Μιλάω όπως σε μια κουβέντα
Μπορώ να καταλαβαίνω και να χρησιμοποιώ φραστικά ρήματα χωρίς να τα αναλύω κομμάτι κομμάτι.
Δηλωμένος χρόνος πυρήνα. Δύο από τα μπλοκ πυρήνα δεν έχουν αριθμό, οπότε το πραγματικό μάθημα είναι μεγαλύτερο από αυτό το άθροισμα.
Γραμματική
16 λεπτάΣτο A2 #22 έμαθες τι είναι φραστικό ρήμα: ένα ρήμα μαζί με μια μικρή λέξη (on, up, off, out…), και μαζί σημαίνουν κάτι καινούργιο — turn on «ανάβω», hang up «κλείνω το τηλέφωνο». Εκεί υπήρχε και ο βασικός κανόνας για τη σειρά των λέξεων: η αντωνυμία μπαίνει στη μέση — Turn it on. Τώρα θα δούμε πώς συμπεριφέρονται τα διάφορα φραστικά ρήματα, γιατί ο κανόνας «στη μέση» δεν ισχύει για όλα και γιατί χωρίς αυτά τα καθημερινά αγγλικά ακούγονται σαν επίσημο έγγραφο.
Τύπος 1. Διαχωριζόμενα: το αντικείμενο μπορεί να μπει στη μέση ή μετά.
| Turn on the light. = Turn the light on. | ουσιαστικό — όπου θέλεις |
| Turn it on. | αντωνυμία — μόνο στη μέση |
| Fill in the form that I sent you yesterday. | μακρύ αντικείμενο — μετά |
Εδώ ανήκουν τα turn on / turn off, put on (φοράω), take off (βγάζω), pick up (σηκώνω, παίρνω κάποιον ή κάτι), fill in (συμπληρώνω), throw away (πετάω στα σκουπίδια), give back (επιστρέφω), look up (ψάχνω σε λεξικό ή στο ίντερνετ), put off (αναβάλλω), turn down (απορρίπτω· χαμηλώνω την ένταση).
Τύπος 2. Μη διαχωριζόμενα: το αντικείμενο πάντα μετά, ακόμα και η αντωνυμία.
| Who's going to look after the children? | ✗ look the children after |
| Who's going to look after them? | ✗ look them after |
| I ran into an old friend yesterday. | συνάντησα τυχαία |
| She's dealing with the problem. | ασχολείται με το πρόβλημα, το λύνει |
Εδώ ανήκουν και τα look for (ψάχνω), get on / get off (ανεβαίνω στο λεωφορείο, κατεβαίνω), look into (εξετάζω, ψάχνω να βρω τι συμβαίνει), come across (πέφτω πάνω σε κάτι). Ο κανόνας «η αντωνυμία στη μέση» δεν ισχύει γι' αυτά: εδώ η μικρή λέξη λειτουργεί σαν πρόθεση και μπαίνει πριν από το αντικείμενο.
Τύπος 3. Χωρίς αντικείμενο: μετά το ρήμα δεν χρειάζεται τίποτα.
| The car broke down. | χάλασε |
| I grew up in a small town. | μεγάλωσα |
| He turned up an hour late. | εμφανίστηκε, ήρθε |
| We set off at six. | ξεκινήσαμε για το ταξίδι |
| Students don't earn much, but they get by. | τα βγάζουν πέρα, τα φέρνουν βόλτα |
Τύπος 4. Από τρία κομμάτια: ένα ρήμα και δύο μικρές λέξεις, πάντα μαζί και πάντα πριν από το αντικείμενο.
| I'm looking forward to the holidays. | περιμένω με ανυπομονησία |
| I can't put up with the noise. | ανέχομαι, υπομένω |
| We've run out of milk. | τελείωσε, ξεμείναμε από |
| I get on with my colleagues. | τα πάω καλά με |
| She came up with a great idea. | σκέφτηκε, επινόησε |
look forward to + -ing. Εδώ το to είναι πρόθεση, όπως στο be used to (B1 #33), γι' αυτό μετά από αυτό μπαίνει ο τύπος σε -ing ή ουσιαστικό: I'm looking forward to seeing you. — «Ανυπομονώ να σε δω». Όχι ✗ to see you. Στα γράμματα είναι σταθερό κλείσιμο: I look forward to hearing from you.
Πώς καταλαβαίνεις τον τύπο. Από τη σημασία δεν μαντεύεται — ο τύπος γράφεται στο λεξικό. Συνήθως σημειώνεται έτσι: turn something on (η θέση του αντικειμένου είναι στη μέση — το ρήμα διαχωρίζεται), look after somebody (το αντικείμενο μετά — δεν διαχωρίζεται), break down (χωρίς αντικείμενο). Μάθαινε το φραστικό ρήμα αμέσως μαζί με αυτό το σχήμα, όχι σκέτο.
Ένα ρήμα — πολλές σημασίες και διαφορετικοί τύποι. Αυτό είναι φυσιολογικό, και ο τύπος συχνά αλλάζει μαζί με τη σημασία:
| Take off your shoes. — Take them off. | βγάζω (τύπος 1) |
| The plane took off at ten. | απογειώθηκε (τύπος 3) |
| I'll pick you up at seven. | θα περάσω να σε πάρω (τύπος 1) |
| Could you turn the music up? | δυναμώνω (τύπος 1) |
| Nobody turned up. | δεν ήρθε κανείς (τύπος 3) |
Το ρήμα της κουβέντας και το ζευγάρι του από τα βιβλία. Πολλά φραστικά ρήματα έχουν συνώνυμο μίας λέξης. Αυτό ακούγεται πιο επίσημο — έτσι γράφουν στα έγγραφα και στις ειδήσεις. Στην κουβέντα ένας Άγγλος σχεδόν πάντα θα διαλέξει το φραστικό ρήμα:
| στην κουβέντα | σε επίσημο κείμενο | σημασία |
|---|---|---|
| find out | discover | μαθαίνω, ανακαλύπτω |
| put off | postpone | αναβάλλω |
| turn down | refuse, reject | αρνούμαι, απορρίπτω |
| go on | continue | συνεχίζω |
| come back | return | επιστρέφω |
| look into | investigate | εξετάζω, ερευνώ |
Αν πεις σε ένα μπαρ We have postponed the party, είναι γραμματικά σωστό, αλλά ακούγεται σαν ανακοίνωση. We've put off the party — έτσι μιλάνε οι φίλοι.
Κι άλλα παραδείγματα:
| Can you look up his number? | Κοίτα (στο ίντερνετ) να βρεις το τηλέφωνό του. |
| I threw the old newspapers away. | Πέταξα τις παλιές εφημερίδες. |
| The meeting has been put off until Friday. | Η συνάντηση μετατέθηκε για την Παρασκευή. |
| How did you find out? | Πώς το έμαθες; |
Έτσι δεν λέγεται. ✗ I'm looking for it forward — τα κομμάτια ενός ρήματος τριών κομματιών δεν χωρίζονται: ✓ I'm looking forward to it.
Έλεγξε τον εαυτό σου. Αντικατάστησε το the TV με αντωνυμία: Switch off the TV. Και τώρα το the dog στο Can you look after the dog? Πώς λες «Ανυπομονώ για τη συνάντησή μας»;
εμφάνιση απαντήσεων
Λάθη των ελληνόφωνων
γραμμένο για τη γλώσσα σαςΗ αντωνυμία μετά από όλο το φραστικό ρήμα
✗ Turn on it, ✗ I'll pick up you at seven → ✓ Turn it on, ✓ I'll pick you up at seven. Το turn on, το pick up τα νιώθουμε σαν μία λέξη («ανάβω», «παίρνω»), και η αντωνυμία πάει μετά από ολόκληρο το ρήμα, όπως στο «άναψέ το». Είναι το πιο επίμονο λάθος του θέματος, ήδη από το A2 #22.
Η μικρή λέξη χάνεται, γιατί το ελληνικό ρήμα δεν τη χρειάζεται
✗ I'm looking my keys, ✗ Who will look the children?, ✗ I can't put up the noise → ✓ I'm looking for my keys, ✓ Who will look after the children?, ✓ I can't put up with the noise. «Ψάχνω τα κλειδιά», «προσέχω τα παιδιά», «ανέχομαι τον θόρυβο» παίρνουν αντικείμενο κατευθείαν, χωρίς πρόθεση. Στα αγγλικά όμως χωρίς τη μικρή λέξη το ρήμα σημαίνει κάτι άλλο ή τίποτα: put up — «κρεμάω», «σηκώνω».
look forward to + βασικός τύπος
✗ I'm looking forward to see you
✓ I'm looking forward to seeing you
Το «ανυπομονώ να σε δω» έχει «να», και το «να» γίνεται to + ρήμα, όπως σε τόσα άλλα ρήματα. Εδώ όμως το to είναι πρόθεση, όπως στο be used to, και μετά από αυτό χρειάζεται -ing.
Προφορά
4 λεπτάΟ τόνος πέφτει στη μικρή λέξη, όχι στο ρήμα:
Turn it off. I grew up in Leeds. He turned up late. The car broke down.
Στα ρήματα τριών κομματιών ο τόνος πέφτει στην πρώτη από τις δύο μικρές λέξεις: στο put up with — στο up, στο run out of — στο out, στο get on with — στο on. Στο look forward to — στο for: /lʊk ˈfɔːwəd tə/.
Αυτό ξεχωρίζει το φραστικό ρήμα από ένα ρήμα με πρόθεση: στο I looked at the picture ο τόνος πέφτει στο ρήμα με το νόημα looked, και το at είναι άτονο. Στο Look out! όμως — «Πρόσεχε!» — ο τόνος πέφτει στο out, γιατί είναι φραστικό ρήμα.
Συνεχής ανάγνωση. Το σύμφωνο στο τέλος του ρήματος δένει με το φωνήεν της μικρής λέξης ή της αντωνυμίας: το turn it on ακούγεται /tɜːnɪˈtɒn/, το pick it up — /pɪkɪˈtʌp/, το fill it in — /fɪlɪˈtɪn/. Μην κάνεις παύση ανάμεσα στα κομμάτια: το φραστικό ρήμα προφέρεται σαν μία λέξη.
Κείμενο
5 λεπτάLast Monday our washing machine broke down in the middle of a wash. There was water everywhere, so I turned the machine off at the wall and looked up a repair service online. I filled in a form on their website, and they promised to send someone on Wednesday.
On Wednesday I waited all morning, but nobody turned up. I rang them, and a very polite woman said she would look into it. In the end the engineer came on Thursday. He found out what was wrong in five minutes, dealt with it in half an hour, and I paid him on the spot.
The washing machine isn't our only problem. We get on well with most of our neighbours, but I can't put up with the music from the flat above any longer. They turn it up every night at eleven. Last week I ran into the owner on the stairs and asked him to turn it down. He said he would, but nothing has changed.
So we've decided to move. Our contract runs out in September, and we've already found a little house near the park. I'm really looking forward to moving out — and to buying a new washing machine.
Ασκήσεις
32 λεπτά1. Αντικατάστησε
- Turn off the TV.
- Can you pick up the children at four?
- I'll look after your cat.
- Please fill in this form.
- I ran into Mark yesterday.
- Don't throw away those letters.
- She's dealing with the problem.
Εμφάνιση απαντήσεων
2. Βάλε
- The car broke on the motorway
- We've run milk. Can you buy some?
- I'm looking forward seeing you
- I can't put up his jokes any longer
- He turned an hour late, as usual
- Could you turn the music ? It's too loud
- I grew in a small town near Bristol
- Who's going to look the dog while we're away?
Εμφάνιση απαντήσεων
3. Αντιστοίχιση.
- put off
- turn down
- find out
- come up with
- get on with
- run into
Εμφάνιση απαντήσεων
4. Ξαναγράψε πιο καθημερινά:
- We've postponed the meeting until Friday. (put off)
- She refused the job offer. (turn down)
- Please continue. (go on)
- I discovered the truth last week. (find out)
- When will you return? (come back)
- The police are investigating the accident. (look into)
Εμφάνιση απαντήσεων
5. Εύρεση λάθους και διόρθωση.
- Can you turn on it?
- I'm looking forward to see you.
- Who will look the children after?
- I can't put up the noise any more.
- We've run out milk.
- I'll pick up you at the station.
Εμφάνιση απαντήσεων
6. Μετάφρασε στα αγγλικά.
1) Θα περάσω να σε πάρω στις επτά. 2) Τα πάμε πολύ καλά με τους γείτονές μας. 3) Μας τελείωσε το ψωμί. 4) Ανυπομονώ πολύ για τις διακοπές μου. 5) Εκείνη απέρριψε την πρόταση.
Εμφάνιση απαντήσεων
Σύνοψη
Καλύφθηκαν
- τέσσερις τύποι φραστικών ρημάτων και η σειρά των λέξεων στον καθένα
- η αντωνυμία στη μέση του διαχωριζόμενου και μετά το μη διαχωριζόμενο
- το look forward to + -ing
- ο τύπος από το σχήμα του λεξικού
- οι πολλές σημασίες ενός ρήματος
- το ρήμα της κουβέντας απέναντι στο συνώνυμο των βιβλίων
Επόμενο — μάθημα 35: δείχνω μια εξέλιξη και συγκρίνω.
Τέλος του βασικού μέρους
Το μάθημα θεωρείται ολοκληρωμένο όταν γίνουν οι ασκήσεις. Ό,τι ακολουθεί είναι προαιρετικό.
προαιρετικό
Λεξιλόγιο για τις κάρτες
16 λέξεις- break down /ˌbreɪk ˈdaʊn/ χαλάω (για αυτοκίνητο, μηχάνημα)
- turn up /ˌtɜːn ˈʌp/ εμφανίζομαι, έρχομαι
- fill in /ˌfɪl ˈɪn/ συμπληρώνω
- look up /ˌlʊk ˈʌp/ ψάχνω (σε λεξικό, στο ίντερνετ)
- deal with /ˈdiːl wɪð/ ασχολούμαι με, τακτοποιώ
- look into /ˌlʊk ˈɪntuː/ εξετάζω, ερευνώ
- find out /ˌfaɪnd ˈaʊt/ μαθαίνω, ανακαλύπτω
- put off /ˌpʊt ˈɒf/ αναβάλλω
- turn down /ˌtɜːn ˈdaʊn/ απορρίπτω· χαμηλώνω (την ένταση)
- run into /ˌrʌn ˈɪntuː/ συναντώ τυχαία
- put up with /ˌpʊt ˈʌp wɪð/ ανέχομαι, υπομένω
- get on with /ˌɡet ˈɒn wɪð/ τα πάω καλά με
- come up with /ˌkʌm ˈʌp wɪð/ επινοώ, σκέφτομαι (ιδέα)
- look forward to /ˌlʊk ˈfɔːwəd tə/ περιμένω με ανυπομονησία
- run out /ˌrʌn ˈaʊt/ τελειώνω, λήγω
- on the spot /ˌɒn ðə ˈspɒt/ επί τόπου, αμέσως
Γραφή
Έξι προτάσεις για ένα πρόβλημα της καθημερινότητας και για το πώς το έλυσες. Τουλάχιστον πέντε φραστικά ρήματα, ανάμεσά τους ένα μη διαχωριζόμενο με αντωνυμία και ένα από τρία κομμάτια.
Πρότυπο
Last month my laptop broke down. I looked up a repair shop and took it there. They said they would look into it, but nobody rang me for a week. In the end I went back and found out that they had lost my form. I filled it in again, and they dealt with the problem the next day. I can't put up with bad service, but they apologised, so I'm not angry.
Λίστα ελέγχου: η αντωνυμία — στη μέση του διαχωριζόμενου ρήματος και μετά το μη διαχωριζόμενο; Μετά το look forward to — -ing; Τα ρήματα τριών κομματιών — και τα τρία κομμάτια στη θέση τους;
Εξασκηθείτε σε αυτό το μάθημα στις άλλες ενότητες
Έχετε ιδέα για νέα λειτουργία;
⚑ προαιρετικό