Powtórzenie 3 (lekcje 13–17)
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Trudny temat
10 minW B1 #17 whose łączyło dwa zdania: the man whose car was stolen. To samo słowo otwiera też pytanie — „czyj?”, „czyja?”, „czyje?”. Po polsku „czyj” zmienia się według rodzaju i liczby, a w angielskim forma jest jedna na wszystko.
Forma. Zwykle whose stoi razem z rzeczownikiem, i to połączenie zachowuje się jak jedno słowo pytające:
| Whose bag is this? | Czyja to torba? |
| Whose keys are these? | Czyje to klucze? |
| Whose idea was it? | Czyj to był pomysł? |
| Whose turn is it? | Czyja kolej? |
Jeśli z sytuacji wiadomo, o co chodzi, rzeczownik można opuścić: Whose is this? — „Czyje to?”, Whose are these? — „Czyje to są?”. Możliwa jest też kolejność Whose is this bag?, ale Whose bag is this? brzmi zwyczajniej.
Kiedy się go używa. Najczęściej — gdy trzeba ustalić, czyje są rzeczy: po imprezie na stole zostały klucze, w biurze dzwoni cudzy telefon, w przedpokoju wisi obcy płaszcz. Drugi częsty przypadek — kolejka i odpowiedzialność: Whose turn is it to cook? — „Czyja kolej gotować?”, Whose fault is it? — „Kto zawinił?”. Zwróć uwagę: polskie „kto zawinił” angielski często buduje przez „czyja wina” — whose fault. Tak samo Whose side are you on? — „Po czyjej jesteś stronie?”.
Pytanie z whose i zdanie względne z whose — jedno słowo w dwóch rolach. W pytaniu stoi na początku i pyta: Whose car is outside? W zdaniu względnym stoi po rzeczowniku i o nic nie pyta, tylko opisuje: the neighbour whose car is outside. Szyk podpowiada, z którą rolą masz do czynienia: w pytaniu whose otwiera zdanie, a w zdaniu względnym przed nim stoi ten, o kim mowa.
Z innymi czasownikami reguła jest ta sama co przy what + rzeczownik. Jeśli whose + rzeczownik to podmiot, do nie jest potrzebne: Whose phone is ringing? Jeśli to dopełnienie, potrzebny jest czasownik posiłkowy, jak w każdym pytaniu: Whose car did you borrow? Whose house are you staying at?
Jak odpowiadać. Odpowiada się zaimkiem dzierżawczym albo imieniem z 's:
| — Whose bag is this? — It's mine. | Moja. |
| — Whose keys are these? — They're Tom's. | Toma. |
| — Whose turn is it? — Yours. | Twoja. |
mine, yours, his, hers, ours, theirs stoją bez rzeczownika; razem z nim — my, your, her: It's my bag = It's mine.
W mowie zależnej pytanie z whose dostaje szyk zdania twierdzącego, jak każde pytanie w B1 #15: "Whose coat is this?" → She asked whose coat it was.
Nie myl z who's. To skrót od who is albo who has, i brzmi dokładnie tak samo — /huːz/:
| Whose coat is this? | Czyj to płaszcz? |
| Who's coming tonight? | Kto przyjdzie dziś wieczorem? (who is) |
| Who's taken my pen? | Kto wziął mój długopis? (who has) |
Sprawdzian jest ten sam co przy its i it's w A2 #33: rozwiń apostrof. Wyszło who is albo who has — piszesz who's. Nie wyszło — whose.
Tak się nie mówi. ✗ Who's bag is this? → ✓ Whose bag is this? Na słuch błędu nie ma, na piśmie widać go od razu. ✗ Whose this bag? → ✓ Whose bag is this? Po polsku „czyja to torba” obywa się bez czasownika, angielski potrzebuje is.
Sprawdź się. Jak zapytać „Czyj to samochód?” Co się pisze w ___ going to drive? — whose czy who's? Jak odpowiedzieć, że klucze są Anny?
pokaż odpowiedzi
Ćwiczenia do lekcji 13–17
35 min1. Uzupełnianie luk — mieszane.
- The bridge (build) in 1890
- The road (repair) at the moment
- I (my hair / cut) yesterday — u fryzjera
- She said she (be) tired
- She suggested (go) by train
- Prices have (rise) again
Pokaż odpowiedzi
2. Wstaw whose albo who's.
- phone is ringing?
- going to drive tonight?
- I don't know idea it was
- seen my glasses?
Pokaż odpowiedzi
3. Wyszukiwanie błędów.
- It was build in 1890.
- What was happened?
- I made my car repaired.
- He asked where did I live.
- She told me don't be late.
- He suggested to go by train.
- My brother, that lives in Italy, is a doctor.
- Who's bag is this?
Pokaż odpowiedzi
4. Przekształć
- Someone has stolen my bike. (strona bierna)
- They are building a new school here. (strona bierna)
- A mechanic repaired my car. (oddałem samochód do naprawy — have)
- "I'm working from home today." (Anna said; relacjonujesz tydzień później)
- "Are you free on Friday?" (he asked me)
- "Don't touch anything." (the guide told the children)
- Tom said, "I'll help you with the boxes." (offer)
- I met a woman. Her daughter is a pilot. (whose)
Pokaż odpowiedzi
5. Dopasowywanie.
- Whose keys are these?
- Who's coming tonight?
- Who's taken my pen?
- Whose turn is it?
Pokaż odpowiedzi
6. Przetłumacz na angielski.
1) Ukradli mi telefon w pociągu. 2) W przyszłym miesiącu będą nam malować dom. 3) Zapytała, gdzie mieszkam. 4) Odmówił podpisania listu. 5) Mój dziadek, który urodził się nad morzem, całe życie przepracował w porcie. 6) Czyj to był pomysł?
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: lekcje 13–17 w całości oraz whose w pytaniu. Dalej — lekcja 19: zapytać grzecznie i powiedzieć, że się czegoś nie wie.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Mini-wypowiedź
Opowiedz na głos i zapisz dziesięć zdań: jak się robi coś, na czym dobrze się znasz; co ci w tym roku zrobiono na zamówienie; relacja z jednej niedawnej rozmowy — ze słowami, pytaniem i prośbą; czyjaś rada albo obietnica jednym czasownikiem; miejsce, w którym dorastałeś, z dwoma zdaniami względnymi. Co najmniej jedno pytanie z whose.
Lista kontrolna przed lekcją 19:
- po be stoi trzecia forma, being — w czasie ciągłym, been — w Perfect?
- nie ma strony biernej u happen, rise, lie?
- w usłudze kolejność have — przedmiot — trzecia forma?
- w mowie zależnej czasy przesunięte, a w pytaniu szyk zdania twierdzącego i if?
- po suggest stoi -ing, przy advise nazwana jest osoba?
- definiujące bez przecinków, niedefiniujące w przecinkach i bez that?
- whose — „czyj”, who's — „kto jest” albo „kto już”?
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne