Málfræði ~62 mín af kjarna eftir

Að setja fram kvörtun og ósk

Eftir þessa kennslustund geturðu

Ég get tjáð eftirsjá yfir fortíðinni, það sem ég vil frekar og ásökun — með þremur ólíkum formgerðum.

Hefja kennslustund Kjarni 62 mín · skref: 6 · valfrjálst: +2

Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.

Málfræði

17 mín.

Í B1 #9 lærðirðu að sjá eftir nútíðinni: I wish I had more time — þátíðarmyndin segir ekki frá fortíð, heldur frá því sem er ekki. Í þessari lexíu virkar sama bragð í þremur formgerðum: eftirsjá yfir fortíðinni, það sem maður vill frekar, og ásökunin „það er löngu kominn tími til“. Reglan er ein fyrir þær allar: mynd sem færist skref aftur í tímann merkir fjarlægð frá raunveruleikanum. Hana hefurðu hitt í could (A2 #17), í annarri gerð skilyrðissetninga (B1 #8) og í þeirri þriðju (B2 #4).

wish um fortíðina: wish + Past Perfect. Til að sjá eftir því sem þegar gerðist eða gerðist ekki er myndin færð enn eitt þrep aftur, eins og í þriðju gerð skilyrðissetninga. I wish I had known er í raun fyrri helmingurinn af If I had known, I would have…. Íslenskan gerir það sama: „ég vildi að ég hefði vitað það“.

eins og var eftirsjá
I didn't know about the sale. I wish I had known about the sale.
I said something stupid. I wish I hadn't said that.
You didn't tell me. I wish you had told me.
We didn't take the earlier train. If only we had taken the earlier train!
I couldn't come. I wish I could have come.

Formerkið snýst við, eins og í B1 #9: þar sem lífið sagði „nei“ er engin neitun í eftirsjánni, og öfugt. If only — það sama, en sterkara, nánast upphrópun.

Þrjú wish hlið við hlið:

I wish I knew her number. veit það ekki núna
I wish I had known her number. vissi það ekki þá
I wish you would listen to me. vil að þú breytir hegðun þinni

would rather — það sem maður vill frekar. Mynstrið I'd rather stay at home þekkirðu frá A2 #32: á eftir would rather kemur nafnháttur án to. Samanburður er tengdur með than: I'd rather walk than wait for the bus. Við þetta mynstur bætast tvö ný:

um hvern og hvað mynd
I'd rather stay at home. um sjálfan sig, núna eða síðar nafnháttur
I'd rather have stayed at home. um sjálfan sig, um fortíðina have + þriðja mynd
I'd rather you stayed at home. um aðra manneskju þátíð

Aðalnýjungin er síðasta línan. Þegar valið snertir aðra manneskju kemur nýtt frumlag á eftir would rather, og sögnin fer í þátíð, þótt talað sé um daginn í dag eða morgundaginn: I'd rather you came tomorrow — „ég vildi frekar að þú kæmir á morgun“. Þetta er sama fjarlægð og á eftir wish. Neitun — didn't: I'd rather you didn't smoke in here — kurteislegt en ákveðið bann. Eins er svarað beiðni: — Can I open the window? — I'd rather you didn't. Sama merking næst með I'd prefer you not to…; á eftir prefer þarf to, á eftir would rather ekki.

It's time — „það er kominn tími til“.

It's time to go. kominn tími til, einfalt og hlutlaust
It's time for us to go. kominn tími fyrir okkur
It's time we went. tími til kominn að við færum — það er orðið svolítið seint
It's high time you found a job. löngu kominn tími til — opin ásökun

Ef frumlag kemur á eftir It's time er sögnin aftur í þátíð: atburðurinn hefur ekki enn gerst, en hefði átt að gerast. Í stað high er líka sagt about: It's about time you called your mother.

Berðu saman wish og would rather um gerðir annarra. I wish you hadn't told him — eftirsjá: þú ert þegar búinn að segja honum það, því verður ekki breytt. I'd rather you didn't tell him — beiðni um framtíðina: þú hefur ekki sagt honum það enn, og betra að gera það ekki. En um sjálfan sig er I'd rather have stayed at home nánast það sama og I wish I had stayed at home.

Hvað á að nota í kvörtun: I wish — fyrir eftirsjá yfir því sem gerðist, I'd rather you — fyrir kurteislega kröfu, It's high time — fyrir ásökun þegar þolinmæðin er á þrotum.

Svona er ekki sagt. ✗ I'd rather to stay at home → ✓ I'd rather stay at home. Í næsta nágrenni eru I'd like to og I'd prefer to, en á eftir would rather kemur ekkert to. ✗ I wish I would have known → ✓ I wish I had known: á eftir wish um fortíðina — Past Perfect, án would.

Prófaðu kunnáttuna. Hvernig segirðu „synd að ég las ekki samninginn“? Hver er munurinn á I wish you hadn't told him og I'd rather you didn't tell him? Ljúktu ásökuninni: It's high time the council ___ (repair) this road.

sýna svörin
I wish I had read the contract; hið fyrra er eftirsjá yfir því sem þegar er gert, hið síðara beiðni um að gera það ekki í framtíðinni; repaired.
Auglýsing

Villur íslenskumælandi nemenda

skrifað fyrir þitt tungumál
1

„Ekki“ úr „synd að … ekki“

„Synd að ég las ekki samninginn“ → ✓ I wish I had read the contract. I wish I hadn't read the contract er rétt enska, en merkir hið gagnstæða: „ég vildi að ég hefði ekki lesið hann“. Íslenska setningin hefur „ekki“, og það fylgir auðveldlega með — sama gildra og í B1 #9, nú um fortíðina. Byrjaðu á „ég vildi að ég hefði lesið“: sú setning er byggð eins og sú enska.

2

„Ég vildi óska“ orð fyrir orð

„Ég vildi óska að ég hefði vitað það“ → ✗ I would wish I had known → ✓ I wish I had known. „Vildi“ dregur would með sér, eins og í B1 #9. En wish ber merkinguna eitt; Past Perfect á eftir því er hins vegar það sama og íslenska „hefði vitað“.

3

Nútíð á eftir would rather you

„Ég vil frekar að þú verðir heima“ → I'd rather you stay heyrist í amerískri ensku, en í breskri er sagt ✓ I'd rather you stayed. Hugsaðu um „ég vildi frekar að þú yrðir heima“ — þar fer sögnin líka skref aftur, eins og á ensku, þótt talað sé um núið eða síðar.

4

„Það er kominn tími til að við förum“ með nútíð

It's time we go heyrist í tali, en normið er ✓ It's time we went (eða It's time to go); ✗ It's time we will go er þegar villa. Í íslensku setningunni stendur „förum“, og þátíð virðist merkingarlaus: við erum jú ekki farin. En þátíðarmyndin merkir hér ekki fortíð, heldur „hefði átt að gerast, en hefur ekki gerst“.

Framburður

4 mín.

Tvö 'd — tvö ólík orð. Í I wish I'd known er 'd = had: á eftir því kemur þriðja mynd. Í I'd rather er 'd = would: á eftir því kemur rather. Reglan er sú sama og í B2 #4: líttu á næsta orð. I'd known /aɪd ˈnəʊn/ — 'd heyrist varla; I wish I lived there og I wish I'd lived there greinir aðeins þetta hljóð að, svo berðu það skýrt fram.

rather — /ˈrɑːðə/, með löngu /ɑː/ og rödduðu /ð/, eins og íslenskt „ð“; lokahljóðið r heyrist ekki í breskri ensku.

Eftirsjá ber fall og ris á aðalorðinu — þannig hljómar „synd“:

I wish I'd ↘↗known. If only we'd ↘↗asked.

Ásökun fellur hins vegar snöggt, áherslan er á high: It's HIGH time you ↘told them.

Auglýsing

Texti

6 mín.

Dear Mr Price,

I am writing about our house move last Thursday. I would rather have sorted this out by phone, but nobody at your office has returned my calls, so I am putting it in writing.

Your team arrived three hours late, and two of our chairs and a large mirror were damaged on the way. I wish I had checked everything before the van left, but the men were in a hurry and I didn't want to hold them up. I also wish your office had told us about the delay: we had both taken the day off work and spent the whole morning waiting.

When I phoned on Friday, I was told that damage is only covered if it is reported on the day. If only someone had mentioned this when we booked! It is not in the terms you sent us, and I would rather you didn't treat customers who have paid in full in this way.

I am asking for £180 to repair the furniture. I would rather we settled this between us, but unless I hear from you within fourteen days, I will take the matter further.

To be fair, your men were polite and careful with everything else. But I think it is high time your company told its customers the rules before they sign, not after.

Yours sincerely, Helen Ward

Upplesin

Æfingar

35 mín.

1. Eyðufylling: wish um nútíð, um fortíð eða með would.

  1. I wish I (know) about the sale last week — I'd have saved fifty pounds
  2. I wish I (know) the answer now
  3. I wish the neighbours (stop) shouting every night
  4. I wish you (tell) me earlier — now it's too late
  5. If only we (not / sell) the old house!
  6. I wish I (can / come) to your party yesterday
  7. I wish I (be) taller
  8. She wishes she (not / say) that to her boss at the meeting
Sýna svörin
had known; knew; would stop; had told; hadn't sold; could have come; were / was; hadn't said

2. Eyðufylling: would rather.

  1. I'd rather (walk) than wait for the bus
  2. I'd rather you (not / smoke) in the car
  3. I'd rather (stay) at home yesterday — the party was awful
  4. She'd rather we (come) on Sunday, not on Saturday
  5. I'd rather you (not / tell) him what I said — he'll only get angry
  6. Would you rather (eat) in or go out tonight?
Sýna svörin
walk; didn't smoke; have stayed; came; didn't tell; eat

3. Umorðaðu með It's time eða með orðasambandinu í svigunum.

  1. We should go home — it's late.
  2. You should have started looking for a job long ago. (It's high time)
  3. The council should repair this road.
  4. We really need a holiday. (It's about time)
Sýna svörin
It's time we went home / It's time to go home / It's time for us to go home; It's high time you started looking for a job; It's time the council repaired this road / It's time for the council to repair this road; It's about time we had a holiday

4. Umorðaðu með wish: tjáðu eftirsjá.

  1. I didn't read the contract carefully.
  2. I bought this car.
  3. You didn't invite her.
  4. We missed the last train.
  5. I can't speak Spanish.
  6. He keeps interrupting me. (vil að hann hætti)
Sýna svörin
I wish I had read the contract carefully; I wish I hadn't bought this car; I wish you had invited her; I wish we hadn't missed the last train; I wish I could speak Spanish / I wish I spoke Spanish; I wish he would stop interrupting me / I wish he wouldn't interrupt me

5. Umorðaðu með formgerðinni í svigunum.

  1. Please don't call me after ten. (would rather)
  2. I prefer to work from home. (would rather)
  3. We should have taken the train — the drive was awful. (would rather)
  4. You should go to bed — it's very late. (It's time)
  5. They should have fixed this problem long ago. (It's high time)
Sýna svörin
I'd rather you didn't call me after ten / I would rather you didn't call me after ten; I'd rather work from home / I would rather work from home; We'd rather have taken the train / We would rather have taken the train; It's time you went to bed; It's high time they fixed this problem

6. Villuleit. Finndu villuna og leiðréttu hana. Ein villa í hverri setningu.

  1. I'd rather you to stay at home tonight.
  2. It's time we will go home.
  3. I wish I would have known about it.
  4. I wish I didn't say that yesterday.
  5. I'd rather to stay here.
  6. If only I listened to you last year!
Sýna svörin
I'd rather you stayed at home tonight; It's time we went home / It's time to go home / It's time for us to go home; I wish I had known about it; I wish I hadn't said that yesterday; I'd rather stay here; If only I had listened to you last year!

7. Þýddu á ensku.

1) Synd að ég vissi ekki af þessu fyrr. 2) Ég vildi helst að þú segðir honum það ekki. 3) Það er löngu kominn tími til að gera við þetta þak. 4) Synd að ég fór ekki á fundinn. 5) Það er kominn tími til að við förum.

Sýna svörin
I wish I had known about it earlier / I wish I'd known about it before; I'd rather you didn't tell him / I would rather you didn't tell him; It's high time this roof was repaired / It's high time somebody repaired this roof / It's high time to repair this roof / It's high time we repaired this roof; I wish I had gone to the meeting / I wish I'd gone to the meeting; It's time we went / It's time for us to go
Auglýsing

Samantekt

Farið yfir

  • wish og If only með Past Perfect
  • could have á eftir wish
  • þrjú mynstur would rather
  • It's time með nafnhætti og með þátíð
  • high time og about time
  • sameiginlega reglan um fjarlægð

Næst — lexía 9: getgátur um fortíðina.

Endir kjarna

Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.

Kennslustund 117

valfrjálst

Orðaforði í spjaldastokkinn

15 orð
  • would rather /wʊd ˈrɑːðə/ vildi frekar
  • it's high time /ɪts ˌhaɪ ˈtaɪm/ það er löngu kominn tími til
  • sort out /ˌsɔːt ˈaʊt/ leysa úr, greiða úr
  • return a call /rɪˌtɜːn ə ˈkɔːl/ hringja til baka
  • in writing /ɪn ˈraɪtɪŋ/ skriflega
  • damaged /ˈdæmɪdʒd/ skemmdur
  • mirror /ˈmɪrə/ spegill
  • van /væn/ sendibíll
  • hold up /ˌhəʊld ˈʌp/ tefja
  • take a day off /ˌteɪk ə ˌdeɪ ˈɒf/ taka sér frídag
  • be covered /bi ˈkʌvəd/ falla undir (tryggingu)
  • in full /ɪn ˈfʊl/ að fullu
  • settle /ˈsetl/ útkljá, ná sáttum um
  • take the matter further /ˌteɪk ðə ˈmætə ˈfɜːðə/ fara lengra með málið
  • to be fair /tə bi ˈfeə/ sanngirninnar vegna

Ritun

Átta til tíu setningar — kvörtunarbréf til verslunar, hótels eða sendingarþjónustu: hvað þú sérð eftir, hvað þú vildir helst að fyrirtækið gerði og hverju það hefði fyrir löngu átt að breyta. Notaðu allar þrjár formgerðirnar.

Fyrirmynd

Dear Sir or Madam, I am writing about the sofa I ordered from your website. It arrived two weeks late, and one of the legs was broken. I wish I had read the reviews before I paid. I also wish your driver had waited while I checked it. I would rather you replaced the sofa than repaired it, as it is brand new. I would rather not have to spend another day at home waiting for a delivery, so please give me an exact time. It is high time your company answered its customers' emails. Yours faithfully, Daniel Moss

Gátlisti

Drög vistuð á þessu tæki

Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?

Senda hugmynd
Auglýsing
Auglýsing