Að biðja aðra — eða gera sjálf(ur)

Á íslensku er ósk um það sem annar á að gera sögð með aukasetningu: „ég vil að þú hringir“. Á ensku er engin slík aukasetning á eftir want. Í staðinn kemur manneskjan og to + sögn: I want you to call me. Þetta mynstur þekkir þú úr endursögn: asked me to wait (lexía B1 #15), advised me to rest (lexía B1 #16). Hér bætast við sagnir um ósk og væntingu.

Ég vil að þú: sögn + hvern + to + sögn.

Á eftir sögninni stendur andlagsmynd fornafnsins: me, you, him, her, us, them. Neitunin stendur yfirleitt með want: I don't want you to go hljómar eðlilegar en I want you not to go. Would you like me to…? er kurteislegt boð um hjálp, „viltu að ég…?“, við hlið Shall I…? (lexía A2 #12).

Að neyða, leyfa, hjálpa: make, let, help. Á eftir make og let kemur sögnin án to, eins og á eftir háttarsögn. Á eftir help — eins og hentar: með to eða án.

make — neyða, með valdi eða vegna aðstæðna; hlutur getur líka neytt: kvikmynd, veður, hávaði. let — leyfa, hindra ekki. Þú þekkir það úr Let's (lexía A1 #16): Let's go er let us go, „leyfðu okkur að fara“.

get + hvern + to — fá einhvern til, koma einhverju til leiðar. Í bresku talmáli er þetta mjög algeng mynd: I'll get Tom to fix it. — „Ég fæ Tom til að laga það.“ I couldn't get him to listen. — „Ég gat ekki fengið hann til að hlusta.“ Ólíkt make hefur get to — eins og „til að“ í íslenskunni.

Berðu saman — sama merking, en önnur mynd:

Í þolmynd fær make to: We were made to wait for an hour. — „Við vorum látin bíða í klukkutíma.“ let hefur enga þolmynd; í staðinn kemur be allowed to úr lexíu B1 #11: We were allowed to leave early. — „Okkur var leyft að fara snemma.“ Úr verður par: They let us leave early — We were allowed to leave early.

Afturbeygð fornöfn — „sig“ og „sjálfur“.

Þau hafa þrjú hlutverk.

Verknaðurinn beinist að geranda sjálfum — „sig“, „sér“: I cut myself. — „Ég skar mig.“ Did you hurt yourself? — „Meiddirðu þig?“ She taught herself Italian. — „Hún kenndi sér sjálf ítölsku.“ Og tvær kurteisisformúlur: Help yourself! — „Fáðu þér!“, Enjoy yourselves! — „Skemmtið ykkur vel!“.

„Sjálfur“, en ekki einhver annar — til áherslu, í lok setningar eða strax á eftir nafnorðinu: I'll do it myself. — „Ég geri það sjálf(ur).“ Did you make this cake yourself? The town itself is small, but the beaches are beautiful. — „Bærinn sjálfur er lítill…“.

by myself — „einn, ein; án hjálpar“: I live by myself. — „Ég bý ein(n).“ She built the website by herself. Það sama merkir on my own: I did it on my own.

Margar sagnir sem á íslensku taka „sig“ eða „sér“ eða enda á -st eru á ensku án fornafns: wash — þvo sér, get dressed — klæða sig, relax — hvíla sig, meet — hittast, hurry — flýta sér. Án fornafns eru líka feel — líða, og worry — hafa áhyggjur. myself er aðeins sett þegar verknaðurinn beinist í raun að geranda sjálfum og það skiptir máli: I cut myself, en I washed and got dressed.

Svona er ekki sagt. ✗ I want he to come → ✓ I want him to come. Á eftir want kemur andlagsmynd: him, ekki he.

Prófaðu kunnáttuna. Hvernig segirðu „Viltu að ég hjálpi þér?“? Hvað er athugavert við She let me to use her car? Hvernig segirðu „Ég gerði við hjólið sjálf(ur)“?