Málfræði ~61 mín af kjarna eftir

Að segja frá áformum sem fóru út um þúfur

Eftir þessa kennslustund geturðu

Ég get sagt frá áformum sem urðu ekki að veruleika og frá því sem átti að gerast.

Hefja kennslustund Kjarni 61 mín · skref: 6 · valfrjálst: +2

Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.

Málfræði

16 mín.

Í B1 #5 valdirðu á milli fimm mynda framtíðarinnar. En framtíð er líka til í frásögn af fortíðinni: í gærmorgun var fundurinn enn fram undan, og svo var hætt við hann. Framtíð séða frá punkti í fortíðinni myndar enskan með því að færa hana eitt skref aftur: am going to → was going to, will → would. Sömu tilfærslu gerðirðu í endursögn (B1 #15).

Myndin — spegilmynd framtíðarmyndanna:

framtíð séð frá „núna“ framtíð séð frá „þá“ hvað hún segir
I'm going to call her. I was going to call her. áform, oft óuppfyllt
I'll help you. He said he would help me. loforð, vænting, skoðun á framtíðinni
I'm meeting Sam at six. I was meeting Sam at six. samkomulag
The film is about to start. The film was about to start. rétt í þann veginn
I'm supposed to be there at nine. I was supposed to be there at nine. svona var samið eða svona á það að vera (B1 #11)

Neitun og spurning eru myndaðar eins og hjá was og would: I wasn't going to tell anyone. Were you going to call me? He said he wouldn't be late.

was going to — aðalmynd lexíunnar. Hún nefnir áform sem voru til í fortíðinni. Ein og sér segir hún ekki hvort þau rættust, en í lifandi máli gefur hún nær alltaf í skyn: það gekk ekki. Þess vegna fylgir henni svo oft but:

I was going to call you, but I forgot. — „Ég ætlaði að hringja í þig, en ég gleymdi því.“ We were going to buy that flat, but somebody offered more.

Ef allt gekk upp er yfirleitt ekki talað um áformin, heldur einfaldlega sagt frá atburðinum: I called you yesterday. was going to hefur líka aðra merkingu — spá úr fortíðinni út frá því sem sást: The sky was black. It was going to rain.

Í stuttu svari er sögninni sleppt, en to heldur sér: — Did you call her? — I was going to, but I forgot.

would — framtíð í orðum og hugsunum annarra. Það stendur á eftir say, promise, think, know, hope, be sure: He promised he would call. I thought it would be easy. Þetta er ekki would skilyrðissetninga („myndi“ í „ég myndi koma ef …“): hér er would einfaldlega will fært aftur um eitt skref, eins og „mun“ verður „myndi“ í „hann sagði að hann myndi hringja“. Í rituðum frásögnum horfir would fram á við frá sjónarhóli frásagnarinnar: It was a decision that would change her life. — „ákvörðun sem átti eftir að breyta lífi hennar“.

was about to — „var í þann veginn að“, „var alveg að fara að“. Oftast er það rofið af öðrum atburði, og þá hefst seinni hlutinn á when: I was about to leave when the phone rang. Eins og be about to (B1 #5) þolir þessi mynd ekki að tími sé nefndur. Til áherslu er sagt was just about to.

was supposed to — samkvæmt samkomulagi eða reglum (B1 #11). Hér er ekki talað um mín eigin áform, heldur um það sem aðrir bjuggust við eða stóð í tímaáætluninni: The train was supposed to arrive at six. Yfirleitt er líka hér gefið í skyn að það gekk ekki. was er hér skylda: ✗ The train supposed to arrive at six.

Past Continuous — samkomulag úr fortíðinni. Eins og I'm meeting Sam at six segir frá því sem þegar er ákveðið (B1 #5), segir I was meeting Sam at six frá fundi sem þá var ákveðinn. Slík setning leiðir líka yfirleitt að frásögn af því sem kom í veg fyrir hann: We were having dinner with the Browns on Saturday, but they cancelled. — „Á laugardaginn ætluðum við að borða með Brown-hjónunum — það var búið að ákveða það — en þau hættu við.“ Frá bakgrunni (B1 #2) greinir hana tímaorð um framtíð: on Saturday, at six, the next day.

Berðu saman — hver átti framtíðina:

I was going to finish it on Friday. ég ákvað það sjálfur
I was supposed to finish it on Friday. um það var samið, þess var vænst af mér
I was about to finish it when the power went off. aðeins mínúta eftir

Berðu saman áform og atburð:

I was going to send the report on Friday. ætlaði — og sendi hana líklega ekki
I sent the report on Friday. sendi hana

Svona er ekki sagt. ✗ I was about to leave in ten minutes → ✓ I was going to leave in ten minutes eða einfaldlega I was about to leave. about to merkir þegar „eftir andartak“.

Prófaðu kunnáttuna. Hvað merkir We were going to buy that flat: var íbúðin keypt eða ekki? Hvernig svararðu „Ég ætlaði að gera það, en hafði ekki tíma“ við spurningunni Did you finish the report? Hver er munurinn á I was going to call og I was supposed to call?

sýna svörin
líklega ekki — was going to segir yfirleitt frá því sem rættist ekki; I was going to, but I didn't have time / I was going to, but I ran out of time; hið fyrra eru mín eigin áform, hið síðara það sem um var samið eða ætlast var til af mér.
Auglýsing

Villur íslenskumælandi nemenda

skrifað fyrir þitt tungumál
1

„Átti að“ sem should

„Ég átti að klára skýrsluna á föstudaginn, en…“ → ✗ I should finish the report on Friday, but the printer broke → ✓ I was supposed to finish the report on Friday, but the printer broke. Sama gildra og í B1 #11: íslenska „eiga að“ nær bæði yfir „það væri rétt“ og „svona var ætlunin“. En should segir aðeins hvað væri rétt og segir ekkert um áætlun sem stóðst ekki. „Lestin átti að koma klukkan sex“ — ✓ The train was supposed to arrive at six.

2

Sögnin á undan frumlaginu á eftir tímaorðinu

✗ On Monday was I going to finish the report

✓ On Monday I was going to finish the report

„Á mánudaginn ætlaði ég að klára skýrsluna“: á íslensku kemur sögnin strax á eftir tímaorði sem stendur fremst. Á ensku stendur frumlagið fyrst, líka á eftir On Monday (eins og í B1 #7); með was I fremst verður setningin að spurningu.

3

Stutta svarið án to

✗ — Did you call her? — I was going, but I forgot

✓ I was going to, but I forgot

Á íslensku getur „að“ ekki staðið eitt í lok setningar og fellur burt með sögninni. Á ensku er sögninni sleppt, en to stendur eftir; án þess merkir I was going „ég var á leiðinni“.

Framburður

4 mín.

was going to dregst saman í hröðu tali í /wəz ˈɡənə/, were going to — í /wə ˈɡənə/: I was going to call you /aɪ wəz ˈɡənə ˈkɔːl jə/. Það þarf ekki að skrifa gonna, en það verður að þekkja það á hljóðinu (eins og í B1 #5).

Í lok setningar hljómar to fullt — /tuː/: I was going to. /aɪ wəz ˈɡəʊɪŋ tuː/. Það hefur ekkert til að styðjast við og dregst ekki saman.

was about to og supposed to — með einu /t/ á mótunum: /wəz əˈbaʊ tə/, /səˈpəʊs tə/. Endingin /zd/ í supposed einfaldast í /s/ á undan /t/.

was með áherslu — afsökun. I WAS going to call you! /aɪ ˈwɒz ˈɡəʊɪŋ tə ˈkɔːl jə/ — með fullu /wɒz/ og þunga merkir þetta „ég ætlaði það í alvöru, satt að segja!“.

Auglýsing

Texti

6 mín.

It was supposed to be a quiet week. On Monday I was going to finish the annual report, on Tuesday I was meeting a new client for lunch, and on Friday I was flying to Edinburgh for my cousin's birthday. The report was supposed to go to the directors on Thursday morning.

All my plans fell through. On Monday the client phoned. He had promised that he would send the final numbers the week before, but now he had changed his mind about half of them, so the report would have to wait.

On Tuesday I was about to leave for lunch when his assistant wrote to say that he was ill and the meeting was postponed. I was going to call him and suggest another day, but by then my manager was standing at my desk. The directors wanted the report a day early.

I worked until midnight on Tuesday and Wednesday. I thought I would finish on Wednesday evening, but the printer broke and the numbers still didn't add up.

On Thursday I sent the report at last. I had one free evening before my flight, and I was going to pack after dinner. At six o'clock the airline sent a message: the flight was cancelled because of a strike.

My cousin was very kind about it. "Don't worry," she said. "You were going to sleep through the whole party anyway."

Upplesin

Æfingar

35 mín.

1. Eyðufylling. was going to, would, was about to eða was supposed to?

  1. I call you last night, but I fell asleep
  2. He promised that he send the numbers by Wednesday
  3. I leave the house when it started to pour — aðeins mínúta var eftir
  4. According to the timetable, the train arrive at six, but it was forty minutes late
  5. We start dinner when the doorbell rang — allt var þegar komið á borðið
  6. I thought the exam be easy, but it was a nightmare
  7. We have a barbecue, but the weather was awful
Sýna svörin
was going to / was supposed to; would; was about to; was supposed to; were about to; would / was going to / was supposed to; were going to / were supposed to

2. Villuleit. Finndu villuna og leiðréttu hana. Ein villa í hverri setningu.

  1. He promised he will call me on Monday, but he never did.
  2. I was going, but I ran out of time. (svar við Did you finish it?)
  3. The meeting supposed to start at nine.
  4. I was about to leave in half an hour.
  5. I thought it will be easy, but it was a nightmare.
  6. We were going buy a new car, but prices went up.
Sýna svörin
He promised he would call me on Monday, but he never did; I was going to, but I ran out of time; The meeting was supposed to start at nine; I was going to leave in half an hour / I was about to leave; I thought it would be easy, but it was a nightmare; We were going to buy a new car, but prices went up

3. Umorðaðu með was going to … but. Tvær setningar — ein áform sem rættust ekki.

  1. I planned to call you. I forgot.
  2. She intended to study medicine. She changed her mind.
  3. We planned to eat outside. It started to rain.
  4. They intended to sell the house. Nobody wanted to buy it.
  5. I planned to take the bus. I missed it.
Sýna svörin
I was going to call you, but I forgot; She was going to study medicine, but she changed her mind; We were going to eat outside, but it started to rain; They were going to sell the house, but nobody wanted to buy it; I was going to take the bus, but I missed it

4. Breyttu beinni ræðu í endursögn með would.

  1. "I'll send the numbers on Wednesday," he promised.
  2. "It'll be easy," I thought.
  3. "The rain will stop soon," we hoped.
  4. "I won't be late," she said.
  5. "You'll love it," they told us.
Sýna svörin
He promised he would send the numbers on Wednesday / He promised that he would send the numbers on Wednesday / He promised he'd send the numbers on Wednesday; I thought it would be easy / I thought that it would be easy / I thought it'd be easy; We hoped the rain would stop soon / We hoped that the rain would stop soon; She said she wouldn't be late / She said that she wouldn't be late / She said she would not be late; They told us we would love it / They told us that we would love it / They told us we'd love it

5. Sameinaðu tvær setningar með was about to … when.

  1. I was going to leave the office. + The phone rang.
  2. She was going to press "Send". + She noticed a mistake.
  3. We were going to go to bed. + Somebody knocked at the door.
  4. I was going to give up. + I found the answer.
Sýna svörin
I was about to leave the office when the phone rang; She was about to press "Send" when she noticed a mistake; We were about to go to bed when somebody knocked at the door; I was about to give up when I found the answer

6. Gerðu stutt svar úr vísbendingunni.

  1. Did you call her? (going to / forget)
  2. Did you finish the report? (going to / run out of time)
  3. Did the meeting start at nine? (supposed to / start late)
  4. Did he send the numbers? (promise / would / never)
Sýna svörin
I was going to, but I forgot; I was going to, but I ran out of time; It was supposed to, but it started late; He promised he would, but he never did

7. Pörun. Mynd → merking.

  1. was going to
  2. was supposed to
  3. was about to
  4. would
  5. was meeting
Sýna svörin
was going to — eigin áform sem rættust ekki; was supposed to — svona var samið eða svona átti það að vera; was about to — var alveg að fara að; would — framtíð í orðum annarra; was meeting — fundur sem búið var að ákveða

8. Þýddu á ensku.

1) Ég ætlaði að skrifa þér, en ég týndi númerinu þínu. 2) Hann sagði að hann myndi koma fyrir átta. 3) Ég var í þann veginn að fara þegar bréfið kom. 4) Fundurinn átti að byrja klukkan níu, en hann byrjaði klukkan tíu. 5) Á laugardaginn ætluðum við að hitta Önnu, en hún veiktist.

Sýna svörin
I was going to write to you, but I lost your number / I was going to text you, but I lost your number / I wanted to write to you, but I lost your number; He said he would come by eight / He said he would arrive by eight; I was about to leave when the email arrived / I was about to leave when the email came / I was about to leave when the letter came / I was about to leave when the letter arrived; The meeting was supposed to start at nine, but it started at ten; We were meeting Anna on Saturday, but she fell ill / We were going to meet Anna on Saturday, but she fell ill / On Saturday we were meeting Anna, but she fell ill / On Saturday we were going to meet Anna, but she fell ill / We were supposed to meet Anna on Saturday, but she fell ill / On Saturday we were supposed to meet Anna, but she fell ill
Auglýsing

Samantekt

Farið yfir: framtíð í liðinni tíð — was going to, would, Past Continuous um samkomulag, was about to, was supposed to; áform sem rættust ekki og stutta svarið I was going to; hver átti framtíðina — ég eða aðrir. Næst — lexía 3: hvað verður búið fyrir tiltekinn tíma.

Endir kjarna

Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.

Kennslustund 111

valfrjálst

Orðaforði í spjaldastokkinn

15 orð
  • annual /ˈænjuəl/ árlegur, árs-
  • fall through /ˌfɔːl ˈθruː/ fara út um þúfur
  • postpone /pəˈspəʊn/ fresta
  • cancel /ˈkænsl/ hætta við, ógilda
  • suggest /səˈdʒest/ stinga upp á
  • add up /ˌæd ˈʌp/ ganga upp (um tölur)
  • at last /ət ˈlɑːst/ loksins
  • pack /pæk/ pakka niður
  • airline /ˈeəlaɪn/ flugfélag
  • strike /straɪk/ verkfall
  • assistant /əˈsɪstənt/ aðstoðarmaður
  • intend /ɪnˈtend/ ætla sér, hafa í hyggju
  • pour /pɔː/ hellirigna (um rigningu)
  • give up /ˌɡɪv ˈʌp/ gefast upp
  • cousin /ˈkʌzn/ frændi, frænka (systkinabarn)

Ritun

Sex til átta setningar um viku eða ferð þegar ekkert fór eins og ætlað var: hvað þú ætlaðir að gera, hverju var þér lofað, hvað átti að gerast og hvað kom í veg fyrir það á síðustu stundu.

Fyrirmynd

Last summer we were going to spend a week in Cornwall. We had booked a cottage, and the owner had promised that he would leave the keys under the mat. Our train was supposed to leave at nine, but it was cancelled. We were about to give up when my brother offered to drive us. When we finally arrived, there were no keys under the mat. I was going to phone the owner, but my battery was dead.

Gátlisti

Drög vistuð á þessu tæki

Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?

Senda hugmynd
Auglýsing
Auglýsing