Powiedzieć dokładnie, od czego to zależy

„Zależeć od”, „czekać na autobus”, „słuchać muzyki”, „wyjaśnić mi”. W każdym takim połączeniu polski czasownik sam decyduje, czy potrzebny jest przyimek i jaki. Angielski czasownik też decyduje sam, tylko po swojemu. Zbieżności się zdarzają, ale są przypadkowe: „myśleć o” — think about, a „zależeć od” — już depend on, a nie from. Dlatego przyimka po czasowniku uczy się razem z czasownikiem, jako części słowa. To samo dotyczy rzeczowników i przymiotników: czasownik, rzeczownik i przymiotnik z przyimkiem składają się na jeden system „słowo + przyimek”.

Forma. Przyimek stoi zaraz po czasowniku, a za nim — to, czego dotyczy czynność: It depends on the weather. I'm waiting for the bus. W przeczeniu przyimek zostaje przy czasowniku: I don't agree with you. A jeśli pytanie dotyczy tego, co stoi po przyimku, sam przyimek przechodzi na koniec — tak samo jak w zdaniach względnych z B1 #17:

Przyimek na końcu pytania to norma potocznego angielskiego, a nie niedbałość.

Czasowniki z przyimkiem. Przyimki nie są tu zupełnie przypadkowe: każdy ma swój kierunek, a on pomaga zapamiętywać czasowniki grupami.

pay wymaga uwagi. Płaci się za rzecz — pay for the coffee, ale sam rachunek, człowieka albo kwotę — bez przyimka: pay the bill, pay the waiter, pay ten pounds.

look tworzy trzy różne czasowniki — przy nim przyimek decyduje o całym znaczeniu:

Czasownik + kogo + przyimek. Niektóre czasowniki mają dwa dopełnienia, i przyimek stoi przed drugim: thank someone for something, ask someone for something, spend money on something, borrow something from someone. Thanks for your help. I asked my boss for a day off. We spent too much on the hotel.

Szczególna pułapka — explain. Po polsku „wyjaśnij mi” — z celownikiem, bez przyimka. W angielskim tego, komu się wyjaśnia, dołącza się tylko przez to: Can you explain the rule to me? Albo: Can you explain to me how it works? Tak samo zachowują się describe something to someone i say something to someone.

Czasowniki bez przyimka. Pułapka odwrotna: polski czasownik wymaga przyimka, a angielski obywa się bez niego.

Rzeczowniki z przyimkiem. Rzeczowniki mają swoje przyimki, i często nie te, co pokrewny czasownik:

Przymiotniki z przyimkiem. Trzecia część tego samego systemu. Po wielu przymiotnikach też stoi swój przyimek, i z polskiego tłumaczenia go nie zgadniesz: „dobry w matematyce” — good at maths, „zły na niego” — angry with him. Połączenie zapamiętuje się w całości:

Wiele z nich to formy na -ed z B1 #26: interested in, worried about, disappointed with. Często przymiotnik ma ten sam przyimek co pokrewny czasownik albo rzeczownik: worry about — worried about, an interest in — interested in. tired i tired of to różne rzeczy: I'm tired — „jestem zmęczony”, I'm tired of it — „mam tego dość”. keen on to bardzo brytyjskie połączenie: I'm not keen on spicy food — „nie przepadam za ostrym jedzeniem”. Zamiast different from w brytyjskiej mowie często mówi się different to; to też jest poprawne.

Porównaj czasownik i rzeczownik z jednego rdzenia:

Po przyimku czasownik ma formę na -ing — po każdym: czasownikowym, jak w I'm thinking about moving, Thanks for coming, She insisted on paying (B1 #16), i przymiotnikowym: good at cooking, afraid of flying, tired of waiting.

Więcej przykładów:

Tak się nie mówi. ✗ What are you waiting? → ✓ What are you waiting for? Bez przyimka na końcu pytanie traci sens: wait i wait for to różne czasowniki.

Sprawdź się. Jak powiedzieć „To zależy od pogody”? Co jest nie tak w We discussed about the price? Jakie przyimki stoją po good, afraid i proud?