of the fall resulted from factors outside our control: an unusually warm spring reduced demand for frozen food across the whole market, and this had an effect on every company in the sector.
Since the shortage is likely to continue, we recommend signing long-term contracts with two delivery firms. This should reduce delays and therefore protect our place on the shelves.
Mga pagsasanay
35 min1. Pagpili: result in o result from? Ilagay ang pandiwa sa tamang panahunan.
- The delay higher costs last month
- The higher costs the delay last month
- Most accidents on this road speeding
- Speeding often serious accidents
- The fire last night a faulty cable
- The new rules fewer complaints last year
Ipakita ang mga sagot
2. Ilagay ang pang-ukol. Kung hindi ito kailangan, ilagay ang —.
- The main reason the delay was the weather
- Nobody knows the exact cause the fire
- The new law had a strong effect small businesses
- Higher prices led a fall in demand
- Several factors contributed the crisis
- The strike affected thousands of passengers
- The accident was the result a simple mistake
- As a result the strike, all flights were cancelled
Ipakita ang mga sagot
3. Isulat muli bilang iisang pangungusap, simula sa mga salitang nasa panaklong at gamit ang ibinigay na pandiwa.
- There were several accidents because the roads were icy. (The icy roads … lead to)
- The project was late because the supplier made a mistake. (The supplier's mistake … cause … to)
- Prices went up because there was a shortage of oil. (The rise in prices … result from)
- The baby woke up because of the noise. (The noise … cause … to)
- More people bought houses because the bank lowered interest rates. (The lower interest rates … lead … to)
- The company lost customers partly because of the bad reviews. (The bad reviews … contribute to)
Ipakita ang mga sagot
4. Pagsamahin bilang kadena gamit ang which in turn.
- The strike stopped the trains. + This caused huge traffic jams.
- The heavy rain flooded the fields. + This led to a poor harvest.
- Prices rose sharply. + This reduced demand.
- The website crashed. + This resulted in hundreds of complaints.
Ipakita ang mga sagot
5. Paghahanap ng mali. Hanapin at itama; may isang mali sa bawat pangungusap.
- The main reason of the delay was the weather.
- The new tax led to raise prices.
- The storm caused that the match was cancelled.
- The changes affected on our sales.
- The accident was resulted from a technical fault.
- The fall in sales was due to the price rose.
Ipakita ang mga sagot
6. Isalin sa Ingles.
1) Ang pangunahing dahilan ng pagkaantala ay ang kakulangan ng mga drayber. 2) Humantong sa pagbaba ng benta ang pagtaas ng mga presyo. 3) Dulot ng sirang kable ang sunog. 4) Dahil hindi tumatakbo ang mga tren, nanatili kami sa bahay. 5) Naapektuhan ng mga bagong tuntunin ang lahat ng empleyado.
Ipakita ang mga sagot
Buod
Natalakay: ang mga pandiwa ng sanhi — cause at cause somebody to, lead to at lead somebody to, result in at result from at ang direksiyon nila, contribute to, be caused by; ang mga pangngalang the reason for, the cause of, the effect on, the result of, as a result of; ang kadena gamit ang which in turn; as at since para sa alam nang dahilan. Susunod — aralin 27: depinisyon at paglalahat.
Dulo ng core
Itinuturing na tapos ang aralin kapag nagawa na ang mga ehersisyo. Lahat pagkatapos nito ay opsyonal.
opsyonal
Bokabularyo para sa deck
15 salita- result in /rɪˈzʌlt ɪn/ magresulta sa, humantong sa
- result from /rɪˈzʌlt frəm/ magmula sa, maging bunga ng
- lead to /ˈliːd tə/ humantong sa, mauwi sa
- contribute to /kənˈtrɪbjuːt tə/ mag-ambag sa, makadagdag sa
- affect /əˈfekt/ makaapekto, apektuhan
- consequence /ˈkɒnsɪkwəns/ kahihinatnan, bunga
- in turn /ɪn ˈtɜːn/ naman, bilang kasunod
- factor /ˈfæktə/ salik
- analysis /əˈnæləsɪs/ pagsusuri
- market share /ˌmɑːkɪt ˈʃeə/ bahagi sa merkado
- frozen /ˈfrəʊzn/ nakayelo, frozen
- switch to /ˈswɪtʃ tə/ lumipat sa
- brand /brænd/ tatak, brand
- agency /ˈeɪdʒənsi/ ahensiya
- long-term /ˌlɒŋ ˈtɜːm/ pangmatagalan
Pagsulat
Walo hanggang sampung pangungusap — maikling ulat kung bakit nagbago ang isang sukatan: humaba ang pila sa klinika, bumaba ang bilang ng bisita sa museo, nagmahal ang pamasahe. Banggitin ang pangunahing dahilan, ipakita ang kadenang may tatlong kawing at isang dahilang “nag-ambag” lang.
Halimbawa
Visitor numbers at the town museum fell by a quarter last year. The main reason for the fall was the closure of the car park. As visitors could no longer park nearby, many families stopped coming at weekends, which in turn led to lower sales in the café. The café's losses resulted in shorter opening hours, and this caused even more visitors to stay away. Bad weather in the summer also contributed to the fall, although it was not the main cause. The change in opening hours affected school groups most of all. We recommend reopening the car park as soon as possible.
Checklist
Magsanay sa araling ito sa iba pang mga seksyon
May ideya ka ba para sa feature?
⚑ opsyonal