Precyzyjnie wyznaczyć granicę

Na A2 reguła była prosta: jeśli podany jest czas zdarzenia — Past Simple, jeśli nie — Present Perfect (A2 #20). Jest prawdziwa, ale nie odpowiada na główne pytanie: co wybrać, kiedy czas nie jest podany, a pasują jakby oba? Tutaj — cała granica.

Forma — przypomnienie:

Główna różnica — skąd patrzy mówiący. Present Perfect patrzy z „teraz”: zdarzenie było w przeszłości, ale rozmowa dotyczy tego, co z niego wynikło teraz. Past Simple umieszcza zdarzenie w zamkniętej przeszłości, na jego własnej półce czasu, i rozmowa toczy się o samym zdarzeniu. Dlatego do Present Perfect pasuje pytanie „i co teraz?”, a do Past Simple — „kiedy to było?”.

Kiedy wybiera się Present Perfect.

Rezultat widać teraz: I've lost my keys — kluczy nie ma, nie mogę wejść. Porównaj: I lost my keys last week, but I found them — epizod zamknięty, rezultatu nie ma.

Wiadomość. Pierwsza informacja o zdarzeniu prawie zawsze jest w Present Perfect, a szczegóły — w Past Simple: przy szczegółach pojawia się czas i miejsce, a czasu Present Perfect nie znosi.

Okres jeszcze się nie skończył: I've had three coffees today. Jeśli okres się skończył, potrzebny jest Past Simple: I had three coffees yesterday. Tak samo dzieli się this morning: o dziesiątej rano — I've drunk two coffees this morning, wieczorem — I drank two coffees this morning.

Doświadczenie człowieka, który żyje, albo sprawa, która może jeszcze trwać: She has written four novels. O kimś, kto już nie żyje — Past Simple: Dickens wrote fifteen novels.

Wskaźniki czasu pomagają, ale nie rozstrzygają wszystkiego:

never, recently, today, this week występują z oboma czasami, a rozstrzyga to samo: czy okres się zakończył. I've never been to Wales — życie trwa; I never saw him again — historia jest opowiedziana do końca.

Brytyjski i amerykański. W amerykańskim angielskim z just, already, yet często stawia się Past Simple: Did you eat yet?, I just saw him. To nie błąd, ale w wariancie brytyjskim, którego się uczymy, mówi się Have you eaten yet? i I've just seen him.

Porównaj:

Jak zrozumieć wybór rozmówcy. Czas czasownika podpowiada, czego człowiek od ciebie oczekuje. Powiedział I've lost my keys — informuje o problemie i najpewniej czeka na pomoc albo współczucie. Powiedział I lost my keys — zaczyna historię i dalej będą szczegóły. Pytanie Have you seen Tom? znaczy „potrzebuję go teraz”, a Did you see Tom? dotyczy konkretnej sytuacji, na przykład wczorajszej imprezy.

Tak się nie mówi. ✗ I've been in London last year → ✓ I was in London last year. last year zamyka okres i Present Perfect jest z nim niemożliwy, nawet jeśli wyjazd to twoje doświadczenie. Dla doświadczenia bez czasu — I've been to London (A2 #4).

Sprawdź się. Szukasz okularów i mówisz do przyjaciela — I lost my glasses czy I've lost my glasses? Dlaczego w pytaniu When did you buy it? nie może być Present Perfect? Wieczór, opowiadasz o dzisiejszym poranku: I've had czy I had two coffees this morning?