Tekrar 5 (25–29. dersler)

“O kadar soğuktu ki evde kaldık.” “O kadar uzun bir gündü ki hemen uyudum.” Türkçede iki cümlede de aynı “o kadar … ki” vardır; İngilizcede ise iki ayrı kelime karşılık gelir — so ve such. Aralarındaki seçimi anlam değil, ardından gelen şey belirler. “Ki”ye ise that karşılık gelir.

Biçim. so + sıfat ya da zarf; such + isim, sıfatlı ya da sıfatsız. Sonuç that ile bağlanır.

Tek satırlık kural: “o kadar”dan sonra isim geliyorsa — such; yalnızca sıfat ya da zarf geliyorsa — so. Türkçe kelime burada yol göstermez: “o kadar soğuk” — so, “o kadar soğuk bir gün” — such. “Öyle” de iki durumda kullanılır: “öyle iyi biri ki…” — such a nice person, ama “o öyle iyi ki…” — He's so nice. Karar veren Türkçe kelime değil, ondan sonra İngilizce bir isim olup olmadığıdır.

Artikel. Tekil sayılabilen isimde a, such'tan sonra gelir: such a nice day, such an interesting book. Çoğul ve sayılamayan isimden önce artikel yoktur: such nice people, such good news, such bad weather.

Miktarla so. much, many, few, little'dan önce, ardından isim gelse de her zaman so kullanılır: There were so many people that we couldn't get in. I had so little time that I took a taxi. Sebebi şu: burada so ismin değil, miktar kelimesinin önünde durur. Konuşmada so many ve so much yerine such a lot of da denir: There were such a lot of people…

that düşebilir. Konuşmada that çoğu zaman kaybolur: It was so cold we stayed in. It was such a good film I watched it twice.

Soruda ve olumsuzlukta kural aynıdır: Why are you so tired? — “Neden bu kadar yorgunsun?” I've never seen such a beautiful garden. — “Hiç bu kadar güzel bir bahçe görmedim.” that'ten önce virgül konmaz: sonuç birinci kısma sıkı sıkıya bağlıdır.

Nasıl okunur. Bu cümlelerde so ve such vurguludur — bütün düşünce onlara dayanır: It was SO cold…, It was SUCH a long day…. that ise vurgusuzdur: /ðət/. Vurgu kaldırılırsa cümle baskısız, sıradan bir bilgi gibi duyulur.

Sonuçsuz — ünlem. so ve such, that olmadan da kendi başlarına güçlendirir: It's so cold today! She's such a nice person! Bu, very'den daha duygusaldır: very bilgi verir, so ve such ise ünlem gibidir.

Karşılaştırın — too (A1 #18) ve enough (A2 #13) ile:

Anlam yakın, ama so … that ne olduğunu anlatır, too … to ise neyin yapılamadığını.

Başka örnekler:

Böyle söylenmez. ✗ It was so cold weather → ✓ It was such cold weather / The weather was so cold. ✗ a such nice day → ✓ such a nice day. ✗ so much people → ✓ so many people.

Kendinizi sınayın. so mu, such mı: It was ___ a good idea? “O kadar çok insan vardı ki içeri giremedik” nasıl söylenir? It was a such boring film cümlesinde yanlış olan ne?