Mówić o nawykach i nauce
Potrafię zauważyć różnicę między „przestał coś robić” a „zatrzymał się, żeby coś zrobić” — i nie powiedzieć czegoś odwrotnego, niż miałem na myśli.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
16 minNa A2 #21 nauczyłeś się dwóch list: po jednych czasownikach idzie forma na -ing (enjoy reading, finish writing), po innych — to + czasownik (want to learn, decide to change). Były też czasowniki, które przyjmują obie formy prawie bez różnicy: start, begin, like, love, hate — It started raining = It started to rain.
Teraz — czasowniki, po których możliwe są obie formy, ale znaczenie jest inne, czasem odwrotne. Jest ich pięć: stop, remember, forget, try, regret.
Ogólna zasada. Forma na -ing nazywa samą czynność — to, co już było albo już trwa. to + czasownik patrzy do przodu: na sprawę, która jest jeszcze do zrobienia, albo na cel.
stop. stop + -ing — przestać, rzucić: He stopped smoking ten years ago. — „Rzucił palenie”. Stop talking, please. — „Przestańcie rozmawiać”. It's stopped raining. — „Przestało padać”. stop + to — zatrzymać się, przerwać inną czynność, żeby coś zrobić: On the way home he stopped to buy some bread. — „W drodze do domu zatrzymał się, żeby kupić chleb”. Tu to to „żeby”, bezokolicznik celu z A2 #21.
remember. remember + -ing — pamiętać to, co było: I remember locking the door. — „Pamiętam, że zamknąłem drzwi”. Najpierw czynność, potem wspomnienie o niej. remember + to — pamiętać o sprawie i ją załatwić, nie zapomnieć: Remember to lock the door. — „Nie zapomnij zamknąć drzwi”. Did you remember to buy milk? Najpierw przypomniałeś sobie, potem zrobiłeś.
forget. forget + to — zapomnieć coś zrobić; czynności nie było: I forgot to call her. — „Zapomniałem do niej zadzwonić”. Don't forget to send the email. forget + -ing prawie zawsze stoi w I'll never forget… — o mocnym przeżyciu: I'll never forget seeing the sea for the first time. — „Nigdy nie zapomnę, jak pierwszy raz zobaczyłem morze”.
try. try + to — starać się, próbować; rzecz jest trudna i może się nie udać: I tried to open the window, but it was stuck. — „Próbowałem otworzyć okno, ale się zacięło”. try + -ing — spróbować jako sposobu, dla sprawdzenia: If the laptop is slow, try restarting it. — „Jeśli laptop wolno działa, spróbuj go zrestartować”. Sama czynność nie jest trudna; pytanie, czy pomoże.
regret. regret + -ing — żałować tego, co się zrobiło: I regret selling my old car. — „Żałuję, że sprzedałem stary samochód”. regret + to spotyka się prawie tylko w oficjalnych komunikatach: We regret to inform you that the flight has been cancelled. — „Z przykrością informujemy, że lot został odwołany”.
Tabela zbiorcza:
| czasownik | + -ing | + to |
|---|---|---|
| stop | He stopped smoking. — rzucił palenie | He stopped to smoke. — zatrzymał się, żeby zapalić |
| remember | I remember locking it. — pamiętam, że zamknąłem | Remember to lock it. — nie zapomnij zamknąć |
| forget | I'll never forget meeting her. — przeżycie | I forgot to call her. — nie zadzwoniłem |
| try | Try restarting it. — spróbuj tego sposobu | I tried to open it. — próbowałem, z trudem |
| regret | I regret saying that. — żałuję tego, co powiedziałem | We regret to inform you… — z przykrością informujemy |
Porównaj — jedna czynność i dwie kolejności zdarzeń:
| I remember posting the letter. | najpierw wysłałem, teraz to pamiętam |
| I remembered to post the letter. | najpierw sobie przypomniałem, potem wysłałem |
Przeczenie stawia się przed -ing albo przed to: I regret not learning to swim. — „Żałuję, że nie nauczyłem się pływać”. Try not to worry. — „Postaraj się nie martwić”.
Jak wybrać po polskim zdaniu. Podpowiedź zwykle daje samo polskie zdanie:
| po polsku | po angielsku |
|---|---|
| rzuciłem, przestałem, skończyłem z | stop + -ing |
| zatrzymałem się, żeby; przerwałem, żeby | stop + to |
| pamiętam, jak…; pamiętam, że zrobiłem | remember + -ing |
| nie zapomnij; nie zapomniałem zrobić | remember + to, don't forget + to |
| zapomniałem zrobić | forget + to |
| nigdy nie zapomnę, jak… | never forget + -ing |
| próbowałem, starałem się | try + to |
| spróbuj (jako sposób) | try + -ing |
| żałuję, że zrobiłem | regret + -ing |
Jeśli masz wątpliwości, zapytaj siebie: czynność już się wydarzyła czy jest jeszcze przed nami? Już się wydarzyła — -ing, przed nami — to. Jedyny przypadek, w którym to pytanie nie pomaga, to try: tam decyduje, czy sama czynność jest trudna (to), czy pytanie tylko w tym, czy pomoże (-ing).
Tak się nie mówi. ✗ I remember to lock the door yesterday → ✓ I remember locking the door yesterday. O minionej czynności, którą pamiętasz, — tylko -ing.
Sprawdź się. Co znaczy She stopped to talk to me? Jak powiedzieć „Nie zapomnij kupić chleba”? Co radzi się w Try switching it off and on again?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego języka„Przestał palić” przez to
He stopped to smoke znaczy „zatrzymał się, żeby zapalić”. Żeby powiedzieć „przestał palić”, trzeba ✓ He stopped smoking. Po polsku po „przestać”, „zacząć” stoi bezokolicznik — „przestał palić”, — i przechodzi do angielskiego jako to. Tu ten nawyk zmienia sens na odwrotny. Pomaga „rzucił palenie”: rzeczownik w polskim, -ing w angielskim.
remember to o przeszłości
✗ I remember to meet him in Paris last year
✓ I remember meeting him in Paris last year
Polskie „pamiętam” służy w obu znaczeniach: „pamiętam, jak go spotkałem” i „pamiętam, że muszę go spotkać”. W angielskim wybór formy jest wyborem znaczenia: wspomnienie — -ing, zadanie — to.
regret + to o tym, co zrobione
✗ I regret to sell my car
✓ I regret selling my car
to wydaje się formą domyślną po każdym czasowniku, a „żałuję, że sprzedałem” — ze zdaniem podrzędnym — nie podpowiada -ing. Ale żałuje się tego, co już zrobione, a więc -ing.
„Próbowałem” i „spróbuj” z jednym to
Po polsku i „próbowałem”, i „spróbuj” biorą bezokolicznik, więc wszędzie trafia to. Try to switch it off nie jest błędem, ale znaczy „postaraj się wyłączyć” — jakby to było trudne. Radę, sposób do sprawdzenia, daje ✓ Try switching it off; a I tried calling her znaczy „spróbowałem do niej zadzwonić” — jako jeden ze sposobów.
Wymowa
4 minObie formy rozróżnia nieakcentowana końcówka:
| stopped smoking | /stɒpt ˈsməʊkɪŋ/ — sens niesie -ing na końcu |
| stopped to smoke | /stɒpt tə ˈsməʊk/ — słabe to |
W stopped to dwa dźwięki /t/ zlewają się w jeden długi: język się zatrzymuje, i po pauzie słychać /tə/. Nie połykaj tego słabego to: bez niego „zatrzymał się, żeby zapalić” na słuch zmienia się w „rzucił palenie”.
-ing wymawia się /ɪŋ/, bez /ɡ/ ani /k/ na końcu: smoking /ˈsməʊkɪŋ/, nie „smołkink”.
Akcent: remember /rɪˈmembə/, regret /rɪˈɡret/, forget /fəˈɡet/ — na drugiej sylabie, pierwsza jest krótka i nieakcentowana.
Tekst
5 minWhen I was at university, I smoked, I ate badly and I never did any sport. Then, at twenty-five, I decided to change everything.
First, I stopped smoking. It was hard. For months, every time I walked past a newsagent's, I wanted to stop to buy cigarettes. I tried to give up three times before it finally worked. What helped in the end? A friend told me to try chewing gum — and it worked.
Then I started learning Spanish. I tried learning with an app, but I often forgot to open it. So I tried going to evening classes instead, and that was much better. I still remember sitting in that cold classroom on Tuesday nights, trying to understand the teacher.
I'm not perfect. I sometimes forget to do my homework, and last week I forgot to take my book to class. But I don't regret starting. I'll never forget having my first real conversation in Spanish, in a little café in Seville.
My only regret? I regret giving up the piano at twelve. Maybe I'll try to start again next year.
Ćwiczenia
32 min1. Otwórz nawiasy:
- He stopped (smoke) ten years ago
- On the way home I stopped (buy) some bread
- Please remember (lock) the door
- I clearly remember (lock) it — I'm sure
- I forgot (call) my mum yesterday
- I'll never forget (see) the Northern Lights
- I tried (open) the jar, but the lid was too tight
- If you can't sleep, try (read) a boring book
Pokaż odpowiedzi
2. Dopasowywanie.
- He stopped to smoke.
- He stopped smoking.
- I remember posting it.
- I remembered to post it.
- I tried to call her.
- I tried calling her.
Pokaż odpowiedzi
3. Popraw zdanie
- He stopped to smoke last year. (rzucił palenie)
- I remember to meet him in Paris. (pamiętam to spotkanie)
- Did you remember buying milk? (nie zapomniałeś kupić?)
- She stopped talking to her neighbour. (zatrzymała się, żeby porozmawiać)
- Try to switch it off and on again. (spróbuj tego sposobu)
- I forgot that I had sent the email. (e-mail w ogóle nie wyszedł)
- I'll never forget to swim with dolphins. (przeżycie)
- We regret informing you that the shop is closed. (oficjalny komunikat)
Pokaż odpowiedzi
4. Przepisz z czasownikiem z nawiasu.
- He doesn't smoke any more. (stop)
- I locked the door. I can remember it clearly. (remember)
- Don't forget: send me the address. (remember)
- He was driving, and then he parked to answer the phone. (stop)
- I didn't post the letter. I forgot. (forget)
- I'm sorry that I didn't learn to swim. (regret)
- Drink more water — maybe it will help. (try)
Pokaż odpowiedzi
5. Przetłumacz na angielski.
1) Przestałem jeść cukier. 2) Po drodze zatrzymaliśmy się na obiad. 3) Nie zapomnij zgasić światła. 4) Pamiętam, jak pierwszy raz się spotkaliśmy. 5) Próbowałem jej to wytłumaczyć, ale nie słuchała. 6) Żałuję, że sprzedałem samochód.
Pokaż odpowiedzi
6. Odpowiedz o sobie
pełnymi zdaniami. Odpowiedzi poniżej to wzór. 1) What have you stopped doing, and why? 2) What do you often forget to do? 3) What will you never forget seeing?
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: pięć czasowników, przy których forma zmienia sens, — stop, remember, forget, try, regret; zasada „-ing — sama czynność, to — to, co przed nami”; przeczenie not przed -ing i to. Dalej — lekcja 22: poprosić kogoś albo zrobić samemu.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
14 słów- regret /rɪˈɡret/ żałować
- give up /ˌɡɪv ˈʌp/ rzucić (nałóg, zajęcie)
- smoke /sməʊk/ palić (papierosy)
- cigarette /ˌsɪɡəˈret/ papieros
- newsagent's /ˈnjuːzeɪdʒənts/ kiosk z gazetami
- chewing gum /ˈtʃuːɪŋ ɡʌm/ guma do żucia
- classroom /ˈklɑːsruːm/ sala lekcyjna, klasa
- homework /ˈhəʊmwɜːk/ praca domowa
- conversation /ˌkɒnvəˈseɪʃn/ rozmowa
- restart /ˌriːˈstɑːt/ zrestartować, uruchomić ponownie
- jar /dʒɑː/ słoik
- lid /lɪd/ wieczko, pokrywka
- tight /taɪt/ mocno zakręcony, ciasny
- inform /ɪnˈfɔːm/ informować (oficjalnie)
Pisanie
Pięć-sześć zdań o nawyku, który rzuciłeś albo próbujesz rzucić, i o tym, co pomogło. Co najmniej trzy czasowniki z lekcji.
Wzór
Two years ago I stopped eating sweets. I tried to stop many times before, but it never lasted. Then a friend told me to try eating fruit instead, and it worked. I still remember buying my last chocolate bar. I don't regret giving up sweets, but I sometimes forget to buy fruit, and then it's hard.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne