Að segja frá án þess að nefna heimildina
Ég get sagt frá upplýsingum án þess að nefna heimildina og skilið orðalag frétta og skýrslna.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Málfræði
18 mín.Þolmyndina sem kerfi þekkirðu úr B1 #13: be í réttri tíð + þriðja mynd, og gerandinn er yfirleitt ekki nefndur. Í fréttum og skýrslum er oft heldur ekki nefnt hvaðan upplýsingarnar koma: „sagt er“, „talið er“, „samkvæmt fréttum“. Íslenskan kemst af án frumlags: „sagt er að …“, „talið er að …“. Enska setningin þarf alltaf frumlag, og slíkar setningar eru myndaðar með þolmynd sagna um tal og skoðanir.
Ópersónuleg þolmynd — tvö mynstur fyrir eina merkingu.
| It is said that he lives abroad. | It + þolmynd + that + setning |
| He is said to live abroad. | frumlag + þolmynd + to + sögn |
Hvort tveggja merkir „sagt er að hann búi erlendis“. Seinna mynstrið er styttra og algengara í fréttum — og íslenskan á það líka: „hann er sagður búa erlendis“. Til að fara frá fyrra mynstrinu yfir í það seinna er frumlagið úr that-hlutanum sett fremst og sögn þess breytt í to + sögn. Svona virka say, think, believe, know, expect, report, consider, understand, estimate, og í dómsfréttum allege („því er haldið fram, en það er ósannað“).
Tíðin — í nafnhættinum. Sögnin is said vísar til „nú er sagt“. Hvenær atburðurinn sjálfur gerðist sýnir myndin á eftir to:
| sama tíð | He is said to live abroad. | sagt er að hann búi |
| er í gangi núna | He is believed to be hiding in France. | talið er að hann sé í felum |
| gerðist fyrr | He is said to have left the country. | sagt er að hann hafi farið |
| fyrr og gert við það | The map is believed to have been stolen. | talið er að kortinu hafi verið stolið |
| gerist síðar | The minister is expected to resign. | búist er við að hann segi af sér |
to have + þriðja mynd er nafnháttur með have, eins og íslenska „að hafa farið“. Hann stígur sama skrefið aftur á bak og have á eftir háttarsögnum (B2 #9). Ef „sagt var“ er líka í fortíð breytist aðeins be: It was thought that the ship had sunk → The ship was thought to have sunk. Mynstrið virkar líka með there: There are thought to be about 200 people inside.
be supposed to — „á að“ í merkingunni „sagt er“. Í B1 #11 merkti be supposed to „svona á að gera“. Það hefur líka aðra merkingu, þá sömu og is said to: The film is supposed to be very good — „myndin á að vera mjög góð“, það er að segja: svo er sagt. Íslenska „eiga að“ ber nákvæmlega sömu tvær merkingar. Merkingin ræðst af samhenginu: be + lýsingarorð — nær alltaf „sagt er“; en I'm supposed to be at work at nine (B1 #11) — „svona var samið“.
Nafnháttur og -ing í þolmynd. Á eftir sögn sem krefst to eða -ing (B1 #21) er þolmynd líka möguleg: to be + þriðja mynd eða being + þriðja mynd. Valið á milli to og -ing er það sama og í germynd; þolmyndin sýnir að athöfnin beinist að frumlaginu.
| germynd — ég geri það | þolmynd — það er gert við mig |
|---|---|
| I want to tell you. | I want to be told. — ég vil að mér sé sagt það |
| I don't like interrupting people. | I don't like being interrupted. |
| She avoided meeting him. | She avoided being seen. |
Fleiri dæmi: The form needs to be signed. He hates being told what to do. I expect to be paid on time. Í breskri ensku gengur -ing líka á eftir need í þolmyndarmerkingu: The car needs washing = The car needs to be washed.
Til hvers þarf þetta? Íslenskan notar oft aukasetningu: „mér líkar ekki þegar gripið er fram í fyrir mér“, „ég vil að mér sé sagt það“. Enskan þjappar slíkri aukasetningu saman í tvö orð — being interrupted, to be told — og setningin helst ein. Þar sem íslenska segir „þegar … mér“ eða „að mér sé …“ kemur oft -ing eða nafnháttur í þolmynd á ensku.
-ing í þolmynd þarf líka á eftir forsetningu: þar sem forsetning stendur kemur aðeins -ing. He left without being seen. — „hann fór án þess að nokkur sæi hann“. She's afraid of being forgotten. — „hún er hrædd um að gleymast“. Nafnháttur í þolmynd kemur líka á eftir andlagi: I want the room to be cleaned. — „ég vil að herbergið sé þrifið“. Visitors expect valuable items to be protected. Íslenska „að“-setningin verður hér ekki að that: enskan notar andlag og nafnhátt, eins og í I want you to stay (B1 #22).
Berðu saman tal og ritmál:
| í tali | í fréttum og skýrslum |
|---|---|
| People say he's moved abroad. / Apparently, he's moved abroad. | He is said to have moved abroad. |
| They think it was an accident. | It is thought to have been an accident. |
Atviksorðið reportedly — „samkvæmt fréttum“ — kemur í stað heillar smíðar: He has reportedly left the country. Þolmynd með get í talmáli (My bike got stolen) þekkirðu úr B1 #14; í fréttum og skýrslum er skrifað be í staðinn: was stolen.
Eitt blæbrigði mynstursins með to: með say er það aðeins til í þolmynd. He is said to live abroad er rétt, en germyndin ✗ People say him to live abroad er ekki til — í germynd er aðeins sagt People say that he lives abroad. Þegar setningin byrjar á manneskju eða hlut skaltu því strax setja is said, is thought, is believed.
Svona er ekki sagt. ✗ He is said that he lives abroad → ✓ He is said to live abroad eða It is said that he lives abroad. Mynstrunum er ekki blandað saman: annaðhvort It … that eða frumlag og to.
Prófaðu kunnáttuna. Umorðaðu og byrjaðu á The painting: It is believed that the painting was stolen at night. Hvað merkir I don't like being interrupted og hvernig er það frábrugðið I don't like interrupting? Hvernig segirðu „hann fór án þess að nokkur sæi hann“ með without?
sýna svörin
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumál„Sagt er að“ án frumlags
„Sagt er að hann búi erlendis“ → ✗ Is said that he lives abroad → ✓ It is said that he lives abroad. Í íslensku setningunni fellur „það“ brott þegar annað orð stendur fremst, og enska setningin er byggð eins. En enska setningin þarf alltaf frumlag — þó ekki sé nema formlegt it.
„Á að hafa“ sem should have
„Hann á að hafa farið úr landi“ (svo er sagt) → He should have left the country er rétt enska, en merkir „hann hefði átt að fara úr landi“ (B2 #9). Um orðróm: ✓ He is said to have left the country eða ✓ He is supposed to have left the country. Íslenska „eiga að“ ber báðar merkingar, en should getur ekki borið orðróm. Eins í nútíð: „hann á að búa erlendis“ → ✓ He is said to live abroad, ekki He should live abroad.
„Ég vil að“ með that
„Ég vil að herbergið sé þrifið“ → ✗ I want that the room is cleaned → ✓ I want the room to be cleaned. Íslenska „að“-setningin er gjarnan þýdd orð fyrir orð. En á eftir want og would like tekur enskan andlag og nafnhátt, og ef eitthvað er gert við hlutinn — nafnhátt í þolmynd.
Framburður
4 mín.said — /sed/, ekki /seɪd/. Stafsetningin bendir á tvíhljóð eins og í paid, en í said og says /sez/ er sérhljóðið stutt.
Í langri keðju eru öll smáorðin veik, en merkingarorðin bera áherslu:
The map is believed to have been stolen.
is said to hljómar /ɪz ˈsed tə/, to have been — /tə həv bɪn/, nánast sem eitt atkvæði. Styðstu við þriðju myndina í lokin: hún ber alltaf áherslu og merkinguna.
being í -ing-mynd þolmyndar er áherslulaust, áherslan fellur á þriðju myndina: I hate being KEPT waiting. Nobody likes being TOLD what to do.
reportedly /rɪˈpɔːtɪdli/, allegedly /əˈledʒɪdli/ — áherslan á öðru atkvæði, -edly er borið fram með sérhljóði: /ɪdli/.
Texti
6 mín.Rare map missing from town library
A seventeenth-century map of the county is believed to have been stolen from the Hartley Library in Westbridge, police said yesterday.
The map, which is thought to be worth around £40,000, was last seen in a locked display case on Saturday afternoon. It is understood that the case had not been forced open, and the thief is believed to have used a key. About thirty people are said to have visited the room that day.
Staff are reported to be shocked by the loss. One librarian, who asked not to be named, said: "We were all questioned by the police on Monday, which wasn't pleasant. Nobody likes being treated as a suspect. But we understand why it needs to be done."
A man in his fifties was seen leaving the building shortly before closing time, and police are expected to release CCTV images later this week. Experts say the map is unlikely to be sold openly because it is too well known. It may well have been stolen to order for a private collector.
The library's security system is said to have needed an upgrade for several years. "It should have been replaced long ago," said a local councillor. "Visitors expect valuable items to be properly protected."
Anyone with information is asked to contact Westbridge police.
Æfingar
35 mín.1. Umorðaðu og byrjaðu á frumlaginu úr that-hlutanum.
- It is said that the hotel is haunted.
- It is believed that the thief used a key.
- It is expected that the minister will resign.
- It is thought that the painting is worth a million pounds.
- It is reported that two people were injured.
- It is known that she speaks five languages.
Sýna svörin
2. Umorðaðu án people og experts: hvort mynstrið sem er gengur.
- People say that the new manager is very strict.
- People believe that the fire started in the kitchen.
- Experts expect that prices will fall.
- People think that he is living in Spain.
- Everyone knows that the road is dangerous.
Sýna svörin
3. Eyðufylling. Nafnháttur eða -ing í þolmynd.
- The form needs (sign) by both parents
- I hate (keep) waiting
- She expects (pay) for the extra hours
- Nobody likes (criticise) in public
- The windows have (clean) before the guests arrive
- He asked (not / disturb)
- I remember (take) to the seaside as a child
- The results are expected (publish) next week
Sýna svörin
4. Umorðaðu með nafnhætti eða -ing í þolmynd.
- Somebody needs to repair the roof. (byrjaðu: The roof…)
- She doesn't like it when people photograph her.
- He expects that they will promote him this year.
- She went home early, and nobody noticed her. (without)
- I want somebody to check these figures. (byrjaðu: I want these figures…)
Sýna svörin
5. Villuleit. Finndu villuna og leiðréttu hana. Ein villa í hverri setningu.
- Is said that he lives abroad.
- He is said that he lives abroad.
- The thief is believed to escape through the window last night.
- The document needs to be sign by the manager.
- I don't like to be interrupt.
- The minister is expected resigning.
Sýna svörin
6. Þýddu á ensku.
1) Sagt er að þessi veitingastaður sé mjög góður. 2) Talið er að málverkinu hafi verið stolið að nóttu til. 3) Mér líkar ekki þegar mér er sagt hvað ég á að gera. 4) Búist er við að niðurstöðurnar verði birtar á mánudaginn. 5) Sagt er að hann hafi farið úr landi.
Sýna svörin
7. Skrifaðu endursögn í fyrirsagnarstíl.
Þjappaðu hverri setningu saman í eina setningu með ópersónulegri þolmynd, eins og í fréttum. Svörin hér fyrir neðan eru fyrirmynd. 1) A witness told us that she saw the driver use his phone. 2) According to the police, the fire was started on purpose. 3) The company says it will open a new factory next year.
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir: tvö mynstur ópersónulegrar þolmyndar og hvernig farið er á milli þeirra, tíðin í nafnhættinum — einfaldur, með -ing, með have og í þolmynd, be supposed to í merkingunni „sagt er“, nafnháttur og -ing í þolmynd — á eftir sögn, á eftir forsetningu og á eftir andlagi, reportedly. Næst — lexía 12: upprifjun á lexíum 7–11.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
16 orð- reportedly /rɪˈpɔːtɪdli/ samkvæmt fréttum
- allegedly /əˈledʒɪdli/ að sögn, meintur (ósannað)
- suspect /ˈsʌspekt/ grunaður maður
- release /rɪˈliːs/ birta, gera opinbert
- CCTV /ˌsiː siː tiː ˈviː/ eftirlitsmyndavélar
- display case /dɪˈspleɪ keɪs/ sýningarskápur
- force open /ˌfɔːs ˈəʊpən/ brjóta upp
- librarian /laɪˈbreəriən/ bókavörður
- collector /kəˈlektə/ safnari
- to order /tʊ ˈɔːdə/ eftir pöntun
- upgrade /ˈʌpɡreɪd/ uppfærsla
- councillor /ˈkaʊnsələ/ bæjarfulltrúi
- valuable /ˈvæljuəbl/ verðmætur
- haunted /ˈhɔːntɪd/ þar sem reimt er
- unnoticed /ˌʌnˈnəʊtɪst/ óséður, án þess að nokkur taki eftir
- injured /ˈɪndʒəd/ slasaður
Ritun
Átta til tíu setningar — stutt frétt af atviki í bænum þínum eða í vinnunni, þar sem heimildin er ekki nefnd. Notaðu bæði mynstur ópersónulegrar þolmyndar, einn nafnhátt með have og eitt -ing eða einn nafnhátt í þolmynd.
Fyrirmynd
A delivery van is reported to have crashed into a shop window on Bridge Street early this morning. Nobody is believed to have been seriously hurt. It is thought that the driver lost control on the wet road. He is said to be helping the police with their enquiries. The shop is expected to stay closed for at least a week while the window is replaced. "I was woken up by the noise," said one neighbour. "Nobody likes being woken up at five, but I'm just glad nobody was killed." The road needs to be checked before it reopens.
Gátlisti
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
⚑ valfrjálst