Powiedzieć, co by było, gdyby
Potrafię rozważać przeszłość, której nie było — mówić o żalu i o straconej szansie.
Deklarowany czas rdzenia. Dwa bloki rdzenia nie mają podanego czasu, więc rzeczywista lekcja jest dłuższa niż suma.
Gramatyka
17 minZdania warunkowe znasz już dwóch typów. Pierwszy (A2 #27) — o realnej przyszłości: If it rains, I'll stay at home. Drugi (B1 #8) — o nierealnej teraźniejszości: If I had a car, I'd drive to work. Trzeci typ — o przeszłości, której już nie da się zmienić: co by było, gdyby wtedy wszystko potoczyło się inaczej. Polszczyźnie na co dzień wystarcza jedno „gdyby… -by” i dla teraźniejszości, i dla przeszłości („gdybym wiedział, zadzwoniłbym” — dziś czy wczoraj), a angielski je rozróżnia.
Forma: if + Past Perfect, w części głównej would have + trzecia forma.
| twierdzenie | If I had known, I would have called you. |
| przeczenie | If she hadn't missed the train, she wouldn't have been late. |
| pytanie | What would you have done if the bank had refused the loan? |
| w skrócie | If I'd known, I'd have called. |
Dlaczego właśnie Past Perfect. W drugim typie czas przeszły po if mówi nie o przeszłości, tylko o dystansie od rzeczywistości (B1 #8): If I had a car — „gdybym teraz miał samochód”. Trzeci typ robi ten sam krok, tylko z przeszłości: żeby odsunąć od rzeczywistości zdarzenie, które i tak jest w przeszłości, forma cofa się o jeszcze jeden stopień — do Past Perfect. A w części głównej do znanego would dochodzi have z trzecią formą: to ono przenosi „by” w przeszłość.
Części można zamienić miejscami. Jeśli if stoi pierwsze, po jego części stawia się przecinek: If I had known, I would have called. = I would have called if I had known.
Dwa 'd w jednym zdaniu. W If I'd known, I'd have called pierwsze 'd to had: po nim stoi trzecia forma known. Drugie — would: po nim stoi have. Zasada ta sama co w B1 #1: patrz na następne słowo.
Trzeci typ zawsze mówi o czymś odwrotnym niż to, co było. If I had known znaczy „nie wiedziałem”. If she hadn't missed the train znaczy „spóźniła się na pociąg”. Żeby zrozumieć takie zdanie, odwróć obie części: If I had known, I would have called — „nie wiedziałem i nie zadzwoniłem”.
Kiedy się go używa.
Żal: If I had listened to my mother, I wouldn't have bought that car.
Analiza błędu — własnego albo cudzego: If you had checked the address, we wouldn't have got lost.
Ulga — co mogło się stać, ale się nie stało: If the driver hadn't stopped in time, he would have hit the child.
could have i might have zamiast would have zmieniają odcień:
| If you had asked, I would have helped. | na pewno bym pomógł |
| If you had asked, I could have helped. | mógłbym: była taka możliwość |
| If you had asked, I might have helped. | może bym pomógł |
W przeczeniu couldn't have znaczy „nie dałbym rady”: If you hadn't helped me, I couldn't have finished on time.
„Gdyby nie…” — If it hadn't been for…. To gotowa formuła, po której idzie rzeczownik: If it hadn't been for the rain, we would have won. — „Gdyby nie deszcz, wygralibyśmy”. If it hadn't been for you, I would have been late.
Trzy typy obok siebie:
| typ | przykład | o czym |
|---|---|---|
| pierwszy | If it rains, I'll stay at home. | realna przyszłość |
| drugi | If I had a car, I'd drive. | nierealna teraźniejszość |
| trzeci | If I had had a car, I'd have driven. | nierealna przeszłość |
Zwróć uwagę na had had: pierwsze had jest posiłkowe, drugie to trzecia forma have, jak w B1 #1.
Porównaj drugi i trzeci typ na jednym przykładzie:
| If I knew her number, I would call her. | nie znam teraz — nie dzwonię |
| If I had known her number, I would have called her. | nie znałem wtedy — nie zadzwoniłem |
Więcej przykładów:
| We would have won if it hadn't rained. | Wygralibyśmy, gdyby nie zaczęło padać. |
| If he had saved his work, he wouldn't have lost everything. | Gdyby zapisał pracę, nie straciłby wszystkiego. |
Tak się nie mówi. ✗ I would called you → ✓ I would have called you. Bez have część główna się rozpada: would wymaga formy podstawowej, a przeszłość niesie have. ✗ If I would have known, I would have called → ✓ If I had known, I would have called: po if — Past Perfect, bez would.
Sprawdź się. Co naprawdę się stało: If she hadn't missed the train, she would have got the job? Rozszyfruj oba 'd w If I'd known, I'd have come. Jak powiedzieć „Gdyby nie ty, spóźniłbym się”?
pokaż odpowiedzi
Błędy osób mówiących po polsku
dostosowane do Twojego językawould have w obu częściach
✗ If I would have known, I would have called
✓ If I had known, I would have called
Po polsku „by” stoi w obu częściach („gdyby-m wiedział, zadzwonił-bym”), więc would przenosi się i do części z if — jak w drugim typie (B1 #8). W amerykańskiej mowie potocznej to się zdarza, ale za normę nie uchodzi, a w brytyjskiej brzmi jak błąd.
Drugi typ o przeszłości
✗ If I knew about the delay yesterday, I would take the earlier train
✓ If I had known about the delay, I would have taken the earlier train
Polskie „gdybym wiedział, pojechałbym” pasuje i do dziś, i do wczoraj, a forma „byłbym pojechał” jest dziś książkowa i rzadka. Po angielsku czas trzeba pokazać formą: o przeszłości — Past Perfect i would have.
„Gdyby nie” dosłownie
✗ If not the rain, we would have won
✓ If it hadn't been for the rain, we would have won
Polskie „gdyby nie deszcz” obywa się bez czasownika i kusi, by przełożyć je słowo w słowo przez if not. Po angielsku potrzebna jest cała formuła.
Druga forma po have
✗ I would have went → ✓ I would have gone; ✗ we would have catched it → ✓ we would have caught it. Polski czasownik ma jedną formę przeszłą („poszedł”) i z niej buduje też „poszedłbym”, więc ręka sięga po „przeszłe” went. Ale po have — tylko trzecia forma, a w długiej konstrukcji łatwo o tym zapomnieć.
Wymowa
4 minwould have kurczy się do /ˈwʊdəv/, a w szybkiej mowie — do /ˈwʊdə/. Po zaimku zostaje bardzo niewiele: I'd have called /aɪd əv ˈkɔːld/. Tak samo could have /ˈkʊdəv/, might have /ˈmaɪtəv/, wouldn't have /ˈwʊdntəv/.
Pułapka w pisowni. Rodzimi użytkownicy piszą would of zamiast would have, bo ze słuchu to jedno i to samo. To błąd; dobrze go rozpoznawać w cudzym tekście, powtarzać — nie.
If I'd had — /ɪf aɪd ˈhæd/: pierwsze had zlewa się z zaimkiem, drugie brzmi w pełni.
Akcent — na czasownikach znaczeniowych i na przeczeniu: If I'd KNOWN, I'd have CALLED. If she HADN'T missed the train…
Tekst
6 minI nearly missed the most important interview of my life.
It was in Manchester at ten. I had booked a seat on the 7.15 train and got to the station in good time. But the train was cancelled — there had been a problem with the signals. The company had sent a text at six, but my phone was on silent, and I didn't see it until I was standing on the platform. If I had seen the message at home, I would have driven. I might even have arrived early.
Instead I stood in a long queue for a taxi. I was about to give up and call the company when a woman behind me asked where I was going. She was going to Manchester too, and she had a car. If she hadn't offered me a lift, I would never have got there in time. If it hadn't been for her, I wouldn't have got the job.
We talked all the way. She asked a lot of questions about my work but said very little about herself. I only found out on my first day, when I walked into the office and saw her at the next desk: she worked for the same company.
I often think about that morning. If the train had been on time, we would never have met. And if I had known who she was, I would have been far more nervous in the car.
Ćwiczenia
35 min1. Uzupełnianie luk. Trzeci typ: wstaw czasowniki w odpowiedniej formie.
- If I (know) about the delay, I (take) the earlier train
- If she (not / miss) the train, she (not / be) late
- What you (do) if the bank (refuse) the loan?
- If you (check) the address, we (not / get) lost
- We (win) if it (not / rain)
- If I (have) more time on that trip, I (visit) the museum
- If the driver (not / stop) in time, he (hit) the child
- I (not / pass) the exam if you (not / help) me
Pokaż odpowiedzi
2. Wybór. would have, could have czy might have?
- If I had had a car, I driven you — prawo jazdy miałem, nie miałem samochodu
- If you had asked me, I helped you — oczywiście, że bym pomógł
- If we had left earlier, we caught the train — może byśmy zdążyli
- If the weather had been better, we gone to the beach — na pewno byśmy pojechali
Pokaż odpowiedzi
3. Wyszukiwanie błędów. Znajdź błąd i popraw — w każdym zdaniu jest jeden.
- If I would have known, I would have called you.
- If I knew about the delay yesterday, I would have taken the earlier train.
- I would called you if I had had your number.
- If we had left earlier, we would have catched the train.
- If not the rain, we would have won the match.
- If he had studied harder, he will have passed.
Pokaż odpowiedzi
4. Połącz dwa fakty w jedno zdanie trzeciego typu.
- I didn't know about the party. + I didn't go.
- She didn't set an alarm. + She overslept.
- We took a map. + We didn't get lost.
- It rained. + The match was cancelled.
- He didn't save his work. + He lost everything.
- You helped me. + I finished on time.
Pokaż odpowiedzi
5. Przepisz jako fakty: co naprawdę się stało?
- If she had left earlier, she wouldn't have missed the train.
- If I had known his number, I would have called him.
- If they hadn't helped us, we would have failed.
- If the shop had been open, I would have bought some milk.
Pokaż odpowiedzi
6. Przepisz z If it hadn't been for…
- Thanks to the map, we didn't get lost.
- Because of the rain, we didn't finish the match.
- Thanks to my sister, I got the job.
Pokaż odpowiedzi
7. Odpowiedz pełnymi zdaniami.
Odpowiedzi poniżej to wzór. 1) What would you have done if you had missed your last flight or train? 2) What would you have studied if you had been free to choose anything? 3) Is there anything you would have done differently last year?
Pokaż odpowiedzi
8. Przetłumacz na angielski
— wszystko to o przeszłości. 1) Gdybym wiedział, zadzwoniłbym do ciebie. 2) Gdybyśmy wyszli wcześniej, zdążylibyśmy na pociąg. 3) Gdyby nie ty, nie zdałbym egzaminu. 4) Co ty byś zrobił na moim miejscu? 5) Gdyby zapisał plik, nic by nie stracił.
Pokaż odpowiedzi
Podsumowanie
Omówione: trzeci typ zdań warunkowych we wszystkich formach, dwa 'd w jednym zdaniu, odwrócone fakty, could have i might have, formuła If it hadn't been for…, trzy typy obok siebie, pułapka would of. Dalej — lekcja 5: mieszane zdania warunkowe.
Koniec części głównej
Lekcja zostanie zaliczona po wykonaniu ćwiczeń. Wszystko po tym jest opcjonalne.
opcjonalne
Słownictwo do fiszek
15 słów- interview /ˈɪntəvjuː/ rozmowa kwalifikacyjna
- in good time /ɪn ˌɡʊd ˈtaɪm/ wcześniej, z zapasem czasu
- signal /ˈsɪɡnəl/ sygnał
- on silent /ɒn ˈsaɪlənt/ wyciszony (o telefonie)
- queue /kjuː/ kolejka
- give someone a lift /ˌɡɪv sʌmwʌn ə ˈlɪft/ podwieźć kogoś
- in time /ɪn ˈtaɪm/ w porę, zdążyć
- on time /ɒn ˈtaɪm/ punktualnie, na czas
- find out /ˌfaɪnd ˈaʊt/ dowiedzieć się
- nervous /ˈnɜːvəs/ zdenerwowany, przejęty
- instead /ɪnˈsted/ zamiast tego
- regret /rɪˈɡret/ żałować
- oversleep /ˌəʊvəˈsliːp/ zaspać
- delay /dɪˈleɪ/ opóźnienie
- avoid /əˈvɔɪd/ unikać
Pisanie
Sześć-osiem zdań o sytuacji, która mogła skończyć się inaczej: czego nie wiedziałeś, co byś zrobił, co mogło się stać. Potrzebne są could have albo might have i formuła If it hadn't been for…
Wzór
Two years ago I nearly lost all my photos. My laptop stopped working the night before a long trip. If I had backed everything up, I wouldn't have worried at all. But I hadn't. If it hadn't been for my neighbour, who repairs computers, I would have lost ten years of pictures. He worked on it all night. If he had been away that weekend, I might never have seen those photos again. I could have avoided all that stress with a five-minute backup.
Lista kontrolna
Ćwicz tę lekcję w innych sekcjach
Masz pomysł na funkcję?
⚑ opcjonalne