Að setja fram yfirvegað sjónarmið
Ég get sett fram báðar hliðar máls án þess að taka afstöðu með annarri þeirra.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Málfræði
18 mín.Í B1 #32 lærðirðu að segja „þótt“: although, even though, despite, however. Í B2 #23 bættust við tengiorð ritgerðarinnar, whereas, on the other hand, nevertheless, og greinarmerki þeirra. Í dag er þessum orðum raðað í kerfi. Til að sýna báðar hliðar máls þarf að greina á milli tveggja ólíkra tengsla milli staðreynda. Á íslensku dugar oft sama orðið, „en“, um hvort tveggja, en á ensku hafa hvor tengslin sínar samtengingar.
Andstæða — tvær staðreyndir standa hlið við hlið, báðar eru sannar og önnur hindrar ekki hina. Við berum einfaldlega saman: hjá öðrum er það svona, hjá hinum öðruvísi. Á íslensku — „en“, „á meðan“, „aftur á móti“: Rent has risen, whereas wages have not. Viðurkenning — önnur staðreyndin hefði átt að hindra hina, en gerði það ekki. Á íslensku — „þótt“, „þrátt fyrir“: Although it was expensive, we bought it.
Prófunin er einföld. Ef hægt er að bæta „samt“ eða „engu að síður“ við á eftir samtengingunni, er þetta viðurkenning. Ef hægt er að skipta á hlutunum tveimur án þess að merkingin breytist, er þetta andstæða: „launin hækkuðu ekki, en leigan hækkaði“ — sama sagan.
Myndin: öllu ræður það sem kemur á eftir orðinu.
| hvað kemur á eftir | andstæða | viðurkenning |
|---|---|---|
| setning með sögn | whereas, while | although, even though, while, much as |
| nafnorð eða -ing | unlike | despite, in spite of |
| setning á eftir forsetningu | — | despite the fact that, in spite of the fact that |
| lýsingarorð eða atviksorð án sagnar | — | albeit |
| ný setning | In contrast, On the other hand, | However, Nevertheless, Nonetheless, |
Andstæða innan sömu setningar — whereas og while. whereas er bóklegt og á heima í rituðu máli, while er hlutlaust og gengur alls staðar. Á undan whereas inni í setningu er sett komma. Báðir hlutarnir eru yfirleitt byggðir eins, svo að samanburðurinn sjáist strax: The old model was heavy, whereas the new one weighs under a kilo.
Andstæða milli setninga. In contrast, byrjar nýja setningu og stillir henni upp á móti þeirri fyrri. Á undan nafnorði er andstæða tjáð með unlike — „ólíkt“, „öfugt við“: Unlike large firms, small companies cannot move staff between teams. Parið on the one hand … on the other hand („annars vegar … hins vegar“) leggur málið á tvær vogarskálar. Fyrri helmingurinn er aðeins notaður ef sá seinni kemur á eftir. Sá seinni getur líka staðið einn, eins og í B2 #23.
Ný viðurkenning: much as — „hversu mikið sem ég…“, „þótt mér líki … mjög vel“. Sá sem talar viðurkennir eigin tilfinningu og gerir samt þvert á hana. Þess vegna er much as aðeins sett á undan sögnum sem lýsa afstöðu: like, love, admire, respect, understand, sympathise with, want, dislike, hate. Orðaröðin er bein: Much as I like the idea, it won't work.
despite the fact that. Úr B1 #32 veistu að á eftir despite kemur ekki heil setning. Brúin yfir í setningu eru orðin the fact that: Despite the fact that the office was closed, customers noticed little difference. Þetta er þunglamalegt og hentar rituðu máli. Í tali er although einfaldara.
albeit — bóklegt „en þó“, „að vísu“. Því er skotið inn í setninguna, og á eftir því kemur lýsingarorð, atviksorð eða stuttur liður, en ekki setning með sögn: a small, albeit important, change, They agreed, albeit reluctantly.
Tengiorð viðurkenningar milli setninga. nonetheless er það sama og nevertheless úr B2 #23, „engu að síður“. Kommurnar eru þær sömu og með however: í byrjun setningar — komma á eftir því, en inni í setningu er það afmarkað báðum megin: It is, nonetheless, the best plan we have.
while virkar í báðar áttir, og það er gildra. While Anna loves big cities, her brother prefers the countryside — andstæða: hjá henni er það svona, hjá honum öðruvísi. While I agree with the principle, I disagree with the method — viðurkenning: „þótt ég sé sammála meginreglunni“. Aðeins merkingin sker úr. Ef hægt er að setja although í stað while, er þetta viðurkenning. while hefur líka þriðju merkinguna, um tíma: „á meðan“, — en þá koma aðstæðurnar upp um hana.
Berðu saman.
| Although the flat is small, it is very bright. | Viðurkenning: lítil íbúð er oft dimm, en þessi er björt. |
| The flat is small, whereas the garden is huge. | Andstæða: tveir ólíkir hlutir hlið við hlið, annar hindrar ekki hinn. |
Viðurkenning — „þvert á það sem búast mætti við“, andstæða — „en hjá hinum er það öðruvísi“. Enskumælandi skrifa stundum although líka þar sem aðeins er um samanburð að ræða. Það er ekki villa, en whereas og while sýna betur að þú ert aðeins að bera saman.
Hvernig á að halda jafnvægi. Yfirvegaður texti eignar hverja skoðun þeim sem hefur hana og segir ekki „ég tel“. Hér koma sagnirnar úr B2 #13 og B2 #23 að gagni: argue, point out.
| There are reasonable arguments on both sides. | Það eru skynsamleg rök á báða bóga. |
| Supporters argue that… Critics, on the other hand, point out that… | Stuðningsmenn halda því fram að… Gagnrýnendur benda hins vegar á að… |
| It is true that… Nonetheless, … | Það er rétt að… Engu að síður… |
| Whether … depends largely on… | Hvort… veltur að miklu leyti á… |
Fleiri dæmi:
| Tom drives to work, while his wife cycles. | Tom ekur í vinnuna, en konan hans hjólar. |
| Much as I respect her experience, I can't agree with her. | Hversu mikið sem ég virði reynslu hennar, get ég ekki verið sammála. |
| The report was useful, albeit a little long. | Skýrslan var gagnleg, en þó í lengra lagi. |
| Unlike his brother, Mark hates flying. | Ólíkt bróður sínum þolir Mark ekki að fljúga. |
| The plan has weaknesses. Nonetheless, it is the best we have. | Engu að síður er hún það besta sem við höfum. |
| Despite the fact that the evidence is limited, the trend is clear. | Þrátt fyrir að gögnin séu takmörkuð er þróunin skýr. |
Svona er ekki sagt. ✗ Much as the weather was bad, we went out → ✓ Although the weather was bad, we went out. Vont veður er ekki tilfinning okkar, og much as passar ekki hér. ✗ Although the plan is risky, however, it is our only option → ✓ Although the plan is risky, it is our only option: ein tengsl — eitt tengiorð.
Prófaðu kunnáttuna. Hvaða orð þarf í My sister reads a lot, ___ I hardly ever open a book — andstæðu eða viðurkenningu? Hvernig lýkurðu Despite ___ it was late, we stayed? Hvað er athugavert við The idea is good, albeit it is expensive?
sýna svörin
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumál„Þrátt fyrir að“ orð fyrir orð
✗ Despite that the price was high, the tickets sold out
✓ Despite the fact that the price was high…
eða Although the price was high…. Sama villa og í B1 #32: „þrátt fyrir að“ verður despite that. Nú þekkirðu brúna: án the fact getur despite ekki tekið setningu.
„Þótt“ um staðreynd
✗ Even if it was raining, we went for a walk
✓ Even though it was raining, we went for a walk
eða Although it was raining, …. Eins og í B2 #7: „þótt“ og „jafnvel þótt“ eru notuð bæði um tilgátu og staðreynd, en even if aðeins um tilgátu. Rigndi í raun, er þetta viðurkenning: although eða even though.
Sögnin á undan frumlaginu á eftir aukasetningunni
✗ Although the hotel was cheap, was it very clean
✓ Although the hotel was cheap, it was very clean
„Þótt hótelið væri ódýrt, var það mjög hreint“: íslenska setur sögnina í annað sæti. Á ensku kemur frumlagið fyrst, líka á eftir much as og despite the fact that.
„Þótt …, er hún þó …“
✗ Although the plan is risky, however, it is our only option
✓ Although the plan is risky, it is our only option
eða The plan is risky. However, it is our only option. Á íslensku fer vel á því að bæta „þó“ eða „samt“ við í aðalsetningunni, og það verður however. Á ensku gildir sama bann og við although … but (B1 #32): ein viðurkenning — eitt orð.
Framburður
4 mín.Í andstæðu eru báðir hlutarnir sem bornir eru saman með áherslu, og röddin leggur þá eins og á vogarskálar:
Rent has risen, ‖ whereas wages have not.
Ef aðeins annar er dreginn fram, hverfur samanburðurinn, og setningin hljómar eins og einföld frétt.
Parið on the one hand … on the other hand — tveir ólíkir tónar. Í fyrri helmingnum rís röddin undir lokin: hugsunin er ekki búin, bíðið eftir framhaldinu. Í þeim seinni fellur hún:
On the one hand, ↗ it's cheaper; ‖ on the other hand, ↘ it takes twice as long.
Viðurkenningin endar á risi, aðalhlutinn á falli. Hlé á milli þeirra er nauðsynlegt:
Much as I like the idea, ↗ ‖ it won't work. ↘
Orð lexíunnar: whereas /weərˈæz/ — áhersla á öðru atkvæði, „r“ heyrist á undan sérhljóðinu; albeit /ɔːlˈbiːɪt/ — þrjú atkvæði, áhersla á miðatkvæðinu; nonetheless /ˌnʌnðəˈles/ — aðaláhersla á síðasta atkvæði.
Texti
6 mín.A FOUR-DAY WEEK: BOTH SIDES OF THE ARGUMENT
Should companies move to a four-day working week? The question divides managers and employees alike, and there are reasonable arguments on both sides.
On the one hand, supporters point out that people who work four days are often just as productive as before. In several trials, staff took fewer sick days, while managers reported no fall in output. Even though the office was closed one day a week, most customers noticed little difference. Much as some sceptics dislike such small studies, their results are difficult to ignore.
On the other hand, critics argue that the idea suits some businesses far better than others. A design studio can fit its work into four days, whereas a hospital cannot simply close on Fridays. Unlike large firms, small companies often have no one to cover for absent colleagues. Some employees also found that the extra day came at a price: their working days became longer and more intense. They were happier overall, albeit more tired by Thursday evening.
Despite the fact that the evidence is still limited, the trials have moved the debate forward. The four-day week is clearly not a solution for every workplace. Nonetheless, it deserves to be tested seriously, and whether its benefits outweigh its costs will depend largely on the kind of work involved.
Æfingar
35 mín.1. Val: whereas eða although? Ákveddu hvort hér er andstæða eða viðurkenning.
- the tickets were expensive, the concert was sold out
- My sister loves big cities, I prefer small towns
- he had trained for months, he didn't finish the race
- The old model was heavy, the new one weighs under a kilo
- the hotel was cheap, it was very clean
- In the north the summers are cool, in the south they are hot and dry
Sýna svörin
2. Eyðufylling. much as, albeit, despite, despite the fact that, unlike, nonetheless, on the one hand. Hvert orð — einu sinni.
- I admire his energy, I can't work with him
- The change was useful, small
- the rain, the match went ahead
- the train was late, we arrived on time
- the capital, the rest of the country is quiet in August
- The plan has some weaknesses. , it is the best we have
- , the new system is faster; on the other hand, it costs twice as much
Sýna svörin
3. Sameinaðu tvær setningar í eina með orðinu í svigunum. Skrifaðu alla setninguna upp.
- Anna works from home. Her husband travels to the office every day. (whereas)
- I like the design. It is too expensive for us. (much as)
- The results were positive. They were small. (albeit)
- The flight was delayed. We reached the meeting on time. (despite the fact that)
- Large firms can move staff between teams. Small firms cannot. (unlike)
- The new road will reduce traffic. It will destroy part of the park. (on the one hand)
Sýna svörin
4. Villuleit. Finndu villuna og leiðréttu hana. Ein villa í hverri setningu.
- Although the long journey, the children were in good spirits.
- Even if it was raining, we went for a walk.
- The solution works, albeit it is slow.
- Although the plan is risky, however, it is our only option.
- Despite that the price was high, the tickets sold out.
- Much as the hotel was cheap, it was very comfortable.
Sýna svörin
5. Umorðaðu með orðinu í svigunum án þess að breyta merkingunni.
- Although the company made a profit, it closed two shops. (despite)
- Although I understand your concerns, I think we should go ahead. (much as)
- Prices rose sharply in the city. In the countryside they stayed the same. (while)
- The team was small, but it was very experienced. (although)
- He agreed to help, but he was reluctant. (albeit)
Sýna svörin
6. Þýddu á ensku.
1) Annars vegar er áætlunin ódýr; hins vegar mun hún taka tvö ár. 2) Bróðir minn elskar fótbolta, á meðan ég vil heldur tennis. 3) Hversu mikið sem ég virði reynslu hans, er ég ekki sammála honum. 4) Þrátt fyrir að skýrslan væri stutt, var í henni allt sem við þurftum. 5) Ákvörðunin var rétt, en þó síðbúin.
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir: andstæða og viðurkenning sem tvö ólík tengsl; andstæða — whereas, while, unlike, In contrast,, on the one hand … on the other hand; viðurkenning — much as með sögnum um afstöðu, despite the fact that, albeit án setningar, nonetheless; while í báðar áttir; orðalag yfirvegaðs texta. Næst — lexía 26: orsök og afleiðing.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
15 orð- albeit /ɔːlˈbiːɪt/ en þó, að vísu
- nonetheless /ˌnʌnðəˈles/ engu að síður
- in contrast /ɪn ˈkɒntrɑːst/ aftur á móti, til samanburðar
- on the one hand /ɒn ðə ˈwʌn hænd/ annars vegar
- much as /ˈmʌtʃ əz/ hversu mikið sem
- supporter /səˈpɔːtə/ stuðningsmaður
- critic /ˈkrɪtɪk/ gagnrýnandi
- sceptic /ˈskeptɪk/ efasemdarmaður
- trial /ˈtraɪəl/ tilraun, reynslutímabil
- output /ˈaʊtpʊt/ afköst
- sick day /ˈsɪk deɪ/ veikindadagur
- cover for /ˈkʌvə fə/ leysa af (samstarfsmann)
- intense /ɪnˈtens/ strembinn, ákafur
- divide /dɪˈvaɪd/ kljúfa, skipta (skoðunum)
- debate /dɪˈbeɪt/ umræða, deila
Ritun
Átta til tíu setningar — yfirveguð umfjöllun um umdeilt mál: skólabúninga, gjald fyrir að aka inn í miðbæinn, bann við símum í skólum. Settu fram rök beggja hliða án þess að láta eigin skoðun í ljós. Notaðu tvær andstæður, tvær viðurkenningar, eitt albeit og parið on the one hand … on the other hand.
Fyrirmynd
Should mobile phones be banned in schools? The question divides parents and teachers alike. On the one hand, supporters argue that pupils concentrate better without phones, and several schools have reported calmer classrooms. Much as teenagers may dislike the rule, it seems to reduce bullying. On the other hand, critics point out that phones can be useful in lessons, whereas a ban teaches pupils nothing about using them sensibly. Unlike younger children, older pupils often need their phones to get home safely. Despite the fact that the early results are positive, the studies are small. The effect is real, albeit modest. Whether a ban works will depend largely on how it is enforced.
Gátlisti
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
⚑ valfrjálst