Að sannfæra
Ég get styrkt fullyrðingu með orðum, ekki með röddinni, og staðið fast á mínu á kurteisan hátt.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Málfræði
17 mín.Þegar okkur er ekki trúað bætum við á íslensku við smáorði eða leggjum þunga á orðið með röddinni: „jú, ég sendi það víst“, „ég sendi það nú“, „ég SENDI það“. Smáorð eins og „víst“, „nú“ og „sko“ eiga sér enga beina samsvörun á ensku, og þungi raddarinnar sést ekki í rituðu máli. En enskan á sér málfræðilegt tæki — hjálparsögnina do, sem er sett inn í játandi setningu. Hún vinnur sama verk og íslenska „víst“ eða „í alvöru“.
do til áherslu: myndin. Í Present Simple og Past Simple er staðhæfing mynduð án hjálparsagnar. Til áherslu er hún sett aftur inn — alveg eins og í spurningu og neitun. Tíð og persónu sýnir do, does eða did, og aðalsögnin stendur í nafnhætti.
| venjulegt | með áherslu | á íslensku |
|---|---|---|
| I sent the file. | I did send the file. | Ég sendi nú skrána. |
| She knows about it. | She does know about it. | Hún veit í alvöru af þessu. |
| We checked the figures. | We did check the figures. | Við fórum nú samt yfir tölurnar. |
| I like your idea. | I do like your idea. | Mér líst virkilega vel á hugmyndina þína. |
| Sit down. | Do sit down. | Fáðu þér endilega sæti. |
Ef í setningunni er þegar be, have í núliðinni tíð eða háttarsögn þarf ekkert do: áherslan fer á þá sögn sem fyrir er — I AM listening, I HAVE read it, We CAN finish by Friday. do kemur í stað hjálparsagnar sem vantar í setninguna, og við hliðina á annarri hjálparsögn hefur það ekkert hlutverk.
Hvenær það er notað.
- Til að mótmæla þegar viðmælandinn heldur hinu gagnstæða fram: — You didn't tell me. — I did tell you, twice.
- Til að viðurkenna röksemd viðmælandans — og standa strax fast á sínu. Þetta er helsta bragð kurteislegrar ákveðni: I do understand your position, but I need an answer today. Þú tekur í einlægni undir hluta þess sem sagt var, og þess vegna hljómar „en“-ið þitt ekki ruddalega. Á sama hátt eru I do appreciate your help, but… og I do see your point, but… mynduð. Ákveðin en kurteis lokaorð í deilu eru I'm afraid I must insist on a refund: á eftir insist kemur on (B1 #16).
- Til að leggja áherslu á tilfinningu eða bón: I do hope you can come. Boðháttur með do er hlýlegt, ákveðið boð, eins og íslenska „endilega“: Do come in, Do let me know. Hann hljómar kurteislega og dálítið gamaldags og breskur.
Berðu saman. I sent it on Monday — einföld tilkynning. I did send it on Monday — svar við efasemd: „ég sendi það, ég fullvissa þig um það“. Ef enginn efast hljómar do til áherslu undarlega, eins og svar við spurningu sem enginn spurði. Það má sameina really: I really did send it — enn sterkara.
Afturbeygt fornafn — „sjálfur“. Þú þekkir það úr B1 #22: I'll do it myself. Hér skiptir staðan máli. Strax á eftir nafnorðinu leggur fornafnið áherslu á hver það er: The director himself signed the letter — „forstjórinn sjálfur, ekki einhver neðar í röðinni“. Aftast í setningunni segir það að manneskjan hafi gert þetta persónulega: I checked the figures myself — „ég fór sjálfur yfir þær“. Í deilu eru þetta sterk rök: vísað er til frumheimildar.
Andlagið fremst. Andlagið er sett fremst til að stilla því upp á móti öðru: The price we can discuss, but the deadline we can't. — „Verðið getum við rætt, en frestinn ekki.“ That I can't promise. — „Það get ég ekki lofað.“ Önnur orðaröð breytist ekki: fyrst frumlagið, svo sögnin (í umsnúningi B2 #17 fer sögnin fram fyrir frumlagið, hér ekki). Á íslensku er andlag oft sett fremst, en á ensku er bragðið sterkt og ekki notað í hlutlausu máli.
Áhersluorð.
| This is by far the best option. | by far — á undan efsta stigi: „langbesti“ |
| The new model is far more reliable. | far eða much — á undan miðstigi: „miklu áreiðanlegri“ |
| We caught the very last train. | the very — „allra“: „allra síðasta lestin“ |
| It's absolutely essential. | absolutely — með „ýtrustu“ orðum |
absolutely er yfirleitt sett á undan orðum sem sjálf merkja ýtrasta stig: essential, clear, impossible, right, certain. Með venjulegum lýsingarorðum er sagt very: very important, en absolutely essential.
Svona er ekki sagt. ✗ Myself I checked the figures → ✓ I checked the figures myself eða I myself checked the figures. Setningin hefst ekki á afturbeygðu fornafni.
Prófaðu kunnáttuna. Samstarfsmaður segir að reikningurinn hafi aldrei borist. Hvernig segirðu „Hún sendi nú reikninginn“? Hvað er að í I do am listening? Hvar á himself að standa til að segja „forstjórinn sjálfur skrifaði undir bréfið“?
sýna svörin
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumálBara „víst“ og röddin
„Jú, ég sendi það víst!“, „Ég SENDI það!“: á íslensku nægir smáorð eða þungi á orðinu. I SENT it! með sterkri áherslu skilst á ensku, en í samtali hljómar það pirrað, og í rituðu máli hverfur áherslan alveg. Í rituðu máli og í kurteislegri deilu þarf do: ✓ I did send it on Monday.
Þátíð á eftir did
✗ I did sent it → ✓ I did send it. ✗ She does knows → ✓ She does know. Íslenska á enga hjálparsögn eins og do, og tíðin situr alltaf á aðalsögninni: „sendi“. En hér hefur did þegar tekið tíðina að sér, eins og í spurningunni Did you send it?, og sögnin stendur í nafnhætti.
Sögnin á undan frumlaginu þegar andlagið er fremst
✗ The price can we discuss
✗ That can I not promise
✓ The price we can discuss
That I can't promise. „Verðið getum við rætt“, „Það get ég ekki lofað“: á íslensku kemur sögnin í annað sæti á eftir því sem stendur fremst. Á ensku heldur setningin röðinni frumlag — sögn.
insist með to
✗ I insist to speak to the manager
✓ I insist on speaking to the manager
„Ég krefst þess að fá að tala við yfirmanninn“: „að“ + nafnháttur kallar fram to, eins og í B1 #16. Á eftir insist kemur on og -ing-mynd eða nafnorð: I must insist on a refund.
„Sjálfur“ fremst
„Sjálfur fór ég yfir tölurnar“ → ✗ Myself I checked the figures → ✓ I checked the figures myself. Á íslensku má setja „sjálfur“ fremst; á ensku stendur fornafnið aftast eða strax á eftir frumlaginu.
Framburður
4 mín.do til áherslu — í sterkri mynd og með aðaláherslu. Í spurningu er do áherslulaust og hljómar /də/: Do you know? Til áherslu er það fullt orð og það sterkasta í setningunni:
| I did send it. | /aɪ ˈdɪd send ɪt/ |
| She does know. | /ʃi ˈdʌz nəʊ/, ekki /dəz/ |
| I do understand. | /aɪ ˈduː ʌndəˌstænd/ |
Aðalsögnin á eftir því er veikari. Tvær jafnsterkar áherslur (I DID SEND it) gera setninguna reiða, en ein, á did, gerir hana ákveðna og rólega.
himself, myself — áherslan á öðru atkvæði: /hɪmˈself/, /maɪˈself/. Í The director himself eru sterku orðin tvö: director og -self.
Orðið sem sett er fremst er borið fram með falli og ris, og á eftir því kemur stutt hlé:
The ↘↗price ‖ we can discuss. ↘↗That ‖ I can't promise.
Texti
6 mín.Customer: Good morning. I bought this laptop here three weeks ago, and the screen has stopped working. I'd like a refund, please. Manager: I'm sorry to hear that. Did you register it on our website? We do ask all our customers to do that. Customer: I did register it — on the day I bought it. Here's the confirmation email. Manager: Thank you. Well, we can certainly send it away for repair. That usually takes about two weeks. Customer: I do understand that repairs are your normal policy, but I need a computer for work. Two weeks without one is simply not possible. Manager: I'm afraid a refund after fourteen days isn't something I can agree to. Customer: That I appreciate. But your assistant told me himself that faulty goods could be returned within thirty days. And this was by far the most expensive thing I've ever bought in your shop. I'm afraid I must insist on a refund, or at the very least a replacement. Manager: Let me speak to head office. Do take a seat — it won't take long. Customer: Thank you. I do appreciate your help. Manager: Good news: head office have agreed to a replacement. You can take a new one home today.
Æfingar
35 mín.1. Settu inn do, does eða did — styrktu fullyrðinguna.
- — You didn't lock the door. — I lock it! I checked twice
- — She doesn't care about the project. — She care. She's just very busy
- — Nobody reads these reports. — People read them: I get questions every week
- I hope you can come to the party on Saturday
- sit down — you must be tired after your journey
- — You never phone your mother. — I phone her — every Sunday!
- He doesn't say much, but he know what he's talking about
- — Did they pay the invoice? — They pay it in the end, but three weeks late
Sýna svörin
2. Umorðaðu með do til áherslu — mótmæltu fullyrðingunni í svigunum.
- I sent you the agenda. (You never sent me the agenda.)
- She works on Fridays. (She doesn't work on Fridays.)
- We tried to call you. (You didn't even try to call.)
- He apologised. (He never apologised.)
- I understand your concerns. (You don't understand our concerns.)
- The heating works — it's just slow. (The heating doesn't work.)
Sýna svörin
3. Umorðaðu með afturbeygðu fornafni — eftir vísbendingunni í svigunum.
- The director signed the letter. (forstjórinn sjálfur)
- I checked the figures. (ég persónulega — aftast)
- The hotel is small, but the beach is beautiful. (hótelið sjálft)
- The chief engineer told us about the fault. (sagði persónulega — aftast)
- We painted the kitchen. (sjálf, án iðnaðarmanna)
Sýna svörin
4. Settu inn áhersluorð: by far, far, the very eða absolutely.
- This is the cheapest flight we could find
- The new system is more reliable than the old one
- We got last two tickets
- You're right — I should have checked first
- That was the worst meal I've ever had
- I'm certain that I locked the door
Sýna svörin
5. Villuleit. Finndu villuna og leiðréttu hana. Ein villa í hverri setningu.
- I did sent the report on Monday.
- She does knows the answer.
- I do am listening to you.
- I insist to speak to the manager.
- Myself I checked the figures.
- We do can finish it by Friday.
- He did told me about it.
Sýna svörin
6. Umorðaðu: viðurkenndu röksemdina með do og stattu fast á þínu með but.
- I understand. I need the money back today.
- I appreciate your help. This is not what we agreed.
- I see your point. We can't wait another month.
- I like the design. The price is too high.
Sýna svörin
7. Þýddu á ensku.
1) Ég sagði þér nú frá þessu í gær! 2) Forstjórinn sjálfur staðfesti þetta. 3) Þetta er langbesta hótelið í bænum. 4) Verðið getum við rætt, en frestinn ekki. 5) Ég er hræddur um að ég verði að krefjast endurgreiðslu. 6) Komdu endilega inn og fáðu þér sæti!
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir: do, does, did til áherslu í staðhæfingu og í bón, be og háttarsögn með áherslu í stað do, afturbeygt fornafn til áherslu og staða þess, andlagið fremst, by far, far, the very, absolutely, orðasambönd kurteislegrar ákveðni I do understand, but… og I must insist on…. Næst — lexía 20: að tala eðlilega.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
15 orð- appreciate /əˈpriːʃieɪt/ meta, vera þakklátur fyrir
- faulty /ˈfɔːlti/ gallaður, bilaður
- replacement /rɪˈpleɪsmənt/ nýtt eintak í staðinn, skipti
- confirmation /ˌkɒnfəˈmeɪʃn/ staðfesting
- goods /ɡʊdz/ vörur
- simply /ˈsɪmpli/ einfaldlega, hreinlega (til áherslu)
- the very /ðə ˈveri/ allra- (til áherslu)
- at the very least /ət ðə ˌveri ˈliːst/ í það minnsta, að minnsta kosti
- absolutely /ˌæbsəˈluːtli/ algjörlega, alveg
- certainly /ˈsɜːtnli/ vissulega, auðvitað
- essential /ɪˈsenʃl/ nauðsynlegur, ómissandi
- send away /ˌsend əˈweɪ/ senda (í viðgerð, í skoðun)
- take a seat /ˌteɪk ə ˈsiːt/ fá sér sæti
- agree to /əˈɡriː tuː/ fallast á, samþykkja
- head office /ˌhed ˈɒfɪs/ höfuðstöðvar
Ritun
Átta til tíu setningar — svar við ósanngjarnri ásökun viðskiptavinar, yfirmanns eða nágranna. Viðurkenndu það sem er rétt, mótmæltu hinu og stattu fast á þínu á kurteisan hátt. Notaðu do til áherslu, afturbeygt fornafn til áherslu og að minnsta kosti eitt áhersluorð.
Fyrirmynd
Dear Mrs Grant, Thank you for your email. I do understand why you are upset, and I am sorry that the parcel arrived late. However, we did send it on the day you ordered it — I checked the records myself. The delay was caused by the courier, not by us. The manager himself has now spoken to them. I do hope this explains what happened. We can certainly offer you free delivery on your next order, but I'm afraid a full refund is not something we can agree to. Yours sincerely, Tom Hill
Gátlisti
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
⚑ valfrjálst