Gramatyka ~53 min z części głównej zostało

Opowiedzieć historię wraz z tym, co ją poprzedziło

Po tej lekcji potrafisz

Potrafię zbudować opowieść, w której część zdarzeń wyjaśnia to, co stało się potem.

Rozpocznij lekcję Rdzeń 53 min · kroki: 6 · opcjonalne: +2

Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.

Gramatyka

14 min

W B1 #1 Past Perfect stał w jednym zdaniu obok Past Simple. Prawdziwa opowieść jest dłuższa i pracują w niej naraz trzy czasy przeszłe. Każdy ma swoją rolę, a jeśli je pomieszać, słuchacz przestaje rozumieć, co po czym nastąpiło.

Forma — wszystko znajome. Past Simple (A2 #1): I left, I didn't leave. Past Continuous (A2 #2): I was leaving, They were talking. Past Perfect (B1 #1): I had left.

Kto za co odpowiada:

czas rola na jakie pytanie odpowiada przykład
Past Simple łańcuch zdarzeń co stało się dalej? I got up, had breakfast and left.
Past Continuous tło, proces w tamtej chwili co działo się wokół? It was raining, people were hurrying to work.
Past Perfect to, co było wcześniej co było przedtem? I had forgotten my umbrella.

Opowieść wygodnie jest wyobrazić sobie jako film. Past Simple popycha akcję: każde nowe zdarzenie to kolejne ujęcie. Past Continuous to dekoracje — to, co już trwało, kiedy ujęcie się zaczęło. Past Perfect to krótkie spojrzenie wstecz: co wydarzyło się przed tą sceną i dlaczego wygląda ona tak, a nie inaczej.

Jak znaleźć punkt opowieści. Zapytaj siebie: o którym momencie teraz opowiadam? Wszystko, co wydarzyło się w tym momencie i później, to Past Simple. Wszystko, co w tym momencie już trwało, to Past Continuous. Wszystko, co skończyło się przed nim, to Past Perfect. Punkt przesuwa się razem z akcją, dlatego to samo zdarzenie na początku historii stoi w Past Simple, a akapit dalej wspomina się je już w Past Perfect.

Spójniki, które trzymają kolejność:

spójnik znaczenie przykład
when kiedy When I got home, my sister had made dinner.
after po tym, jak After I had finished the report, I went home.
before zanim I checked the windows before I left.
as soon as jak tylko As soon as I saw the time, I jumped up.
by the time zanim; do chwili, gdy By the time we arrived, the shop had closed.

Po after i before Past Perfect nie jest obowiązkowy: spójnik sam mówi, co było wcześniej. After I finished the report, I went home — tak samo poprawne, jak z had finished. Z as soon as oba czasowniki stoją zwykle w Past Simple: jedno zdarzenie następuje zaraz po drugim.

by the time prawie zawsze wymaga Past Perfect w zdaniu głównym. Znaczy „do chwili, kiedy…”, a główne zdarzenie do tej chwili już się zakończyło: By the time we arrived, everyone had left.

Porównaj trzy odpowiedzi na pytanie, co robiła siostra, kiedy przyszedłem:

When I got home, my sister made dinner. Przyszedłem — i zaczęła gotować.
When I got home, my sister was making dinner. Akurat gotowała.
When I got home, my sister had made dinner. Kolacja była już gotowa.

Początek ten sam, a historie trzy. Różnicę robi tylko czas czasownika.

Zasada umiaru. Past Perfect jest potrzebny, żeby zrobić krok wstecz, a nie żeby tam zostać. W długiej opowieści o tym, co było wcześniej, stawia się go w pierwszym-drugim zdaniu, a dalej przechodzi się na Past Simple — kolejność jest już jasna:

I had met Anna years before, in Edinburgh. We worked in the same café and shared a flat. Then she moved to Canada, and we lost touch.

Kolejność części jest swobodna. Angielski często zaczyna od skutku, a potem wyjaśnia przyczynę: I couldn't get in because I had lost my keys. Jeśli część ze spójnikiem idzie pierwsza, stawia się po niej przecinek: By the time we arrived, the shop had closed.

Tak się nie mówi. ✗ After I had finished, I had gone home → ✓ After I had finished, I went home. Późniejsze zdarzenie to właśnie punkt opowieści, a on ma Past Simple.

Sprawdź się. Co znaczy When I got home, my sister had made dinner: zaczęła gotować przy tobie czy kolacja już stała na stole? Czy potrzebny jest Past Perfect w After I ___ (finish), I went home? Jaki czas zwykle stoi w zdaniu głównym po by the time?

pokaż odpowiedzi
kolacja była już gotowa; nie jest obowiązkowy — poprawne jest i finished, i had finished; Past Perfect: By the time we arrived, the shop had closed.
Reklama

Błędy osób mówiących po polsku

dostosowane do Twojego języka
1

by the time when

✗ By the time when we arrived, the shop had closed

✓ By the time we arrived, the shop had closed

Polskie „do czasu, kiedy…”, „do chwili, gdy…” podsuwa zbędne when, ale w by the time „kiedy” już jest.

2

Czas prosty zamiast tła

When I came in, everybody sat at the table and talked — po angielsku to znaczy: wszedłem i wtedy wszyscy usiedli przy stole i zaczęli rozmawiać. Jeśli chciałeś powiedzieć „wszyscy siedzieli i rozmawiali”, trzeba ✓ everybody was sitting at the table and talking. Po polsku tę różnicę niesie aspekt („siedzieli” — „usiedli”), po angielsku — czas.

3

Past Perfect w każdym zdaniu

I had met Anna in Edinburgh. We had worked together. We had shared a flat… Błędu tu nie ma, ale opowieść robi się ciężka, a rodzimy użytkownik tak nie pisze. W żywej polszczyźnie nie ma osobnej formy na „wcześniej”, więc nowo poznaną formę kusi stawiać wszędzie, gdzie mowa o „przedtem”. Wystarczy pierwsze zdanie z had, dalej — Past Simple.

4

Przecinek jak po polsku

I checked the windows, before I left — po polsku przecinek przed „zanim”, „bo”, „kiedy” jest obowiązkowy, więc ręka stawia go odruchowo. Po angielsku przed spójnikiem w środku zdania zwykle go nie ma: ✓ I checked the windows before I left. Przecinek stoi po części ze spójnikiem, gdy idzie ona pierwsza: By the time we arrived, the shop had closed.

Wymowa

4 min

Długie zdanie dzieli się na grupy znaczeniowe, a między nimi jest krótka pauza:

By the time I got to the office ‖ the meeting had already started. I had set my alarm for half past six ‖ but I hadn't heard it.

Pauza wypada na granicy części, zwykle tam, gdzie na piśmie stoi przecinek albo spójnik. Między podmiotem a orzeczeniem się jej nie robi.

Na końcu pierwszej części głos lekko się podnosi — to znak „ciąg dalszy nastąpi”. Opada dopiero na końcu całego zdania. Jeśli obniżysz głos po By the time I got to the office, słuchacz uzna, że skończyłeś.

had w części o tym, co było wcześniej, jest słabe — /həd/, po zaimku samo /d/: I'd set my alarm /aɪd ˈset maɪ əˈlɑːm/.

Reklama

Tekst

5 min

By the time I got to the office on Monday, the meeting had already started. It was not a good beginning to my first week in a new job.

I had set my alarm for half past six, but I hadn't heard it. The night before, I had worked on my presentation until two in the morning and had fallen asleep on the sofa with my laptop on my knees. When I finally woke up, the sun was shining and the birds were singing. It was ten to nine.

As soon as I saw the time, I jumped up, put on yesterday's shirt and ran to the bus stop. It was raining hard, and of course I had left my umbrella at the office on Friday.

When I opened the door of the meeting room, everyone turned round. My new manager was standing by the board, and somebody had already written half of the plan on it. I said sorry and sat down.

After the meeting had finished, my manager asked me to stay. I expected the worst. But she just smiled and said, "Don't worry. On my first day here, I came to work in my slippers."

Czytanie na głos

Ćwiczenia

30 min

1. Uzupełnianie luk.

  1. By the time I (get) to the office, the meeting (start)
  2. When I came in, my colleagues (discuss) the new project
  3. I (not / hear) my alarm because I (work) until two
  4. It (rain) hard, and I (leave) my umbrella at the office the day before
  5. As soon as she (see) the time, she (jump) up
  6. When we got to the party, most of the guests (already / go) home
  7. While I (wait) for the bus, I (realise) that I (leave) my phone at home
Pokaż odpowiedzi
got / had started; were discussing; didn't hear / had worked; was raining / had left; saw / jumped; had already gone; was waiting / realised / had left

2. Wybór.

  1. we got to the cinema, the film had already started. (by the time / as soon as)
  2. I saw the message, I called her back. (as soon as / by the time)
  3. I always check the windows I leave the house. (before / after)
  4. she had paid the bill, she left the restaurant. (after / before)
  5. I opened the door, the dog ran out into the street. (when / by the time)
Pokaż odpowiedzi
By the time; As soon as; before; After; When

3. Połącz dwa zdania

  1. The shop closed. + We arrived. (by the time)
  2. I finished the report. + I went home. (after)
  3. Everyone left. + The police came. (by the time)
  4. She read the instructions twice. + She started. (before)
  5. The guests went home. + I finished the washing-up. (by the time)
Pokaż odpowiedzi
By the time we arrived, the shop had closed / The shop had closed by the time we arrived; After I had finished the report, I went home / I went home after I had finished the report; By the time the police came, everyone had left / Everyone had left by the time the police came; She had read the instructions twice before she started / Before she started, she had read the instructions twice; By the time I finished the washing-up, the guests had gone home / The guests had gone home by the time I finished the washing-up

4. Wyszukiwanie błędów.

  1. By the time when we arrived, the shop had closed.
  2. After I had finished, I had gone home.
  3. When I came in, she was cooked dinner.
  4. I couldn't get in because I have lost my keys.
  5. By the time we got there, the shop has closed.
Pokaż odpowiedzi
By the time we arrived, the shop had closed; After I had finished, I went home / After I finished, I went home; When I came in, she was cooking dinner / When I came in, she cooked dinner / When I came in, she had cooked dinner; I couldn't get in because I had lost my keys / I couldn't get in because I lost my keys; By the time we got there, the shop had closed

5. Przepisz, zaczynając od skutku.

  1. I lost my keys, so I couldn't get in.
  2. She forgot her passport, so she missed the flight.
  3. We didn't book a table, so we had to wait.
  4. He worked all night, so he was exhausted.
Pokaż odpowiedzi
I couldn't get in because I had lost my keys; She missed the flight because she had forgotten her passport; We had to wait because we hadn't booked a table; He was exhausted because he had worked all night

6. Rozwiń podpowiedź w pełną odpowiedź

  1. Why was the street wet? (it / rain / in the night)
  2. Why didn't you recognise Tom? (he / grow / a beard)
  3. Why was Anna so happy? (she / pass / her driving test)
  4. Why were you late for the meeting? (I / miss / the bus)
Pokaż odpowiedzi
Because it had rained in the night / The street was wet because it had rained in the night; Because he had grown a beard / I didn't recognise him because he had grown a beard; Because she had passed her driving test / She was so happy because she had passed her driving test; Because I had missed the bus / I was late because I had missed the bus

7. Przetłumacz na angielski.

1) Zanim przyjechaliśmy, wszyscy już zdążyli wyjść. 2) Kiedy wszedłem, wszyscy siedzieli przy stole i rozmawiali. 3) Jak tylko zobaczyłem wiadomość, zadzwoniłem do niego. 4) Nie usłyszałem budzika, bo pracowałem do drugiej w nocy.

Pokaż odpowiedzi
By the time we arrived, everyone had left / By the time we arrived, everybody had gone; When I came in, everyone was sitting at the table and talking; As soon as I saw the message, I called him; I didn't hear my alarm because I had worked until two in the morning
Reklama

Podsumowanie

Omówione: trzy czasy przeszłe w jednej opowieści, when, after, before, as soon as, by the time, zasada umiaru, kolejność „skutek — przyczyna”. Dalej — lekcja 3: dokładna granica Present Perfect.

Koniec części głównej

Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.

Lekcja 75

opcjonalne

Słownictwo do fiszek

15 słów
  • alarm /əˈlɑːm/ budzik
  • set /set/ nastawiać, ustawiać
  • presentation /ˌpreznˈteɪʃn/ prezentacja
  • fall asleep /ˌfɔːl əˈsliːp/ zasnąć
  • wake up /ˌweɪk ˈʌp/ budzić się
  • jump up /ˌdʒʌmp ˈʌp/ zerwać się
  • umbrella /ʌmˈbrelə/ parasol
  • turn round /ˌtɜːn ˈraʊnd/ odwrócić się
  • board /bɔːd/ tablica
  • colleague /ˈkɒliːɡ/ kolega z pracy
  • manager /ˈmænɪdʒə/ menedżer, kierownik
  • as soon as /əz ˈsuːn əz/ jak tylko
  • finally /ˈfaɪnəli/ na koniec, w końcu
  • expect the worst /ɪkˌspekt ðə ˈwɜːst/ spodziewać się najgorszego
  • lose touch /ˌluːz ˈtʌtʃ/ stracić kontakt

Pisanie

Sześć–osiem zdań — opowieść o poranku albo dniu, który poszedł nie tak. Potrzebne są wszystkie trzy czasy: łańcuch zdarzeń, tło i to, co było wcześniej.

Wzór

By the time I got to the airport, they had closed the check-in desk. I had left home early, but there had been an accident on the motorway. While we were sitting in the traffic, I was checking the time every minute. When I finally ran into the terminal, the screen said "Gate closed". As soon as I saw it, I called my sister. She laughed and said, "Come and stay with us instead."

Lista kontrolna

Wersja robocza jest zapisana na tym urządzeniu
Reklama

Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach

Dyktandona podstawie tej lekcji Zapisz to, co słyszysz. Sprawdzenie pokazuje każde słowo, które się różni, i w jaki sposób. Napisz dyktando Czytanie na głosna podstawie tej lekcji Czytaj tekst lekcji na głos — rozpoznawanie mowy podświetli słowa, których nie wychwyciło. Czytaj tekst na głos Czytanie i słuchanieA1–C1 Teksty na każdym poziomie z pytaniami sprawdzającymi zrozumienie; transkrypcja otworzy się po udzieleniu odpowiedzi. Wypróbuj

Masz pomysł na funkcję?

Wyślij pomysł
Reklama
Reklama