Phản bác một cách khéo léo
Tôi có thể bày tỏ sự không đồng ý, làm mềm lời nói dứt khoát và để lại cho người đối diện chỗ để đáp lời.
Thời gian cốt lõi đã công bố. Hai khối cốt lõi không ghi số, nên bài học thực tế dài hơn tổng này.
Ngữ pháp
18 phútKhi không đồng ý, người Việt cũng hay nói tránh: “có lẽ”, “hình như”, “em nghĩ là…”. Nhưng khi chuyển sang tiếng Anh, nhiều người chỉ còn lại những câu đơn giản nhất đã học: This is wrong, I disagree. Mà trong tiếng Anh, nói như vậy không kèm lời làm mềm thì nghe như một phán quyết: This is wrong được hiểu là “anh sai rồi, không có gì phải bàn”. Vì thế tiếng Anh gần như luôn làm mềm nhận định: nói “có vẻ”, “thường thì”, “có thể”. Đó không phải là thiếu tự tin hay yếu đuối, mà là dấu hiệu cho thấy người nghe còn có chỗ để đáp lời. Cách làm mềm này gọi là hedging (nói rào đón).
seem và appear — “có vẻ”, “dường như”. Trong tiếng Việt, “có vẻ”, “hình như” chỉ là từ thêm vào trước vị ngữ hoặc ở đầu câu: “Anh ấy có vẻ mệt”, “Hình như có lỗi”. Trong tiếng Anh, seem là động từ chính, còn chủ ngữ là cái mà ta đang nói đến.
| The plan seems to be too expensive. | seem + to + động từ |
| He seems tired. | seem + tính từ |
| It seems that the figures are wrong. | It seems that + mệnh đề |
| There seems to be a mistake in the invoice. | “hình như có…” |
| The file seems to have been deleted. | về quá khứ: to have + dạng thứ ba, như ở B2 #11 |
| The figures don't seem to add up. | phủ định — đặt ở seem |
appear cùng nghĩa nhưng trang trọng hơn; báo cáo và tin tức rất hay dùng nó: The results appear to confirm our theory. Phủ định thường đặt ở seem: It doesn't seem to work nghe tự nhiên hơn lối sách vở It seems not to work.
tend to — “thường, thường thì”. Biến “luôn luôn” tuyệt đối thành “phần lớn trường hợp”: People tend to read only the first paragraph. Phủ định — tend not to hoặc don't tend to: Small companies tend not to advertise on television.
Động từ khuyết thiếu thay cho will và is. This will cause delays → This could cause delays hoặc may cause. Prices will rise → Prices are likely to rise (B2 #10). It isn't the right time → This might not be the right time.
Trạng từ. slightly, a little — “hơi, một chút”; somewhat — cũng vậy, nhưng trang trọng hơn; rather — “khá”, với hàm ý “hơn mức mong muốn” (B1 #28); arguably — “có thể nói là”: This is arguably the best option. perhaps và possibly làm mềm cả câu.
Phủ định thay cho từ nặng nề. Người Anh thích nói ít hơn điều mình thực sự nghĩ. Điều này cũng quan trọng để hiểu người khác: not ideal trong miệng một đồng nghiệp người Anh nghĩa là “tệ”.
| nói thẳng | nói giảm nhẹ |
|---|---|
| It's bad. | It's not ideal. / It's not very good. |
| That's wrong. | That's not quite right. |
| I disagree. | I'm not entirely convinced. |
| It's a stupid idea. | It may not be the best idea. |
Các công thức phản bác — từ nhẹ nhất đến thẳng nhất.
| I see what you mean, but… | tôi hiểu ý bạn, nhưng… |
| I take your point, but… | tôi thừa nhận lý lẽ của bạn, nhưng… |
| I'm not sure I agree. | tôi không chắc là mình đồng ý |
| I'm not convinced that… | tôi chưa bị thuyết phục rằng… |
| I'm afraid I can't agree. | thẳng thắn nhưng lịch sự |
Ý kiến của mình được mở đầu bằng In my view hoặc In my opinion; lời khuyên — bằng I'd be inclined to wait (“tôi nghiêng về việc chờ thêm”) hoặc bằng câu hỏi phủ định (B1 #20): Wouldn't it be better to wait? according to chỉ dùng để dẫn nguồn của người khác (according to the report); về bản thân — In my view, không phải ✗ according to me. ✗ I'm not agree with you → ✓ I don't agree with you: agree là động từ; đi với be chỉ có tính từ (I'm not sure, I'm not convinced).
Lời yêu cầu và lời khuyên được làm mềm. Sếp hay đồng nghiệp người Anh hiếm khi nói Check the figures again. Họ sẽ nói You might want to check the figures again hoặc I'd suggest checking the figures again (suggest + -ing — B1 #16). Đó không phải lời gợi ý để bạn cân nhắc, mà là một yêu cầu được nói ra lịch sự, và cần làm đúng như một yêu cầu trực tiếp. It might be worth calling them — “nên gọi cho họ” — cũng hoạt động như vậy.
So sánh. The plan is too expensive. — một phán quyết. The plan seems to be slightly too expensive. — một lời mời trao đổi. Ý nghĩa như nhau, nhưng với câu thứ hai, người nghe có thể đáp lại mà không phải tự vệ.
Vừa phải. Một hai từ làm mềm trong một câu là đủ. It might perhaps possibly be slightly unclear nghe không lịch sự mà lảng tránh: người nghe không hiểu bạn thực sự nghĩ gì.
Kiểm tra nhanh. Làm mềm This is wrong bằng hai cách thế nào? It's not ideal trong miệng một đồng nghiệp người Anh nghĩa là gì? Nói “Hình như trong hóa đơn có lỗi” thế nào, bắt đầu bằng There?
hiện đáp án
Lỗi thường gặp của người nói tiếng Việt
được viết cho ngôn ngữ của bạnI'm not agree
✗ I'm not agree with you
✗ I am agree
✓ I don't agree with you
I agree. Trong tiếng Việt, “đồng ý” làm vị ngữ trực tiếp, như “mệt”, “bận”: “Tôi mệt”, “Tôi đồng ý”. Đã quen với I'm tired, I'm busy, người học thêm be cả trước agree. Nhưng agree là động từ, phủ định dùng don't. Đi với be chỉ có tính từ: I'm not convinced, I'm not sure.
seem như “có vẻ”
✗ He seems is tired → ✓ He seems tired. ✗ He seems that he is tired → ✓ He seems to be tired hoặc It seems that he is tired. Trong “Anh ấy có vẻ mệt”, “có vẻ” được chèn vào trước vị ngữ, nên seem cũng bị chèn vào một câu đã hoàn chỉnh. Nhưng seem là động từ chính, cả câu được xây quanh nó.
according to me
✗ According to me, the price is too high
✓ In my view, the price is too high
hoặc In my opinion…. “Theo tôi” bị dịch từng chữ: “theo” thành according to. Nhưng according to chỉ dẫn nguồn của người khác: according to the report, according to the manager; về bản thân thì không nói như vậy.
maybe thay cho may
✗ This plan maybe will cause delays
✗ It maybe wrong
✓ This plan may cause delays
It may be wrong. Tiếng Việt chỉ có một chữ “có thể” đứng ngay trước động từ, nên maybe bị đặt vào chỗ đó. Nhưng maybe là trạng từ và thường đứng đầu câu (Maybe it's wrong); trước động từ là động từ khuyết thiếu may.
Phát âm
4 phútLời nói giảm nhẹ mang ngữ điệu xuống rồi lên ở từ chính — giống như lời phàn nàn lịch sự (A2 #25) và lời tiếc nuối (B1 #9, B2 #8):
I'm not ↘↗sure I agree. It's not ↘↗ideal. I take your ↘↗point, but…
Nếu giọng chỉ đi xuống đều, câu lại trở nên dứt khoát, và từ làm mềm mất tác dụng: It's not ↘ideal nghe như phán quyết cuối cùng.
Từ khó: seems /siːmz/ — âm /iː/ dài; somewhat /ˈsʌmwɒt/; arguably /ˈɑːɡjuəbli/ — trọng âm ở âm tiết đầu; entirely /ɪnˈtaɪəli/; convinced /kənˈvɪnst/ — cuối là /st/, đừng nuốt mất âm nào.
Bài đọc
6 phútHi Mark,
Thanks for sending the proposal round. I take your point about moving quickly, but I'm not entirely convinced that we should launch the new service in March.
First, the figures seem to suggest that demand is somewhat lower than we expected. Sales in the second quarter appear to have fallen slightly, and smaller customers tend to wait until the summer before they sign new contracts. Launching in March could mean that we spend most of the budget before anyone is ready to buy.
Second, the summary says that the system is ready, but I'm not sure that's quite right. The last round of tests found a few problems, and it may not be the best idea to go live before they have been fixed.
In my view, we would be better off waiting until May. That would give the team time to finish the tests and would arguably put us in a stronger position. That said, I may well be wrong — I haven't seen the latest data from the regional offices, and if the numbers there look better, I'd be happy to think again. Perhaps we could discuss it at Thursday's meeting?
Best wishes, Laura
Bài tập
35 phút1. Viết lại với động từ trong ngoặc.
- The printer is broken. (seem)
- There is a mistake in the invoice. (seem)
- He has left the office. (seem)
- The figures don't add up. (seem)
- The results confirm our theory. (appear)
- She is very happy in her new job. (seem)
Hiện đáp án
2. Viết lại nhẹ nhàng hơn theo gợi ý trong ngoặc.
- This plan will cause delays. (could)
- People don't read long emails. (tend)
- The results are disappointing. (somewhat)
- Prices will rise next year. (likely)
- That's wrong. (quite)
- It's a bad idea. (best)
- I disagree. (convinced)
Hiện đáp án
3. Điền: seems, tend, not quite, arguably, slightly hoặc In my view.
- There to be a problem with the heating
- Young people to change jobs more often than their parents
- I'm afraid your figures are right
- This is the most important decision we will make this year
- The second quarter was weaker than the first
- , we should wait until May
Hiện đáp án
4. Nối. Câu nói giảm nhẹ kiểu Anh → ý thật đằng sau.
- It's not ideal
- I'm not entirely convinced
- That's not quite right
- It could be better
- I take your point
Hiện đáp án
5. Tìm lỗi sai và sửa lại. Mỗi câu có một lỗi.
- I'm not agree with you.
- He seems that he is tired.
- According to me, the price is too high.
- There seem to be a problem with the invoice.
- He seems to leave already.
- It might perhaps possibly be slightly wrong.
Hiện đáp án
6. Đáp lại bằng một lời phản bác lịch sự
cho từng câu. Các câu trả lời dưới đây chỉ là mẫu. 1) We should cancel the project. 2) Our customers don't care about price. 3) The new website is perfect.
Hiện đáp án
7. Dịch sang tiếng Anh.
1) Hình như trong báo cáo có lỗi. 2) Người ta thường không đọc các điều khoản. 3) Tôi không chắc là mình đồng ý với điều đó. 4) Theo tôi, chúng ta nên đợi thì hơn. 5) Đây có lẽ không phải là ý hay nhất.
Hiện đáp án
Tổng kết
Đã học: seem và appear ở mọi dạng (seem to be, There seems to be, seem to have + dạng thứ ba), tend to, động từ khuyết thiếu thay cho will, các trạng từ slightly, somewhat, arguably, phủ định thay cho từ nặng nề, năm công thức phản bác, In my view, mức độ làm mềm vừa phải. Tiếp theo — bài 23: xây dựng một bài luận.
Kết thúc phần cốt lõi
Bài học được tính là hoàn thành khi các bài tập đã xong. Mọi thứ sau đây là tùy chọn.
tùy chọn
Từ vựng cho bộ thẻ
14 từ- seem /siːm/ có vẻ, dường như
- appear to /əˈpɪə tuː/ có vẻ như, hình như
- tend to /ˈtend tuː/ thường, có xu hướng
- somewhat /ˈsʌmwɒt/ phần nào, hơi
- arguably /ˈɑːɡjuəbli/ có thể nói là
- convinced /kənˈvɪnst/ tin chắc, bị thuyết phục
- not entirely /ˌnɒt ɪnˈtaɪəli/ không hoàn toàn
- in my view /ɪn maɪ ˈvjuː/ theo tôi, theo quan điểm của tôi
- take your point /ˌteɪk jə ˈpɔɪnt/ thừa nhận lý lẽ của bạn
- be better off /bi ˌbetər ˈɒf/ tốt hơn (là), có lợi hơn
- proposal /prəˈpəʊzl/ đề xuất, bản đề xuất
- that said /ðæt ˈsed/ dù vậy, tuy thế
- inclined /ɪnˈklaɪnd/ nghiêng về, có thiên hướng
- summary /ˈsʌməri/ bản tóm tắt
Viết
Tám đến mười câu — một lời phản bác lịch sự gửi đồng nghiệp về kế hoạch hoặc số liệu của họ. Thừa nhận lý lẽ của họ, giải thích điều bạn còn băn khoăn, đề xuất phương án khác. Cần có seem hoặc appear, tend to, một phủ định thay cho từ nặng nề và một công thức phản bác.
Mẫu
Hi Sarah, Thanks for the new timetable. I see what you mean about starting earlier, but I'm not sure it will work for everyone. Parents tend to drop their children at school at half past eight, so a meeting at eight is not ideal for them. The early slot also seems to clash with the delivery from the printers. In my view, we would be better off starting at nine. That said, I may be missing something, so let's talk about it on Monday. Best wishes, Ben
Tự kiểm tra
Luyện tập bài này ở các phần khác
Có ý tưởng cho tính năng mới?
⚑ tùy chọn