Gramatyka ~53 min z części głównej zostało

Dokładnie opisać człowieka i miejsce

Po tej lekcji potrafisz

Potrafię dodać do rzeczownika opis — i doprecyzowujący, i dodatkowy — i rozumiem, czym się różnią.

Rozpocznij lekcję Rdzeń 53 min · kroki: 6 · opcjonalne: +2

Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.

Gramatyka

15 min

Na A2 #26 łączyłeś dwa zdania słowami who, which, that i opisywałeś człowieka albo rzecz dokładniej. Wtedy wszystkie zdania względne były jednego rodzaju. Naprawdę są dwa, a odróżnia je przecinek.

Zdanie definiujące — bez przecinków. Odpowiada na pytanie „który dokładnie?” i wyróżnia osobę albo rzecz spośród innych. Bez niego nie wiadomo, o kogo chodzi:

The woman who lives next door is a nurse. — Która kobieta? Ta, która mieszka obok.

Zdanie niedefiniujące — w przecinkach. Wiadomo i tak, o kogo chodzi, a zdanie tylko dodaje o nim coś jeszcze. Jeśli je usunąć, sens nie ucierpi:

My mother, who is seventy, still works. — Mama jest jedna; przy okazji powiedziano, ile ma lat.

Sprawdzian: wyrzuć zdanie względne. Jeśli nadal wiadomo, o kim albo o czym mowa, jest ono niedefiniujące i potrzebne są przecinki. Jeśli nie — definiujące, bez przecinków.

Porównaj. Te same słowa, a sens inny:

My brother who lives in Italy is a doctor. Braci jest kilku; chodzi o tego, który mieszka we Włoszech.
My brother, who lives in Italy, is a doctor. Brat jest jeden; przy okazji powiedziano, gdzie mieszka.

Czym jeszcze się różnią:

definiujące niedefiniujące
przecinki nie ma są
that zamiast who i which można nie można
można pominąć zaimek względny tak, jeśli po nim stoi nowy podmiot nie

The film (that) we saw was boring — that można usunąć, po nim stoi we. W zdaniu niedefiniującym zaimek względny zostaje zawsze: The film, which we saw last week, was boring. Zdania niedefiniujące częściej spotyka się na piśmie; w rozmowie zamiast nich nierzadko mówi się dwa osobne zdania.

Wszystkie zaimki względne:

o czym przykład
who ludzie the woman who called
which rzeczy i zwierzęta the car which I bought
that ludzie i rzeczy, tylko w definiującym the book that you lent me
whose czyj, którego the man whose car was stolen
where miejsce the town where I grew up
when czas the summer when we met

whose zastępuje his, her, their, its: I met a woman. Her son goes to my school. → I met a woman whose son goes to my school. Po whose od razu idzie rzeczownik, bez przedimka. Nadaje się też do rzeczy: a house whose windows face the sea — choć częściej powie się a house with windows facing the sea.

where czy which. where znaczy „w którym”, „na którym” i zastępuje całe miejsce. Jeśli zaś czasownik w zdaniu względnym ma własne dopełnienie — odwiedziłem co, widziałem co — potrzebne jest which albo that:

the town where I live mieszkam gdzie? — where
the town (that) I visited odwiedziłem co? — that albo nic

Przyimek idzie na koniec. Po polsku przyimek stoi przed „który”: „człowiek, z którym pracuję”. W angielskim zostaje przy swoim czasowniku, na końcu zdania względnego: the man (who) I work with, the flat (that) we live in, the people I spoke to. Wariant the man with whom I work istnieje, ale brzmi bardzo oficjalnie.

when po słowach oznaczających czas często się pomija: I remember the day (when) we met.

Więcej przykładów:

Edinburgh, which is the capital of Scotland, has a famous festival. Edynburg (niedefiniujące: miasto jest jedno).
The flat we live in is quite small. Mieszkanie, w którym mieszkamy, jest małe.
Is that the café where you had breakfast? To ta kawiarnia, w której jadłeś śniadanie?
July is the month when most people go on holiday. Lipiec to miesiąc, w którym…

Tak się nie mówi. ✗ The book which I bought it yesterday is good → ✓ The book which I bought yesterday is good. Dopełnienie zdania względnego jest już nazwane słowem which, drugie it jest zbędne.

Sprawdź się. Czy potrzebne są przecinki w My father who is a doctor works in Leeds? Dlaczego nie można powiedzieć the town where I visited? Jak powiedzieć „ludzie, z którymi pracuję” bez whom?

pokaż odpowiedzi
potrzebne — ojciec jest jeden, zdanie tylko dodaje informację: My father, who is a doctor, works in Leeds; visit ma dopełnienie, dlatego potrzebne jest that, which albo nic: the town (that) I visited; the people I work with / the people who I work with / the people that I work with.
Reklama

Błędy osób mówiących po polsku

dostosowane do Twojego języka
1

Przecinek według polskiej reguły

Po polsku zdanie z „który” zawsze oddziela się przecinkami. Po angielsku przecinek zmienia sens. The students, who live in the city centre, pay more znaczy, że wszyscy studenci mieszkają w centrum i wszyscy płacą więcej. Jeśli chcesz powiedzieć „ci studenci, którzy mieszkają w centrum”, przecinków się nie stawia: The students who live in the city centre pay more.

2

Jedno „który” na wszystko

✗ My brother, that lives in Italy, is a doctor

✗ The man which lives next door is a pilot

✓ My brother, who lives in Italy, is a doctor

The man who lives next door is a pilot. Polskie „który” pasuje i do ludzi, i do rzeczy, z przecinkami i bez. Angielski wybiera: do ludzi who, do rzeczy which, a that — tylko bez przecinków.

3

Potoczne „co” i zbędny zaimek

✗ The film what we saw was boring

✗ The book which I bought it yesterday is good

✗ I met a woman who her son goes to my school

✓ The film we saw was boring

The book which I bought yesterday is good, I met a woman whose son goes to my school. Potoczna polszczyzna mówi „film, co go widzieliśmy”, „kobieta, co jej syn chodzi do mojej szkoły”: „co” podsuwa what, a zaimek powtarza się. Angielskie what znaczy „to, co” i po rzeczowniku nie stoi; which albo that już jest dopełnieniem, a „którego, której” to whose.

4

Przyimek przed who

✗ the people with who I work

✓ the people I work with

Po polsku przyimek stoi z przodu: „ludzie, z którymi pracuję”, „mieszkanie, w którym mieszkamy”. Po angielsku zostaje przy czasowniku, na końcu: the flat we live in. Z przodu stoi tylko w bardzo oficjalnym wariancie z whom.

Wymowa

3 min

Przecinki zdania niedefiniującego słychać — to pauzy:

My brother ‖ who lives in Italy ‖ is a doctor.

Samo zdanie względne brzmi trochę niżej i szybciej, jak wtrącenie w nawiasie. W definiującym pauzy nie ma, wszystko idzie jedną frazą:

My brother who lives in Italy is a doctor.

To rzadki przypadek, gdy znak interpunkcyjny słychać: na słuch te dwa zdania różnią się właśnie pauzami.

whose /huːz/ brzmi tak samo jak who's. that w zdaniu względnym jest nieakcentowane, /ðət/: the book that you lent me — /ðə ˈbʊk ðət juː ˈlent miː/.

Reklama

Tekst

5 min

The town where I grew up is on the north-east coast of England, about an hour from Newcastle. It's the kind of place that most people drive through without stopping.

My grandfather, who was born there in 1938, worked at the port all his life. The port, which was once the busiest on that part of the coast, closed in the eighties, and many families lost their main income.

We lived in a narrow house that looked straight out at the sea. The room I slept in was at the top, and on windy nights I could hear the waves. The house has been sold twice since then, and the people who live there now have painted it bright blue.

Last summer I went back for a weekend. In a café near the harbour I met an old man whose father had worked with my grandfather. He remembered the winter when the harbour froze — something my grandfather had told me about, but I had never quite believed. We talked for two hours, and before I left he showed me an old photo that he kept in his wallet: both our families on the beach, all smiling at the camera.

Czytanie na głos

Ćwiczenia

30 min

1. Wstaw who, which, whose, where albo when.

  1. The town I grew up is on the coast
  2. The man car was stolen called the police
  3. I'll never forget the day we met
  4. My grandmother, is ninety, still lives alone
  5. Our flat, is on the fifth floor, has no lift
  6. Is this the café you had breakfast?
  7. She's the colleague I told you about
  8. I met a girl brother plays for Arsenal
Pokaż odpowiedzi
where; whose; when / that / —; who; which; where; who / that / —; whose

2. Połącz dwa zdania w jedno.

  1. I met a man. + His father knew my grandfather.
  2. My sister lives in Rome. + She is a teacher. (siostra jest jedna)
  3. This is the house. + I was born in this house. (where)
  4. The film was boring. + We saw it last night.
  5. Edinburgh is the capital of Scotland. + It has a famous festival.
  6. The people are very friendly. + I work with them.
  7. I remember the summer. + We went to Wales that summer. (when)
  8. The hotel was very expensive. + We stayed in it.
Pokaż odpowiedzi
I met a man whose father knew my grandfather; My sister, who lives in Rome, is a teacher / My sister, who is a teacher, lives in Rome; This is the house where I was born / This is the house I was born in / This is the house that I was born in; The film we saw last night was boring / The film that we saw last night was boring / The film which we saw last night was boring; Edinburgh, which is the capital of Scotland, has a famous festival / Edinburgh, which has a famous festival, is the capital of Scotland; The people I work with are very friendly / The people who I work with are very friendly / The people that I work with are very friendly; I remember the summer when we went to Wales / I remember the summer we went to Wales; The hotel we stayed in was very expensive / The hotel that we stayed in was very expensive / The hotel which we stayed in was very expensive / The hotel where we stayed was very expensive

3. Przepisz, stawiając przecinki

  1. My mother who is a nurse works at night.
  2. The woman who lives next door is a nurse.
  3. London which is the capital of the UK is very expensive.
  4. The book that you lent me was great.
  5. Our neighbours who moved here last year have two dogs. (innych sąsiadów nie mamy)
Pokaż odpowiedzi
My mother, who is a nurse, works at night; The woman who lives next door is a nurse; London, which is the capital of the UK, is very expensive; The book that you lent me was great; Our neighbours, who moved here last year, have two dogs

4. Wyszukiwanie błędów.

  1. My brother, that lives in Italy, is a doctor.
  2. This is the town where I visited last year.
  3. The film what we saw was boring.
  4. The man which lives next door is a pilot.
  5. The book which I bought it yesterday is very good.
  6. I met a woman who her son goes to my school.
Pokaż odpowiedzi
My brother, who lives in Italy, is a doctor; This is the town I visited last year / This is the town that I visited last year / This is the town which I visited last year; The film that we saw was boring / The film we saw was boring / The film which we saw was boring; The man who lives next door is a pilot / The man that lives next door is a pilot; The book which I bought yesterday is very good / The book that I bought yesterday is very good / The book I bought yesterday is very good; I met a woman whose son goes to my school

5. Przetłumacz na angielski.

1) Miasto, w którym dorastałem, leży nad morzem. 2) Mój ojciec, który urodził się w 1950 roku, nadal pracuje. 3) To ten człowiek, któremu ukradziono samochód. 4) Ludzie, z którymi pracuję, są bardzo życzliwi. 5) Pamiętam dzień, w którym się przeprowadziliśmy.

Pokaż odpowiedzi
The town where I grew up is by the sea / The town I grew up in is by the sea; My father, who was born in 1950, still works / My father, who was born in 1950, is still working; This is the man whose car was stolen / That's the man whose car was stolen; The people I work with are very friendly / The people who I work with are very friendly; I remember the day we moved / I remember the day when we moved

6. Opisz miejsce, w którym dorastałeś.

Cztery-pięć zdań: co najmniej jedno zdanie względne definiujące, jedno niedefiniujące i jedno z whose, where albo when.

Wzór: I grew up in a small town where everybody knew everybody. Our school, which was built in the sixties, was next to the river. My best friend was a boy whose parents ran the bakery. The house we lived in has been sold.

Reklama

Podsumowanie

Omówione: zdania względne definiujące i niedefiniujące oraz rola przecinka, that tylko w definiującym, kiedy można pominąć zaimek względny, whose, where wobec which, when, przyimek na końcu zdania względnego. Dalej — lekcja 18: powtórzenie lekcji 13–17.

Koniec części głównej

Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.

Lekcja 90

opcjonalne

Słownictwo do fiszek

15 słów
  • grow up /ˌɡrəʊ ˈʌp/ dorastać, dorosnąć
  • coast /kəʊst/ wybrzeże
  • port /pɔːt/ port
  • harbour /ˈhɑːbə/ przystań, port
  • narrow /ˈnærəʊ/ wąski
  • wave /weɪv/ fala
  • windy /ˈwɪndi/ wietrzny
  • freeze /friːz/ zamarzać
  • income /ˈɪnkʌm/ dochód
  • whose /huːz/ czyj
  • nurse /nɜːs/ pielęgniarka, pielęgniarz
  • capital /ˈkæpɪtl/ stolica
  • pilot /ˈpaɪlət/ pilot
  • face /feɪs/ wychodzić (oknami) na
  • all his life /ˌɔːl hɪz ˈlaɪf/ całe życie

Pisanie

Sześć zdań o miejscu, w którym dorastałeś, albo o człowieku, który wiele dla ciebie znaczy. Trzy zdania względne: jedno definiujące i dwa niedefiniujące.

Wzór

The village my grandparents lived in is in the hills. My grandmother, who was a teacher, knew every family there. She worked at the village school for thirty years. Her neighbour, whose garden was full of roses, always gave us apples. The house was sold after she died. I still have her letters.

Lista kontrolna

Wersja robocza jest zapisana na tym urządzeniu
Reklama

Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach

Dyktandona podstawie tej lekcji Zapisz to, co słyszysz. Sprawdzenie pokazuje każde słowo, które się różni, i w jaki sposób. Napisz dyktando Czytanie na głosna podstawie tej lekcji Czytaj tekst lekcji na głos — rozpoznawanie mowy podświetli słowa, których nie wychwyciło. Czytaj tekst na głos Czytanie i słuchanieA1–C1 Teksty na każdym poziomie z pytaniami sprawdzającymi zrozumienie; transkrypcja otworzy się po udzieleniu odpowiedzi. Wypróbuj

Masz pomysł na funkcję?

Wyślij pomysł
Reklama
Reklama