Επανάληψη 3 (μαθήματα 13–17)

Στο B1 #17 το whose ένωνε δύο προτάσεις: the man whose car was stolen. Η ίδια λέξη ανοίγει και την ερώτηση — «ποιανού;», «ποιανής;», «ποιανών;». Στα ελληνικά η ερωτηματική λέξη αλλάζει ανάλογα με τον κάτοχο, ενώ στα αγγλικά ο τύπος είναι ένας για όλα.

Τύπος. Συνήθως το whose στέκεται μαζί με ουσιαστικό, και αυτός ο συνδυασμός λειτουργεί σαν μία ερωτηματική λέξη:

Αν το πράγμα είναι ήδη σαφές από την περίσταση, το ουσιαστικό μπορεί να παραλειφθεί: Whose is this? — «Ποιανού είναι αυτό;», Whose are these? — «Ποιανού είναι αυτά;». Γίνεται και η σειρά Whose is this bag?, αλλά το Whose bag is this? ακούγεται πιο συνηθισμένο.

Πότε χρησιμοποιείται. Πιο συχνά — όταν τακτοποιούμε πράγματα: μετά το πάρτι έμειναν στο τραπέζι κλειδιά, στο γραφείο χτυπάει ένα ξένο κινητό, στην είσοδο κρέμεται ένα άγνωστο παλτό. Η δεύτερη συχνή περίπτωση είναι η σειρά και η ευθύνη: Whose turn is it to cook? — «Ποιος έχει σειρά να μαγειρέψει;», Whose fault is it? — «Ποιος φταίει;». Πρόσεξε: το ελληνικό «ποιος φταίει» τα αγγλικά το λένε συχνά «ποιανού το φταίξιμο» — whose fault. Το ίδιο και Whose side are you on? — «Με το μέρος ποιανού είσαι;».

Το whose στην ερώτηση και το whose στην αναφορική πρόταση — μία λέξη σε δύο δουλειές. Στην ερώτηση στέκεται στην αρχή και ρωτάει: Whose car is outside? Στην αναφορική πρόταση στέκεται μετά από ουσιαστικό και δεν ρωτάει τίποτα, αλλά περιγράφει: the neighbour whose car is outside. Η σειρά των λέξεων δείχνει ποια δουλειά κάνει: στην ερώτηση το whose ανοίγει την πρόταση, στην αναφορική πριν από αυτό στέκεται εκείνος για τον οποίο μιλάμε.

Με άλλα ρήματα ο κανόνας είναι ίδιος με του what + ουσιαστικό. Αν το whose + ουσιαστικό είναι υποκείμενο, το do δεν χρειάζεται: Whose phone is ringing? Αν είναι αντικείμενο, χρειάζεται βοηθητικό ρήμα, όπως σε κάθε ερώτηση: Whose car did you borrow? Whose house are you staying at?

Πώς απαντάς. Απαντάμε με κτητική αντωνυμία ή με όνομα και 's:

Τα mine, yours, his, hers, ours, theirs στέκονται χωρίς ουσιαστικό· μαζί με ουσιαστικό — my, your, her: It's my bag = It's mine.

Στη μεταφορά η ερώτηση με whose παίρνει σειρά δηλωτικής πρότασης, όπως κάθε ερώτηση στο B1 #15: "Whose coat is this?" → She asked whose coat it was.

Μη το μπερδεύεις με το who's. Αυτό είναι συντομογραφία του who is ή του who has, και ακούγεται ακριβώς το ίδιο — /huːz/:

Ο έλεγχος είναι ο ίδιος όπως με το its και το it's στο A2 #33: άνοιξε την απόστροφο. Αν βγαίνει who is ή who has, γράφεται who's. Αν δεν βγαίνει — whose.

Έτσι δεν λέγεται. ✗ Who's bag is this? → ✓ Whose bag is this? Στο άκουσμα λάθος δεν υπάρχει, στη γραφή φαίνεται αμέσως. ✗ Whose this bag? → ✓ Whose bag is this? Η ερώτηση χρειάζεται ρήμα, όπως και το ελληνικό «ποιανού είναι»: το is δεν πέφτει.

Έλεγξε τον εαυτό σου. Πώς ρωτάς «Ποιανού είναι αυτό το αυτοκίνητο;» Τι γράφεται στο ___ going to drive? — whose ή who's; Πώς απαντάς ότι τα κλειδιά είναι της Άννας;