Opisać rzecz i napisać opinię

Opinia o zakupie, ogłoszenie sprzedaży, opis zgubionej torby — wszędzie trzeba podać kilka cech rzeczy naraz i powiedzieć, jakie uczucia wywołała. Do tego angielski ma dwa narzędzia: kolejność przymiotników i parę -ed i -ing.

Kolejność przymiotników. Po polsku można powiedzieć i „stara czerwona skórzana kanapa”, i „czerwona stara skórzana kanapa”. W angielskim kolejność przed rzeczownikiem jest ustalona:

Logika jest taka: im ściślej cecha jest związana z samą rzeczą, tym bliżej rzeczownika stoi. Opinia to to, co myślisz ty; można się z nią spierać, dlatego stoi najdalej. Rozmiar i wiek zmieniają się z czasem. Kolor, pochodzenie i materiał to już właściwości samej rzeczy. A przeznaczenie prawie zlewa się z rzeczownikiem: dining table — „stół do jadalni”, running shoes — „buty do biegania”. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj siebie, która cecha jest trwalsza. Ona staje bliżej rzeczownika.

Która cecha — do której grupy. Najtrudniej odróżnić opinię od faktu. Opinia to coś, z czym można się spierać: lovely, beautiful, ugly, comfortable, expensive, cheap, useful. Fakt to coś, co widać albo można zmierzyć: rozmiar (big, tiny, long, tall), wiek (old, new, young), kształt (round, square), kolor. Pochodzenie i materiał odpowiadają na pytania „skąd?” i „z czego?”: Italian, Swiss, wooden, leather. Materiał często oddaje się zwykłym rzeczownikiem bez żadnej końcówki: a stone house, a gold ring, a wool coat. Tak samo przeznaczenie: a kitchen table, a sports bag. Taki rzeczownik zawsze stoi ostatni, tuż przy głównym słowie: razem brzmią prawie jak jedno słowo.

W praktyce więcej niż trzech przymiotników z rzędu prawie się nie stawia, ale kolejność w każdej parze się zachowuje:

Przecinek i and. Dwa przymiotniki wyrażające opinię można oddzielić przecinkiem: a lovely, comfortable sofa. Dwa kolory łączy się przez and: a black and white photo. Kiedy przymiotniki stoją po czasowniku, osobno od rzeczownika, między dwoma ostatnimi też potrzebne jest and: The bag is small and black.

-ed i -ing. Wiele przymiotników o uczuciach żyje parami: bored i boring, interested i interesting, tired i tiring. Forma na -ed mówi, co czuje człowiek: coś na niego podziałało, i jest zmęczony, zaskoczony, znudzony. Forma na -ing mówi o tym, co to uczucie wywołuje: o filmie, podróży, wiadomości. Po polsku tak samo różnią się „zmęczony” i „męczący”, „zaskoczony” i „zaskakujący”, „zainteresowany” i „interesujący”.

Do tego excited — exciting, worried — worrying, annoyed — annoying (zirytowany — irytujący), embarrassed — embarrassing (zawstydzony — krępujący, żenujący).

Formę na -ing może mieć też człowiek, jeśli to on wywołuje uczucie u innych: He's boring — „to nudziarz”, She's an interesting person — „ciekawa osoba”.

Jak sprawdzić. Zapytaj siebie: kto tu czuje? Jeśli podmiot sam odczuwa uczucie — -ed: I was bored — nudziłem się. Jeśli wywołuje uczucie u innych — -ing: The film was boring — film nudził. Dlatego rzecz, miejsce, wydarzenie prawie zawsze dostają -ing: film czy podróż nie mają uczuć. -ed mają ludzie i zwierzęta: The dog looks bored.

Z jakimi czasownikami. Obie formy stoją nie tylko po be. Z get forma na -ed pokazuje zmianę: I got bored after an hour. — „Po godzinie zacząłem się nudzić”. Z feel i look — jak człowiek się czuje i jak wygląda: I feel tired. You look worried. Przed rzeczownikiem możliwe są obie formy: a tired child — „zmęczone dziecko”, a tiring day — „męczący dzień”.

Porównaj:

Oba zdania są poprawne, ale mówią o czymś innym. Pomylić je to powiedzieć o sobie nie to, co się chciało.

Tak się nie mówi. ✗ I'm interesting in history → ✓ I'm interested in history. Zainteresowanie odczuwa człowiek, dlatego potrzebna jest forma na -ed; interesting mówiłoby, że to ty jesteś interesujący dla innych, i po nim nie stawia się in.

Sprawdź się. Jak powiedzieć „Nudziłem się na wykładzie”? Ułóż we właściwej kolejności: jacket, leather, black, a. Co wstawić w What a ___ day! — tired czy tiring?