Málfræði ~57 mín af kjarna eftir

Að tala um venjur og nám

Eftir þessa kennslustund geturðu

Ég get greint muninn á „hætti að gera“ og „stoppaði til að gera“ — og forðast að segja andstæðuna við það sem ég meina.

Hefja kennslustund Kjarni 57 mín · skref: 6 · valfrjálst: +2

Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.

Málfræði

16 mín.

Í lexíu A2 #21 lærðir þú tvo lista: á eftir sumum sögnum kemur -ing-mynd (enjoy reading, finish writing), á eftir öðrum to + sögn (want to learn, decide to change). Einnig voru sagnir sem taka báðar myndirnar nær án merkingarmunar: start, begin, like, love, hate — It started raining = It started to rain.

Nú koma sagnir sem leyfa báðar myndirnar, en merkingin er ólík, stundum andstæð. Þær eru fimm: stop, remember, forget, try, regret.

Meginreglan. -ing-myndin nefnir verknaðinn sjálfan — það sem þegar hefur gerst eða er í gangi. to + sögn horfir fram á við: á verk sem er enn óunnið eða á tilgang.

stop. stop + -ing — hætta: He stopped smoking ten years ago. — „Hann hætti að reykja.“ Stop talking, please. — „Hættið að tala.“ It's stopped raining. — „Það er hætt að rigna.“ stop + to — stoppa, gera hlé á öðru til að gera eitthvað: On the way home he stopped to buy some bread. — „Á leiðinni heim stoppaði hann til að kaupa brauð.“ Hér er to „til að“, nafnháttur tilgangs úr lexíu A2 #21.

remember. remember + -ing — muna það sem gerðist: I remember locking the door. — „Ég man eftir að hafa læst hurðinni.“ Fyrst verknaðurinn, svo minningin um hann. remember + to — muna eftir verki og vinna það, gleyma því ekki: Remember to lock the door. — „Mundu að læsa hurðinni.“ Did you remember to buy milk? Fyrst munað, svo gert.

forget. forget + to — gleyma að gera; verkið var ekki unnið: I forgot to call her. — „Ég gleymdi að hringja í hana.“ Don't forget to send the email. forget + -ing stendur nær eingöngu í I'll never forget… — um sterka upplifun: I'll never forget seeing the sea for the first time. — „Ég gleymi aldrei þegar ég sá sjóinn í fyrsta sinn.“

try. try + to — reyna, leggja sig fram; verkið er erfitt og gæti mistekist: I tried to open the window, but it was stuck. — „Ég reyndi að opna gluggann, en hann sat fastur.“ try + -ing — prófa sem leið, til að sjá hvað gerist: If the laptop is slow, try restarting it. — „Ef fartölvan er hæg, prófaðu að endurræsa hana.“ Verknaðurinn sjálfur er ekki erfiður; spurningin er hvort hann hjálpi.

regret. regret + -ing — sjá eftir því sem maður gerði: I regret selling my old car. — „Ég sé eftir að hafa selt gamla bílinn.“ regret + to kemur nær eingöngu fyrir í formlegum tilkynningum: We regret to inform you that the flight has been cancelled. — „Okkur þykir leitt að tilkynna að fluginu hefur verið aflýst.“

Yfirlitstafla:

sögn + -ing + to
stop He stopped smoking. — hætti að reykja He stopped to smoke. — stoppaði til að reykja
remember I remember locking it. — man að ég læsti Remember to lock it. — mundu að læsa
forget I'll never forget meeting her. — upplifun I forgot to call her. — hringdi ekki
try Try restarting it. — prófaðu þessa leið I tried to open it. — reyndi, með erfiðismunum
regret I regret saying that. — sé eftir orðunum We regret to inform you… — okkur þykir leitt að tilkynna

Berðu saman — sami verknaður og tvær tímaraðir:

I remember posting the letter. fyrst sent, nú man ég eftir því
I remembered to post the letter. fyrst mundi ég eftir því, svo sendi ég

Neitunin stendur á undan -ing eða á undan to: I regret not learning to swim. — „Ég sé eftir að hafa ekki lært að synda.“ Try not to worry. — „Reyndu að hafa ekki áhyggjur.“

Að velja eftir íslensku setningunni. Vísbendinguna gefur yfirleitt íslenska setningin sjálf:

á íslensku á ensku
hætti að, er hætt(ur) að stop + -ing
stoppaði til að; gerði hlé til að stop + to
man eftir þegar…; man eftir að hafa gert remember + -ing
mundu að; mundi eftir að gera remember + to, don't forget + to
gleymdi að gera forget + to
gleymi aldrei þegar… never forget + -ing
reyndi að (með erfiðismunum) try + to
prófaðu að (sem leið) try + -ing
sé eftir að hafa gert regret + -ing

Ef þú ert í vafa, spurðu: hefur verknaðurinn þegar gerst eða er hann fram undan? Þegar gerst — -ing, fram undan — to. Eina tilvikið þar sem þessi spurning hjálpar ekki er try: þar ræður hvort verknaðurinn sjálfur er erfiður (to) eða spurningin er aðeins hvort hann hjálpi (-ing).

Svona er ekki sagt. ✗ I remember to lock the door yesterday → ✓ I remember locking the door yesterday. Um liðinn verknað sem þú manst eftir — aðeins -ing.

Prófaðu kunnáttuna. Hvað merkir She stopped to talk to me? Hvernig segirðu „Mundu að kaupa brauð“? Hvað er ráðlagt í Try switching it off and on again?

sýna svörin
hún stoppaði til að tala við mig; Remember to buy some bread eða Don't forget to buy some bread; að prófa að slökkva og kveikja aftur — sem leið til að laga.
Auglýsing

Villur íslenskumælandi nemenda

skrifað fyrir þitt tungumál
1

„Hætti að reykja“ með to

He stopped to smoke merkir „hann stoppaði til að reykja“. Til að segja „hann hætti að reykja“ þarf ✓ He stopped smoking. Á íslensku stendur „að“ + nafnháttur á eftir „hætta“, og „að“ verður auðveldlega to (lexía A2 #21). Hér snýr sá vani merkingunni við.

2

remember to um liðinn atburð

✗ I remember to meet him in Paris last year

✓ I remember meeting him in Paris last year

Íslenskan notar „að“ í báðum merkingum: „ég man eftir að hafa hitt hann“ og „mundu að hitta hann“. Á ensku er val myndarinnar val merkingarinnar: minning — -ing, verkefni — to.

3

regret + to um það sem er búið

✗ I regret to sell my car

✓ I regret selling my car

„Ég sé eftir að hafa selt“ hefur líka „að“, sem kallar á to. En maður sér eftir því sem þegar er gert — þess vegna -ing.

4

„Reyna að“ í báðum merkingum

„Reyndu að slökkva og kveikja aftur“ verður auðveldlega Try to switch it off and on again. Þegar átt er við leið sem gæti hjálpað er eðlilegra ✓ Try switching it off and on again. „Reyna að“ nær á íslensku oft yfir hvort tveggja; á ensku er munurinn í myndinni.

Framburður

4 mín.

Formin tvö greinir áherslulaus endirinn að:

stopped smoking /stɒpt ˈsməʊkɪŋ/ — merkinguna ber -ing í lokin
stopped to smoke /stɒpt tə ˈsməʊk/ — veikt to

Í stopped to renna tvö /t/ saman í eitt langt: tungan staldrar við, og eftir hléið heyrist /tə/. Ekki gleypa þetta veika to: án þess verður „stoppaði til að reykja“ á heyrn að „hætti að reykja“.

-ing er borið fram /ɪŋ/, án /ɡ/ eða /k/ í lokin: smoking /ˈsməʊkɪŋ/ — ekki eins og „ng“ í íslensku „þing“, sem endar á k-hljóði.

Áhersla: remember /rɪˈmembə/, regret /rɪˈɡret/, forget /fəˈɡet/ — á öðru atkvæði; fyrsta atkvæðið er stutt og áherslulaust. Íslenska áherslan á fyrsta atkvæði á ekki við hér.

Auglýsing

Texti

5 mín.

When I was at university, I smoked, I ate badly and I never did any sport. Then, at twenty-five, I decided to change everything.

First, I stopped smoking. It was hard. For months, every time I walked past a newsagent's, I wanted to stop to buy cigarettes. I tried to give up three times before it finally worked. What helped in the end? A friend told me to try chewing gum — and it worked.

Then I started learning Spanish. I tried learning with an app, but I often forgot to open it. So I tried going to evening classes instead, and that was much better. I still remember sitting in that cold classroom on Tuesday nights, trying to understand the teacher.

I'm not perfect. I sometimes forget to do my homework, and last week I forgot to take my book to class. But I don't regret starting. I'll never forget having my first real conversation in Spanish, in a little café in Seville.

My only regret? I regret giving up the piano at twelve. Maybe I'll try to start again next year.

Upplesin

Æfingar

32 mín.

1. Settu inn rétta mynd:

  1. He stopped (smoke) ten years ago
  2. On the way home I stopped (buy) some bread
  3. Please remember (lock) the door
  4. I clearly remember (lock) it — I'm sure
  5. I forgot (call) my mum yesterday
  6. I'll never forget (see) the Northern Lights
  7. I tried (open) the jar, but the lid was too tight
  8. If you can't sleep, try (read) a boring book
Sýna svörin
smoking; to buy; to lock; locking; to call; seeing; to open; reading

2. Pörun.

  1. He stopped to smoke.
  2. He stopped smoking.
  3. I remember posting it.
  4. I remembered to post it.
  5. I tried to call her.
  6. I tried calling her.
Sýna svörin
`He stopped to smoke.` — stoppaði til að reykja; `He stopped smoking.` — hætti að reykja; `I remember posting it.` — man augnablikið þegar ég sendi; `I remembered to post it.` — gleymdi ekki að senda; `I tried to call her.` — reyndi að ná í hana; `I tried calling her.` — prófaði að hringja sem eina leið

3. Breyttu setningunni

  1. He stopped to smoke last year. (hætti að reykja)
  2. I remember to meet him in Paris. (man eftir fundinum)
  3. Did you remember buying milk? (gleymdirðu ekki að kaupa?)
  4. She stopped talking to her neighbour. (stoppaði til að tala við nágrannann)
  5. Try to switch it off and on again. (prófaðu sem leið)
  6. I forgot that I had sent the email. (pósturinn var aldrei sendur)
  7. I'll never forget to swim with dolphins. (upplifun)
  8. We regret informing you that the shop is closed. (formleg tilkynning)
Sýna svörin
He stopped smoking last year; I remember meeting him in Paris; Did you remember to buy milk? / Did you remember to buy some milk?; She stopped to talk to her neighbour; Try switching it off and on again; I forgot to send the email; I'll never forget swimming with dolphins; We regret to inform you that the shop is closed

4. Umorðaðu með sögninni í svigunum.

  1. He doesn't smoke any more. (stop)
  2. I locked the door. I can remember it clearly. (remember)
  3. Don't forget: send me the address. (remember)
  4. He was driving, and then he parked to answer the phone. (stop)
  5. I didn't post the letter. I forgot. (forget)
  6. I'm sorry that I didn't learn to swim. (regret)
  7. Drink more water — maybe it will help. (try)
Sýna svörin
He has stopped smoking / He's stopped smoking / He stopped smoking; I remember locking the door / I clearly remember locking the door; Remember to send me the address; He stopped to answer the phone; I forgot to post the letter; I regret not learning to swim; Try drinking more water

5. Þýddu á ensku.

1) Ég er hætt(ur) að borða sykur. 2) Á leiðinni stoppuðum við til að borða hádegismat. 3) Mundu að slökkva ljósið. 4) Ég man þegar við hittumst í fyrsta sinn. 5) Ég reyndi að útskýra það fyrir henni, en hún hlustaði ekki. 6) Ég sé eftir að hafa selt bílinn.

Sýna svörin
I've stopped eating sugar / I stopped eating sugar; We stopped to have lunch on the way / On the way we stopped to have lunch / We stopped for lunch on the way; Remember to turn off the light / Don't forget to turn off the light / Don't forget to switch off the light / Remember to switch off the light; I remember meeting you for the first time / I remember the first time we met / I remember when we first met; I tried to explain it to her, but she wasn't listening / I tried to explain to her, but she didn't listen; I regret selling my car / I regret selling the car

6. Svaraðu í heilum setningum

— um þig. Svörin hér fyrir neðan eru fyrirmynd. 1) What have you stopped doing, and why? 2) What do you often forget to do? 3) What will you never forget seeing?

Sýna svörin
I've stopped drinking coffee in the evening because I couldn't sleep; I often forget to charge my phone; I'll never forget seeing my daughter for the first time
Auglýsing

Samantekt

Farið yfir

  • fimm sagnir þar sem myndin breytir merkingunni — stop
  • remember
  • forget
  • try
  • regret; meginreglan „-ing — verknaðurinn sjálfur
  • to — það sem er fram undan“; neitunin not á undan -ing og to

Næst — lexía 22: að biðja aðra eða gera sjálf(ur).

Endir kjarna

Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.

Kennslustund 94

valfrjálst

Orðaforði í spjaldastokkinn

14 orð
  • regret /rɪˈɡret/ sjá eftir, harma
  • give up /ˌɡɪv ˈʌp/ hætta (vana, iðju)
  • smoke /sməʊk/ reykja
  • cigarette /ˌsɪɡəˈret/ sígaretta
  • newsagent's /ˈnjuːzeɪdʒənts/ blaðsala, sjoppa
  • chewing gum /ˈtʃuːɪŋ ɡʌm/ tyggigúmmí
  • classroom /ˈklɑːsruːm/ kennslustofa
  • homework /ˈhəʊmwɜːk/ heimavinna
  • conversation /ˌkɒnvəˈseɪʃn/ samtal
  • restart /ˌriːˈstɑːt/ endurræsa
  • jar /dʒɑː/ krukka
  • lid /lɪd/ lok
  • tight /taɪt/ fastur, þéttur
  • inform /ɪnˈfɔːm/ tilkynna (formlega)

Ritun

Fimm til sex setningar um vana sem þú hefur hætt eða reynir að hætta, og um það sem hjálpaði. Að minnsta kosti þrjár sagnir úr lexíunni.

Fyrirmynd

Two years ago I stopped eating sweets. I tried to stop many times before, but it never lasted. Then a friend told me to try eating fruit instead, and it worked. I still remember buying my last chocolate bar. I don't regret giving up sweets, but I sometimes forget to buy fruit, and then it's hard.

Gátlisti

Drög vistuð á þessu tæki
Auglýsing

Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum

Diktatbyggt á þessari kennslustund Skrifaðu niður það sem þú heyrir. Athugun sýnir hvert orð sem er ólíkt og hvernig. Skrifaðu einræðuna Upplesinbyggt á þessari kennslustund Lesa texta kennslustundar upphátt — talgreining undirstrikar orð sem hún náði ekki. Lestu textann upphátt Lestur og hlustunA1–C1 Textar á öllum stigum með lesskilningsspurningum; handritið opnast eftir svörun. Prófaðu

Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?

Senda hugmynd
Auglýsing
Auglýsing