Að segja hvernig nákvæmlega

Í lexíu A2 #15 svaraði atviksorðið spurningunni „hvernig?“: slowly, carefully, well, hard. Nú bætast við þrjár nákvæmari upplýsingar: að hve miklu leyti (quite well, extremely carefully), í samanburði við hvern (more carefully than my brother) og hvar atviksorðið stendur í setningunni.

Gráðuatviksorð — „að hve miklu leyti“. Þau standa á undan lýsingarorði eða öðru atviksorði og sýna hversu sterkur eiginleikinn er:

a bit er talmál og nær alltaf um eitthvað óþægilegt: a bit cold, a bit expensive, a bit late. Um það sem er gott er það yfirleitt ekki sagt: í stað „a bit good“ er sagt quite good.

quite krefst athygli í breskri ensku. Með venjulegu lýsingarorði — good, big, tired, interesting — merkir það „frekar, í meðallagi“, oft aðeins minna en búist var við: The film was quite good — „myndin var ágæt“, en engin hrifning. Með lýsingarorði sem er „fullt“ í sjálfu sér — right, sure, true, impossible — merkir quite „fullkomlega“: You're quite right — „þú hefur alveg rétt fyrir þér“. I'm not quite sure — „ég er ekki alveg viss“. Í bandarískri ensku hljómar quite good hlýlegar, nánast „mjög góður“.

rather merkir líka „frekar“, en með blæbrigðinu „meira en maður hefði viljað“ eða „meira en búist var við“: It's rather cold today. The exam was rather difficult. Með jákvæðu orði lýsir rather ánægjulegri undrun: The food was rather good — „maturinn reyndist bara góður“.

fairly er rólegasta og veikasta „frekar“: I know him fairly well. pretty er „frekar“ í talmáli: It's pretty expensive. Ekki rugla því saman við lýsingarorðið pretty — „sætur, laglegur“.

completely og totally standa oftast með sögn, á undan henni: I completely forgot. — „Ég gleymdi því alveg“. very fer hins vegar ekki með sögn: á undan sögninni er sett really, á eftir andlaginu very much: I really like this city, I like this city very much.

Stigbreyting atviksorða. Atviksorð eru stigbreytt eins og lýsingarorð (lexía A2 #7). Löng atviksorð á -ly taka more og most, stutt fá endingu:

Stutt atviksorð án -ly — fast, hard, late, early, soon — fá -er, eins og lýsingarorð. early endar á -ly, en það er ekki viðskeyti heldur hluti orðsins, þess vegna earlier. well og badly eru óregluleg — eins og good og bad.

Borið er saman með than: She drives more carefully than her brother. Jöfnuður og ójöfnuður — as … as og not as … as, eins og hjá lýsingarorðum: He doesn't speak French as well as his wife.

Á eftir than og as er í talmáli sett me, him, her: She sings better than me. Aðeins vandaðra er að nota sögn: than I do, as he does. Hvort tveggja er rétt.

Í talmáli heyrist oft Can you speak slower? eða Come quicker! — stutta myndin í stað more slowly, more quickly. Svona er talað, en í rituðu máli og vönduðu tali skaltu halda þig við more slowly.

Staða atviksorðsins. Atviksorðið á þrjá staði í setningunni, og blæbrigðin ráðast af staðnum:

Í lok setningar koma atviksorðin í röðinni „hvernig — hvar — hvenær“: She sang beautifully at the concert last night. Atviksorð um hátt má líka setja í miðjuna, á undan sögninni: He slowly opened the door — þannig hljómar setningin aðeins bókmenntalegar. Í byrjun eru sett matsorð: Luckily, Unfortunately, Surprisingly, Honestly — „sem betur fer“, „því miður“, „merkilegt nokk“, „satt að segja“. Á eftir þeim er sett komma í rituðu máli.

Aðalbannið er enn það sama og í lexíum A1 #7 og A2 #15: atviksorðið fer ekki á milli sagnar og andlags. Rétt er She speaks German well, ekki ✗ She speaks well German.

Berðu saman pör þar sem tveir stafir breyta merkingunni:

hardly og lately eru ekki atviksorð af hard og late, heldur sjálfstæð orð með eigin merkingu.

Fleiri dæmi:

Svona er ekki sagt. ✗ The water wasn't enough warm → ✓ The water wasn't warm enough. enough stendur á eftir lýsingarorði og atviksorði (A2 #13): fast enough, well enough.

Prófaðu kunnáttuna. Hvernig biðurðu einhvern að tala hægar? Hvað merkir The hotel was quite good í breskri ensku? Hvar á well að standa í She speaks German?