Að vísa til vegar
Ég get útskýrt hvernig maður kemst á ákveðinn stað og skilið slíka útskýringu.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Málfræði
4 mín.Leiðbeining er mynduð með sögn án frumlags — þetta er boðháttur, og á ensku er hann eins og grunnmynd sagnarinnar:
| Go straight on. | Farðu beint áfram. |
| Turn left at the corner. | Beygðu til vinstri á horninu. |
| Take the second street on the right. | Önnur gata til hægri. |
| Cross the street. | Farðu yfir götuna. |
Neitun — don't + sögn: Don't turn right, Don't cross here. Sama don't og í lexíu 8, bara án frumlags.
Forsetningar um hreyfingu:
| to | að, til: go to the station |
| into | inn í: go into the shop |
| across | yfir, þvert yfir: walk across the park |
| along | meðfram, eftir: go along this street |
| past | fram hjá: walk past the bank |
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumálÓþörf forsetning þegar beygt er
✗ Turn to left
✓ Turn left
Á íslensku er sagt „beygðu til vinstri“ með forsetningunni „til“, og hún vill fylgja með yfir í enskuna.
Óþarft frumlag
✗ You go straight sem leiðbeining → ✓ Go straight. Með you er þetta ekki lengur leiðbeining, heldur lýsing á því sem viðmælandinn gerir. Á íslensku er leiðin oft útskýrð með „þú“ („Þú ferð beint áfram og beygir svo…“), og „þú“ felst líka í boðhættinum sjálfum (farðu = far þú); því virðist you eiga heima þar.
go í stað walk og öfugt
— go á alltaf við, walk tilgreinir að farið sé fótgangandi. Íslenska gerir sama greinarmun („fara“ og „ganga“), en gættu að framburðinum: walk byrjar á /w/ með kringdum vörum, ekki á íslensku „v“.
Neitun með not í stað don't
✗ Not turn right
✓ Don't turn right
Á íslensku er bannað með „ekki“ + nafnhætti („Ekki beygja til hægri“, „Ekki fara yfir hér“), og „ekki“ verður beint að not. Í ensku þarf neitaður boðháttur alltaf don't.
Framburður
3 mín.Í leiðbeiningu fellur áherslan á orðið sem ber merkinguna, ekki á sögnina:
Turn left at the corner. Take the second street on the right.
Tónfallið er jafnt og fallandi — leiðbeining er ekki spurning. Ef röddin rís í lokin verður leiðarlýsingin að óöruggri ágiskun.
Texti
3 mín.Excuse me, how do I get to the station?
Go straight on and turn left at the bank.
And then?
Take the second street on the right and walk past the park. The station is opposite the post office. Don't cross the big street.
Æfingar
8–10 mín.1. Eyðufylling.
- straight on
- left at the corner
- the second street on the right
- the street here
Sýna svörin
2. Villuleit.
- Turn to left.
- You go straight on. (leiðbeining)
- Not turn right.
Sýna svörin
3. Eyðufylling.
- Go (eftir) this street
- Walk (yfir) the park
- Go (að) the station
- Walk (fram hjá) the bank
Sýna svörin
4. Orðaröð.
[ at the corner / turn / left ] · [ cross / don't / the street ]
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir
- boðháttur og neitun hans
- fimm forsetningar um hreyfingu
- hvernig á að spyrja til vegar
Næst — lexía 23: samgöngur og tímaáætlanir.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
12 orð- turn /tɜːn/ beygja
- left /left/ til vinstri, vinstri
- right /raɪt/ til hægri, hægri
- straight on /streɪt ˈɒn/ beint áfram
- cross /krɒs/ fara yfir
- walk /wɔːk/ ganga, fara fótgangandi
- get to /ˈɡet tuː/ komast til, komast á
- second /ˈsekənd/ annar (í röðinni)
- then /ðen/ svo, síðan
- along /əˈlɒŋ/ meðfram
- past /pɑːst/ fram hjá
- across /əˈkrɒs/ yfir, þvert yfir
Ritun
Fjórar leiðbeiningar: hvernig á að komast frá heimili þínu í næstu búð.
Fyrirmynd
Go straight on. Turn left at the café. Take the second street on the right. The shop is opposite the bank.
Gátlisti
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
Segðu okkur hvað þú vilt sjá næst — við lesum hverja skilaboð.
⚑ valfrjálst